Dìu nhau qua bóng tối

Buổi sáng đầu năm, chùa vắng lặng trong làn sương mỏng. Trên bàn Phật, nén hương trầm cháy dở, tỏa ra từng vòng khói lam quyện vào ánh nắng non. Một người Phật tử trẻ ngồi bên hiên chùa, mắt nhìn ra khoảng sân rêu phủ, lòng chợt dâng lên một nỗi niềm khó tả.

Anh đã đến với Phật pháp được ba năm. Ba năm trước, cuộc đời anh là một chuỗi ngày tất bật, bon chen nơi phố thị. Anh từng nghĩ hạnh phúc là tiền bạc, là danh vọng, là những cuộc vui thâu đêm. Nhưng càng chạy theo những thứ ấy, anh càng thấy trống rỗng. Có những đêm khuya, anh nằm nghe tiếng tim mình đập, tự hỏi: “Mình sống để làm gì?”. Rồi một người bạn rủ anh lên chùa. Lần đầu tiên đặt chân vào cổng chùa, anh nghe tiếng chuông ngân vang, thấy lòng mình lạ thường nhẹ nhõm. Anh quỳ trước tượng Phật, nước mắt tự nhiên rơi, như thể có một bàn tay vô hình nào đó đã gỡ đi bao gánh nặng trong tâm hồn.

Nhưng hôm nay, ngồi đây, anh lại thấy băn khoăn. Anh đã nhận được quá nhiều tình thương từ Tam Bảo, từ quý thầy, từ những người bạn đạo. Anh cảm thấy lòng mình đầy ắp, nhưng lại băn khoăn: “Mình cứ nhận mãi như vậy sao? Mình có nên chia sẻ cho người khác không?”. Anh nhớ có lần nghe thầy giảng: “Khi trái tim mình có hai lít máu, nhưng tình thương trong đó phải tới hai ba mươi lít, thì mình mới dư ra để ban phát. Còn nếu tình thương chỉ có nửa lít, thì cho mình còn không đủ, nói gì đến cho người khác”. Anh tự soi xét lòng mình: mình đã thương người đủ chưa? Mình có dám chủ động đến với người khác, hay chỉ ngồi đợi người ta tìm đến?

Anh nhớ lại những ngày trước, khi mình còn vô minh. Anh từng thấy người hàng xóm bị phá sản, trong lòng không hiểu sao lại thấy mừng thầm. Anh từng nghe tin một đứa bé trộm đồ bị bắt, anh nghĩ: “Đáng đời!”. Nhưng giờ đây, những ý nghĩ đó khiến anh xấu hổ. Anh đã đổi thay. Anh bắt đầu biết cảm thông trước nỗi đau người khác, biết tha thứ cho lỗi lầm của họ, và luôn muốn giúp đỡ họ trong cuộc sống. Thế nhưng, có một điều anh vẫn còn ngại: đó là dìu dắt người khác qua khỏi mê lầm. Anh nghĩ: “Mình có đủ khả năng để nói với người ta về đạo lý không? Người ta có nghe mình không?”.

Chiều hôm đó, anh gặp một người bạn cũ. Người bạn ấy đang chìm trong rượu chè, cờ bạc, cuộc sống bê tha. Anh ngồi xuống, rót chén trà, nhẹ nhàng hỏi: “Dạo này cậu sống thế nào?”. Người bạn thở dài: “Cũng vậy thôi, chán lắm. Kiếm tiền thì cũng chỉ để ăn chơi, mà ăn chơi rồi lại thấy trống rỗng. Cậu thì khỏe rồi, có đạo, có niềm tin, còn tớ thì chẳng có gì”. Anh nhìn bạn, lòng chợt quặn thắt. Anh muốn nói cho bạn nghe về nhân quả, về sự bình an khi sống thiện lành, nhưng anh sợ mình nói không khéo, sợ bạn cười chê. Anh chỉ ậm ừ: “Ừ, tớ cũng chỉ đi chùa cho khuây khỏa thôi”. Nói xong, anh tự trách mình: “Sao mình hèn thế? Mình biết đạo lý, mình thấy bạn mình đang khổ, mà mình không dám mở lời”.

Đêm đó, anh trằn trọc không ngủ được. Anh nhớ lại lời thầy dạy: “Có hai hạng người: một là người đến với ta, hai là ta đến với người. Nếu ta chờ người ta tìm đến, thì công đức không nhiều, vì người ta đã sẵn sàng rồi. Còn nếu ta chủ động tìm đến người, ta phải khéo léo, tế nhị, cực khổ hơn, nhưng công đức lớn gấp bội”. Anh hiểu rằng mình đã quá thụ động. Mình cứ ngồi trong chùa, hưởng sự an vui, mà không nghĩ đến những người xung quanh đang chìm trong bóng tối. Anh tự nhủ: “Mình phải thay đổi. Mình phải đến với bạn mình, không phải để khoe đạo, mà để chia sẻ tình thương”.

Sáng hôm sau, anh tìm đến nhà người bạn. Anh mang theo một quyển sách đạo lý, nhưng anh không vội đưa ngay. Anh ngồi nói chuyện, hỏi thăm công việc, gia đình. Khi thấy bạn bớt phòng bị, anh mới nhẹ nhàng kể về cuộc đời mình: “Tớ cũng từng khổ như cậu bây giờ. Tớ từng tưởng rượu chè, cờ bạc là vui. Nhưng rồi tớ nhận ra, càng chạy theo những thứ đó, mình càng trống rỗng. Từ khi biết đạo, tớ thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn. Không phải là tớ không còn khó khăn, nhưng tớ biết cách đối diện với nó”. Người bạn im lặng nghe, mắt bỗng đỏ hoe: “Tớ cũng muốn thay đổi, nhưng không biết bắt đầu từ đâu”. Anh nắm tay bạn: “Bắt đầu từ những điều nhỏ nhất thôi. Đừng làm điều ác, làm nhiều điều lành, giữ tâm trong sạch. Nếu cậu muốn, tớ sẽ cùng cậu đi chùa vào cuối tuần”.

Từ đó, anh thường xuyên đến thăm bạn, cùng bạn tụng kinh, nghe pháp. Ban đầu, bạn còn ngại ngùng, nhưng dần dần, bạn cũng cảm nhận được sự bình an. Một ngày kia, bạn anh nói: “Cảm ơn cậu đã đến với tớ. Nếu không có cậu, chắc tớ vẫn còn chìm trong bóng tối”. Anh mỉm cười, lòng ấm áp: “Không, chính tớ cũng được học hỏi từ cậu. Khi mình cho đi, mình lại nhận được nhiều hơn”. Anh hiểu rằng, dìu dắt người khác qua khỏi mê lầm không phải là áp đặt, mà là cùng đồng hành, chia sẻ bằng cả trái tim. Và anh biết, đó chính là con đường mà Đức Phật đã chỉ dạy.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc chúng ta rằng: Đến với Phật pháp không chỉ là nhận lãnh tình thương từ Tam Bảo, mà còn là bổn phận đem tình thương ấy đến với mọi người. Hãy chủ động tìm đến những người còn mê lầm, dìu dắt họ bằng sự cảm thông, tha thứ và giúp đỡ, chứ không phải ngồi yên chờ người khác tìm đến. Khi trái tim ta đầy ắp tình thương, ta sẽ tự nhiên muốn chia sẻ, và đó chính là hạnh phúc đích thực.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang