Đêm Giao Thừa ở Chùa Phật Quang

Ngoài hiên chùa, gió đêm giao thừa lành lạnh mang theo mùi hương trầm thoang thoảng. Những ngọn nến lung linh trên bàn thờ tỏa ra ánh sáng ấm áp, nhuộm vàng cả một vùng không gian tĩnh lặng. Bên trong chánh điện, một số Phật tử đang ngồi an trú, gương mặt trầm tư nhưng ánh mắt lại sáng lên một niềm vui khó tả. Tiếng chuông chùa ngân vang trong đêm, như một lời nhắc nhở rằng năm mới đã đến, và mỗi người đang ở một nơi thật đặc biệt.

Thầy Thích Chân Quang ngồi giữa chúng, ánh mắt hiền hậu quét qua từng gương mặt quen thuộc. Thầy nói, giọng trầm ấm màEach word carries weight, "Đêm giao thừa là lúc ta dành sự gần gũi, thương yêu nhất cho người mình thương mến nhất. Hầu hết là gia đình. Nhưng có những người đã chọn chùa là nơi tổ ấm yêu thương nhất để về đón giao thừa. Đó là tấm lòng thật quý báu."

Thầy kể, có những Phật tử không thể bỏ gia đình, nhưng cũng không muốn bỏ chùa, nên đã tìm ra một giải pháp độc đáo: bưng hết cả nhà lên chùa đón giao thừa luôn. Người thì vợ chồng đi, người thì cả nhà ba đứa con bưng lên luôn. "Và có người đặc biệt là chưa có vợ, một mình đi lên chùa luôn. Đó là gọn nhất," thầy mỉm cười nói. Chùa không chỉ là nơi tu tập, mà đã trở thành mái ấm thực sự, nơi gieo những hạt giống nhân quả tốt lành cho tương lai.

Thầy trầm ngâm nhớ lại, "Hồi xưa, trong đêm giao thừa, thầy đã chọn chùa chứ không ở nhà. Nhà thầy cũng gần đó, nhưng thầy không về. Thầy vào chùa ở qua đêm, và năm đó thầy đi xuất gia luôn." Giọng thầy bỗng nghiêm lại, "Năm đó đi xuất gia bởi vì cái nhân quả đã như vậy. Cho nên những người đang có mặt ở chùa giao thừa năm nay, liệu hồn coi chừng năm nay đi xuất gia hết đó!" Tiếng cười rộ lên, nhưng đằng sau là một lời nhắc nhở sâu sắc về nghiệp quả.

Rồi thầy hướng ánh nhìn ra thế giới bên ngoài, nơi năm qua đầy rẫy những bi kịch. Thầy nhắc đến chiếc máy bay Malaysia mất tích bí ẩn, bay ngang qua Ấn Độ Dương rồi cắm xuống biển sâu không một dấu vết. Rồi chiếc máy bay bị bắn hạ trên bầu trời Ukraina, và một chiếc khác đâm đầu xuống biển vì lạc tay lái. Tiếng thở dài của thầy hòa vào không gian, "Cùng hãng Mã Lai đó, một phi công Ukraina bay lên tưởng máy bay địch, phóng hỏa tiễn, chết sạch không còn một người nào."

Thầy cũng nhắc đến sự tàn bạo của một nhóm tự xưng nhà nước Hồi giáo ở Trung Đông, với những hành động man rợ như chặt đầu, thiêu sống người, làm cả thế giới Hồi giáo căm phẫn. "Ta cũng không hiểu thế giới này con người suy nghĩ cái gì, và nếu với cái suy nghĩ như vậy thì thế giới này sẽ đi về đâu?" Thầy nói, giọng đầy lo âu.

Sau đó, thầy quay lại vấn đề kinh tế, khi giá dầu hạ xuống làm nhiều nước xuất khẩu dầu hỏa lao đao. "Ta cũng là đất nước xuất khẩu dầu khí. Nên những mỏ dầu nếu khai thác lên bán với giá rẻ đó là ta lỗ luôn, ngưng khai thác luôn." Thầy nhấn mạnh, "Cái thế giới hỗn mang này, khốn khổ này, ác độc này nhiều lúc tuột khỏi tay của thần thánh."

Thầy giải thích, chư thiên trên trời có bổn phận chăm sóc loài người, nhưng loài người không ngoan, ác độc quá thì chư thiên cũng bỏ mặt, để con người gánh chịu nhân quả của mình. "Cái sự linh thiên, nhiệm màu hay phép lạ chỉ xảy ra khi nào có sự tác động của thần thánh mà thôi. Mà chỉ có sự tác động khi nào con người có tâm hiền thiện." Thầy nói rõ, "Ta phải sống tốt lành trước rồi tự nhiên ta thu hút được sự chú ý của thần thánh. Lúc đó phép lạ sẽ xảy ra."

Thầy kể về một bộ phim tên là "Covery" (có lẽ là "Đại chiến thiên hà" hay một bộ phim tương tự), trong đó một ông linh mục dạy tín đồ cứ cái gì cũng xin lên trời. Một người bất tín đến hỏi về đứa trẻ sinh ra không tay không chân, rồi sau đó đốt luôn nhà thờ để chứng tỏ không có trời đất. Cuối cùng, ông cha bị bắn chết vì quá bức xúc. "Bộ phim rất là cay độc," thầy nhận xét, "vì người ta đã rơi vào một cực đoan. Ban đầu ta cứ đổ cái gì cũng là trời, nên khi thất vọng rồi người ta quay ngược lại."

Thầy nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tin vào nhân quả. "Vì ta tin vào nhân quả cho nên ta thấy rằng mọi điều tốt hay xấu nó có cái nhân cái quả của nó. Khi thành công không kiêu ngạo, khi thất bại không khổ đau. Giữ được cái tâm bình an như vậy là điều quá quý trên cuộc đời này."

Thầy nói về sự may mắn của Việt Nam, khi nhiều người biết tu hành nên đất nước được thần thánh che chở. Thầy kể lại một lần đi Quảng Bình, nơi một ngôi chùa bị bão phá hủy. Thầy giảng bài "làm thế nào để dừng một cơn bão," và sau đó một cơn siêu bão với vận tốc 365 km/h ập đến, nhưng bỗng nhiên rẽ hướng 90 độ rồi tan đi. "Dường như đó là lời xác chứng rằng thầy giảng đã đúng: con người chỉ dùng tâm linh đạo đức thì chuyển được nghiệp, chuyển cả trời đất."

Thầy cũng nhắc đến một câu chuyện trong kinh Cựu Ước của Thiên Chúa giáo, về thành Sodoma, nơi con người sống hưởng thụ, sa đọa, lừa lọc. Thần thánh quyết định xóa thành, nhưng thiên sứ xuống tìm 10 người thiện để giữ lại thành. Cuối cùng chỉ tìm được một ông lốt, thiên sứ bảo ông cuốn gói đi, và thành bị xóa sạch. "Câu chuyện này rất đúng với thực tế," thầy nói. "Nếu thế giới này toàn người ác, toàn điều ác thì cái tận thế tới liền."

Thầy giải thích, cái thiện tuy đủ để giữ trái đất không bị diệt vong, nhưng chưa đủ để lấn át cái ác, nên con người vẫn phải khổ sở với nạn tai, dịch bệnh. "Vì vậy, ta cố gắng tu tâm làm sao cho càng ngày càng thánh thiện. Và cái thiện nơi lòng ta nó phải lan ra được mọi người chung quanh ta." Thầy nhấn mạnh, "Một điều tốt chỉ được gọi là tốt thật sự khi nó lan qua được người khác."

Thầy kể về một ẩn sĩ trên non cao, sống hiền lành, thánh thiện, ăn rau rừng, uống nước suối, không bao giờ khởi niệm ác. "Nhưng sự thực, cái tốt đó vẫn chưa đủ tốt vì nó tốt cho mình ông không. Chừng nào cái tốt của ông nó lan ra cuộc đời này thì ông mới thật sự là người tốt."

Thầy cũng chia sẻ hồi xưa khi lên chùa, thầy cũng từng nghĩ đến việc sống ẩn giật. "Nhưng may là không biết sao thầy nghĩ một đường nhưng Phật tính chuyện khác. Bây giờ nhìn lại mới thấy giật mình. Nếu ý nghĩ đó mà thành thì thầy đã đi sai đường. Vì cứ tưởng mình là tốt nhưng sự thật mà tốt cho một mình mình thì chưa gọi là tốt."

Thầy kết luận, "Khi ta tu hành mà còn giúp cho người khác tu hành đó chính là bảo vệ thế giới. Điều thiện chính là cái khiên, cái giáp vô hình giữ gìn trái đất này."

Thầy phân biệt niềm vui của thánh và niềm vui của phàm phu."Phàm phu chúng ta vui vì chuyện đời, ví dụ gả được con, có cháu nội, gặp lại người yêu cũ, bài thơ được giải." Còn thánh vui vì năm qua công phu tu hành có tiến bộ, trong thiền định có tiến bộ." Thầy nhấn mạnh, "Khi tâm được thanh tịnh, lợi dụng cái thanh tịnh đó để nhớ thân này vô thường, nhớ tâm này vô ngã thì người đó mới là có cái vui của thánh."

Thầy hỏi chúng, "Trong năm qua có ai không phạm lỗi gì hết giơ tay lên." Rồi thầy nói, "Nếu ai không có lỗi giơ tay lên, người đó là người làm tan vỡ thế giới này. Vì đó là người si mê. Chỉ có Phật mới hết lỗi, A La Hán mới hết lỗi, còn chúng ta đều còn lỗi. Khi ta nhìn lại mình mà ta thấy mình có lỗi thì ta là người có trí tuệ, biết tu."

Ngoài hiên chùa, gió vẫn thổi, nhưng bên trong chánh điện, mỗi người đang cảm nhận được một sức mạnh tĩnh lặng, sức mạnh của tâm thiện, của sự tỉnh thức. Năm mới không chỉ là thời gian để ăn mừng, mà còn là lúc để nhìn lại, tu tập, và lan tỏa điều tốt đẹp ra thế giới.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sống thiện, tu tập tâm linh và tin vào nhân quả. Mỗi hành động tốt, mỗi suy nghĩ thiện đều có thể góp phần bảo vệ thế giới, làm cho đất nước và cuộc sống trở nên bình yên hơn. Niềm vui chân chính không đến từ những thành công vật chất hay danh vọng, mà đến từ sự tiến bộ trong tu tập, từ việc nhận ra bản chất vô thường, vô ngã của thân và tâm. Và điều thiện thực sự chỉ có giá trị khi nó lan tỏa đến người khác, chứ không chỉ giữ riêng cho mình.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang