Cuốn sổ công đức

Buổi chiều chùa vắng, chỉ còn tiếng chuông ngân nhẹ trong gió. Trên bậc thềm đá rêu phong, cụ Nguyễn ngồi lặng, đôi mắt nhìn xa xăm ra vườn cây. Bàn tay run run của cụ vuốt nhẹ cuốn sổ tay đã ố vàng, bên trong ghi chép những dòng chữ nắn nót từ nhiều năm trước. Cụ thở dài, lật từng trang, nhìn lại những cái tên, những số phận mà cụ đã từng gieo duyên Phật pháp.

Ngày xưa, khi còn trẻ, cụ cũng như bao người khác, lao vào cuộc sống mưu sinh, lo toan cơm áo gạo tiền. Rồi một lần tình cờ, cụ nghe được một bài pháp thoại, lòng bỗng thấy nhẹ nhõm, bình an lạ thường. Từ đó, cụ tìm đến chùa, quy y Tam Bảo, thực tập theo lời Phật dạy. Cụ thấy mình thay đổi: bớt nóng giận, biết nhường nhịn, sống vị tha hơn. Những người xung quanh cũng trở nên dễ chịu hơn với cụ, họ kính trọng và yêu quý cụ. Cụ hiểu rằng, niềm vui trong đạo Phật không phải tự nhiên mà có, mà nó bắt nguồn từ việc mình đem niềm vui đến cho người khác, rồi niềm vui đó quay trở lại với mình.

Nhưng có một điều khiến cụ day dứt mãi. Đó là đứa con trai duy nhất của cụ. Thằng bé từ nhỏ đã thờ ơ với chuyện chùa chiền. Mỗi khi cụ rủ đi chùa, nó đều tìm cách trốn tránh. Nó thích chơi game, tụ tập bạn bè hơn là ngồi nghe giảng đạo. Cụ đã thử đủ mọi cách: nhẹ nhàng khuyên bảo, nghiêm khắc răn đe, nhưng tất cả đều vô ích. Có lần, cụ tức giận quát: “Mày có biết tu tập là phước báu lớn không hả? Sao mày cứng đầu vậy?”. Thằng bé chỉ cúi đầu, im lặng, rồi lặng lẽ bỏ đi. Cụ ngồi đó, lòng đau như cắt. Cụ tự hỏi: “Mình tu hành bao nhiêu năm, sao lại không thể cảm hóa được chính con mình?”.

Một hôm, cụ tình cờ đọc được một bài báo về một trò chơi ở Nhật Bản, gọi là “Hộ chiếu lên thiên đường”. Người ta phát cho mỗi người một cuốn sổ nhỏ, trong đó ghi rõ những việc thiện họ làm được. Mỗi lần làm một việc tốt, họ lại ghi vào sổ, đánh số thứ tự. Nếu làm đủ một trăm việc thiện, điều ước của họ sẽ thành hiện thực. Khi chết, cuốn sổ đó sẽ là tấm vé để họ lên thiên đường. Cụ chợt giật mình, nhớ lại lời thầy giảng: “Khi chết, chúng ta không mang theo được gì, chỉ mang theo một cuốn sổ ghi công đức của mình. Cuốn sổ đó sẽ trình trước Diêm Vương. Nếu có nhiều tên người được mình giúp biết đến Phật pháp, Diêm Vương sẽ không dám đưa mình vào các cửa địa ngục, mà sẽ viết giấy giới thiệu, đưa xe lên thiên đường”.

Cụ bừng tỉnh. Cụ nhận ra rằng, mình đã quá chú trọng vào việc tu tập cho bản thân, mà quên mất bổn phận thiêng liêng là giúp đỡ người khác, nhất là con cháu mình, cùng tin hiểu Phật pháp. Cụ nhìn lại cuốn sổ công đức của mình, thấy nó mỏng tanh, chỉ vỏn vẹn vài cái tên. Cụ tự trách mình: “Mình là con Phật, vậy mà đã bất hiếu với Phật, không lo cho con cái mình hiểu đạo”.

Từ hôm đó, cụ thay đổi cách tiếp cận với con. Không còn gò ép, không còn quát mắng. Cụ nhẹ nhàng kể cho con nghe những câu chuyện về lòng từ bi, về nhân quả, về những tấm gương sáng của các vị thiền sư. Cụ dạy con cách ngồi thiền, cách hít thở để tâm tĩnh lặng. Cụ cùng con làm những việc thiện nhỏ: giúp đỡ người già, nhặt rác nơi công cộng, chia sẻ đồ ăn cho người nghèo. Mỗi lần làm được một việc tốt, cụ lại lấy cuốn sổ ra, cùng con ghi chép lại một cách trân trọng. Cụ nói với con: “Con ơi, mỗi việc thiện mình làm là một hạt giống tốt gieo vào lòng đất. Nó sẽ nở hoa, kết trái, mang lại hạnh phúc cho mình và cho mọi người”.

Ban đầu, thằng bé còn bỡ ngỡ, thậm chí có phần khó chịu. Nhưng dần dần, nó cảm nhận được sự bình an, niềm vui khi giúp đỡ người khác. Nó thấy cha mình không còn cau có, nóng nảy như trước, mà trở nên hiền hòa, bao dung. Một buổi tối, sau khi cùng cha ngồi thiền xong, nó khẽ nói: “Ba ơi, con thấy đi chùa cũng hay thật. Con thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn”. Cụ nghe mà rưng rưng nước mắt, ôm con vào lòng, nghẹn ngào: “Ba mừng lắm, con trai của ba!”.

Từ đó, hai cha con cùng nhau tu tập, cùng nhau làm việc thiện. Cuốn sổ công đức của cụ dày dần lên, ghi thêm nhiều cái tên mới. Cụ biết rằng, khi nhắm mắt xuôi tay, cụ sẽ không còn sợ hãi, vì cụ đã có một cuốn sổ đầy ắp những việc làm ý nghĩa, và hơn hết, cụ đã gieo được hạt giống Phật pháp vào tâm hồn đứa con thân yêu của mình.

Ý nghĩa câu chuyện

Bài học mà TT. Thích Chân Quang muốn truyền tải là: bổn phận thiêng liêng của người Phật tử là giúp cho con cháu, những người thân yêu của mình tin hiểu Phật pháp. Đó không chỉ là cách đền ơn Phật, mà còn là cách để Phật pháp được kế thừa và duy trì. Khi chết, chúng ta không mang theo được gì ngoài công đức đã tạo, và việc độ cho người khác hiểu đạo chính là công đức lớn nhất, là tấm vé để ta được về nơi an lành.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang