Con Số Không và Phước Suốt Đời

Chiều muộn, ánh nắng vàng nhạt chiếu qua khung cửa sổ lớp học nhỏ, phủ lên những dãy bàn gỗ cũ kỹ một lớp bụi sáng lấp lánh. Tiếng xì xào của lũ trẻ đang lắng xuống, nhường chỗ cho giọng nói trầm ấm của vị thầy đang đứng trên bục giảng.Chịu đựng cái nóng oi ả của mùa hè, những đứa bé lên lớp, mắt vẫn dán vào thầy, lắng nghe từng lời.

Thầy bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản nhưng nặng nề: "Tại sao người ta giàu? Tại sao người ta nghèo?" Một giọng bé ranh lên: "Do có phước!" Thầy gật đầu, mỉm cười: "Đúng vậy. Người nghèo là vì thiếu phước. Người thông minh, tài giỏi, khỏe mạnh, làm việc thành công... tất cả đều do có phước. Còn thiếu phước thì sao? Thất bại, ốm yếu, ngu dốt."

Một đứa bé raises its hand, đôi mắt to tròn: "Thầy ơi, vậy phước từ đâu đến?"

"Phước do ta làm phước thì mới có," thầy đáp, giọng nhấn mạnh. "Còn thiếu phước là vì ta hưởng hết phước, hoặc ta làm bậy, làm điều xấu, hết phước đi."

Thầy lấy ví dụ. "Ví dụ một người đang khỏe mạnh, bỗng bệnh nằm một chỗ... đó không phải thiếu phước, mà là âm phước luôn! Phước bị âm dưới zero."

Đám trẻ nhao nhao lên, thích thú với khái niệm mới.Thầy giải thích bằng con số đại số đơn giản": "Zero là hết phước. Cộng lên thì khỏe dần. Ví dụ, một siêu nhân trong phim, họ có phước cộng 100. Còn tụi con?" Thầy nhìn lũ trẻ, đùa: "Tụi con được cộng mấy? Một đứa bé rụt rè: "Con nghĩ... con được mười."

Thầy bật cười: "Mười á? Tụi con hít đất chống đẩy được mấy cái mà đòi mười? Hai ba cái mà đòi mười? Phải chống đẩy được ba mươi cái mới gọi là cộng năm."

Rồi thầy chuyển sang chủ đề tiền bạc. "Nếu ta không có đồng nào, cũng không nợ ai, tức là zero. Bố cho 100 nghìn, 200 nghìn, là dương rồi. Nhưng mà hết tiền, lại đi mượn, là âm xuống."

Đến chủ đề sắc đẹp, thầy gọi một đứa bé lên, hỏi: "Thầy đẹp hay xấu?" Đứa bé thật thà: "Bình thường." Thầy cười: "Đúng, thầy là zero. Không đẹp không xấu."

Một đứa bé khác, mặt đỏ bừng, thì thầm với bạn bên cạnh: "Vậy con đẹp hay xấu nhỉ? Nếu con đẹp, tức là con có phước."

Thầy như đọc được suy nghĩ đó, tiếp lời: "Nhưng phước bị âm thì sao? Giả như mặt người ta âm 100, gương mặt sẽ ra sao? Một con mắt bé như hạt tiêu, con mắt kia lớn cỡ này, miệng méo lên méo xuống, răng còn ba cái rưỡi, tóc nửa đỏ nửa xanh, đầy sẹo mụn... nhìn vào kinh hãi."

Lũ trẻ im lặng, hình dung gương mặt đó. Thầy nói tiếp, giọng trầm xuống: "Cái quan trọng là, khi hiểu đạo rồi, ta phải làm điều phúc để phước càng ngày càng dày lên. Sợ nhất là làm điều tội, vì phước sẽ mất dần, hết rồi bắt đầu âm lần nữa."

"Và khi phước bị âm," thầy nhấn mạnh, "thì người đó không tự sống được nữa, phải bấu víu vào người khác. Có ai kính trọng không? Không. Tự nhiên bị đời coi rẻ, coi khinh dù ta không muốn."

Thầy hình dung: "Nước chảy từ trên cao xuống thấp. Người phước dương như ngọn đồi cao, người phước âm như cái hố trũng, sống nhờ nước từ trên cao đổ xuống."

Một đứa bé giơ tay: "Thầy ơi, tại sao có người phước bị âm ạ?"

Thầy đáp: "Tại vì nó nghiện game. Tại vì nó hay nói xấu, chửi mắng người khác. Tại vì nó tham lam, giành giật không chịu giúp đỡ ai. Tại vì nó bạo lực, đánh người, làm người ta nhục nhã. Những điều đó khiến phước mất dần, đến lúc quả báo hiện ra, nó không tự sống được nữa."

Đám trẻ im lặng, vài đứa nhìn nhau, có đứa cúi mặt. Một đứa nhỏ, giọng run: "Thầy ơi, con... con hay nói xấu bạn. Con sợ quá."

Thầy dịu dàng: "Biết sợ là tốt. Vậy từ giờ, ta phải làm gì?"

Tất cả đồng thanh: "Làm phước!"

"Làm phước bao lâu thì đủ?" Thầy hỏi lại.

Một giọng bé vang lên: "Vô lượng kiếp!"

"Đúng!" Th thầy gật đầu. "Phải làm mãi mãi, hết kiếp này sang kiếp kia. Vì sao ta cần có thật nhiều phước? Thứ nhất, đừng để phước bị âm mà làm khổ lây người chung quanh. Phước dương thì ta sang sẻ, giúp đỡ được. Phước âm thì ta trở thành gánh nặng. Ví dụ, ta bệnh, gia đình ta khổ. Ta nằm liệt giường mấy năm, cả nhà khổ tới lúc ta chết."

Một đứa bé khác, mặt nghiêm nghị: "Vậy con phải làm phước để sau này không trở thành gánh nặng cho bố mẹ."

Thầy mỉm cười: "Đúng rồi. Thứ hai, phước cho ta có phẩm giá. Giữa người đẹp và người xấu, ta thích ai? Người giàu và người nghèo? Người tài năng và người kém cỏi? Ta thích người có phước. Và người có phước, dù chỉ ngồi lặng lẽ một góc, cũng tự nhiên toát ra hào quang vô hình, khiến mọi người chú ý, quý mến. Còn người vô phước, mặc áo đẹp, đi lại quanh quẩn cũng chẳng ai để ý, thậm chí còn gây khó chịu."

Đám trẻ lắng nghe, hình dung cảnh đó. Thầy kể về Mẹ Teresa, chỉ làm một việc: cho người chết một cái chết có phẩm giá. Rồi phong trào Cát Mạng bảo vệ phẩm giá công nhân. "Và cách của ta?" Thầy hỏi.

Một đứa bé đáp: "Tự mình làm phước!"

"Đúng. Tự mình làm phước, phước ta vươn lên, tự nhiên ta có phẩm giá, mọi người tôn trọng. Sống như vậy mới hạnh phúc."

Rồi thầy nói về lý do thứ ba: phước ngăn ta đọa vào ác đạo. Thầy kể một câu chuyện, giọng đều đều: "Có người quy y, đến gặp thầy nói: 'Con đã có lần tạo tội. Con nuôi con chó, thương nó lắm, nhưng hôm đó thèm thịt quá, con cắt cổ nó ăn.' Tội sát sinh, phản bội. Kiếp sau sẽ bị giết lại."

Đám trẻ rùng mình. Thầy tiếp: "Nhưng thầy bảo: 'Con cố gắng tạo phúc, phóng sanh, đắp đường, lấp ổ gà, giúp đỡ vô số... Nhờ phước bù lại, kiếp sau ta không đọa làm chó để bị giết lại, tái sinh làm người. Nhưng vẫn bị cắt cổ: mổ u bứu cổ, bác sĩ cắt, phải dán băng keo một hai tháng mới lành. Đó là dấu vết."

Thầy kể thêm về một vụ án ở Bình Phước, người giết cả gia đình sáu người, có thể vì kiếp trước nó là con chó trong nhà đó, bị cắt cổ, thù hận mang theo nhiều kiếp.

Một đứa bé, mặt tái đi: "Thầy ơi, con hay cắt cổ gà ăn thịt..."

Thầy cười nhẹ: "Nhớ, nếu lỡ tạo tội rồi, suốt cuộc đời còn lại, ta làm phúc bù lại. Lại có lý do thứ tư: để có thể sang sẻ giúp đỡ người khác. Ví dụ, hai người bạn đi học, một người bị què, người kia khỏe mạnh cổng bạn đi học suốt sáu năm. Muốn giúp, ta phải có sức khỏe, phải có tiền. Thầy kể, hồi nhỏ, nhà thầy nghèo. Một lần, gặp một chú hàng xóm, mặt thất thần nói: 'Dũng ơi, nhà tao cháy hết rồi.' Thầy nhỏ, ngơ ngơ, không giúp được gì. Chú đi mất, thầy không gặp lại. Câu nói đó ám ảnh thầy suốt đời. Nếu lúc đó thầy có phước hơn, có tiền hơn, đã giúp được chú, lương tâm thầy cũng yên."

Đám trẻ im lặng, vài đứa trông xúc động. Thầy kết: "Thấy người ta khổ mà không giúp được, mà có lương tâm một chút, nó sẽ ám ảnh cả đời. Cho nên ta phải có phước thật nhiều để có thể giúp người, sống tử tế."

Thầy nói lý do thứ năm: phước cho ta được tự do. "Phước giúp ta có quyền lựa chọn. Giống như đi mua nhà. Có nhiều tiền, ta chọn căn ba tầng. Ít tiền, chọn hai tầng, một tầng. Không có tiền, chỉ đi ở thuê. Phước cho ta tự do lựa chọn cuộc sống theo ý mình."

Chiều đã tối, ánh đèn neon bật sáng, phủ lên gương mặt trẻ thơ những vệt sáng dịu. Lũ trẻ ngồi im, đôi mắt còn vương vấn bài học. Một đứa bé, tay viết lên vở dòng chữ nhỏ: "Con số zero và phước suốt đời."

Thầy đứng dậy, giọng ấm áp: "Hôm nay ta học tại sao ta phải có thật nhiều phước. Thứ nhất, đừng để bị âm mà làm khổ người xung quanh. Thứ hai, để có phẩm giá. Thứ ba, để không đọa ác đạo. Thứ tư, để có thể giúp người. Thứ năm, để có tự do. Các con nhớ: làm phước suốt đời, không bao giờ ngừng."

Lũ trẻ đồng thanh: "Vâng, thầy!"

Ngoài cửa, nắng chiều đã tắt, nhưng trong lòng những đứa bé, một ngọn lửa nhỏ vừa được thắp lên, cháy âm ỉ, bền bỉ, suốt cả cuộc đời dài phía trước.

Ý nghĩa câu chuyện

Qua bài pháp thoại, TT. Thích Chân Quang muốn truyền tải thông điệp: Phước đức là nền tảng cho mọi khía cạnh của cuộc sống - sức khỏe, tiền bạc, sắc đẹp, tài năng và phẩm giá. Khi phước bị âm, ta trở thành gánh nặng cho người khác và mất đi sự tôn trọng. Ngược lại, khi phước dương, ta có khả năng sống độc lập, giúp đỡ người khác và tự do lựa chọn cuộc sống. Vì vậy, suốt đời ta phải luôn làm phước, không ngừng nghỉ, để tích lũy phước đức, tránh đọa vào ác đạo, và sống một cuộc đời có ý nghĩa, có thể sang sẻ yêu thương đến mọi người.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang