Con Gà Mái Và Con Rắn Hổ Mang: Sức Mạnh Của Tình Thương

Buổi trưa nắng gắt trên một cánh đồng quê yên tĩnh, tiếng côn trùng rả rích hòa lẫn với tiếng gió thổi qua những bụi cỏ khô. Trong góc vườn nhỏ, một con gà mái đang chăm chú bới đất tìm mồi cho đàn con mới nở. Những chú gà con vàng óng, lông còn ướt sũng, chạy lon ton theo chân mẹ, thỉnh thoảng lại kêu lên những tiếng "chíp chíp" non nớt.

Đột nhiên, không khí trở nên căng thẳng. Từ trong đám cỏ rậm rạp, một bóng đen dài ngoằng trườn ra. Đó là một con rắn hổ mang to lớn, đầu ngóc cao, cổ bành ra đe dọa, lưỡi thè ra liên tục phát ra tiếng xì xì đáng sợ. Bình thường, nếu gặp cảnh này, bất kỳ sinh vật nào cũng sẽ co giò bỏ chạy vì bản năng sinh tồn mách bảo rằng cái chết đang cận kề. Chính chúng ta, khi xem những đoạn phim tài liệu hay clip trên mạng xã hội, cũng phải rùng mình kinh hãi trước vẻ uy hiếp của loài bò sát độc dữ này.

Nhưng con gà mái không chạy. Nó đứng sững lại, đôi mắt tròn xoe mở to, toàn thân dựng ngược những chiếc lông vũ để trông lớn hơn và hung dữ hơn. Tim nó đập thình thịch, có lẽ nhanh hơn bao giờ hết, nhưng lý trí sợ hãi đã bị lấn át bởi một thứ tình cảm mãnh liệt khác: lòng thương con. Nó nhìn thấy những đứa con bé bỏng đang run rẩy phía sau lưng. Nếu nó chạy, chúng sẽ chết. Nếu nó đứng đây, nó có thể cứu chúng.

Con rắn hổ mang lao tới, tấn công bằng những cú mổ nhanh như chớp. Con gà mái không hề nao núng. Nó nhảy lên, dùng mỏ mổ túi bụi vào đầu và thân con rắn, dùng đôi cánh vỗ phành phạch tạo ra tiếng động ồn ào nhằm xua đuổi kẻ thù. Hành động này hoàn toàn trái ngược với bản tính nhút nhát thường ngày của loài gà. Trước đó, chỉ cần một tiếng động lạ hay một bóng người đi ngang, nó đã hoảng hốt bay lên cây. Nhưng lúc này, đối mặt với tử thần, nó lại trở nên dũng cảm đến kỳ lạ.

Sau một hồi giằng co khốc liệt, con rắn hổ mang dường như nhận thấy sự chống trả quyết liệt và vô nghĩa trước một con mồi quá nhỏ nhưng đầy kiên cường. Nó rút lui, lẩn khuất vào trong bụi rậm. Con gà mái thở dốc, hai chân khuỵu xuống, nhưng ngay lập tức nó quay lại kiểm tra đàn con. Nó gom các con vào dưới cánh, ấm áp và an toàn. Nỗi sợ chết ban đầu đã tan biến, nhường chỗ cho niềm hạnh phúc bình yên khi thấy gia đình nguyên vẹn.

Câu chuyện này không chỉ là một hiện tượng tự nhiên mà còn là bài học sâu sắc về tâm lý con người. Chúng ta thường nghĩ rằng mọi hành động đều xuất phát từ lý trí hoặc lợi ích cá nhân. Nhưng thực tế, tất cả những gì chúng ta làm đều được điều khiển bởi một loại "tình cảm" nào đó. Theo giáo lý nhà Phật, trong chuỗi Mười Hai Nhân Duyên, có mắt xích "Ái duyên Thủ". Nghĩa là, vì có tình cảm (Ái) nên mới dẫn đến hành động (Thủ), và từ hành động ấy mới tạo thành nghiệp quả.

Con gà mái kia, nếu chỉ dựa vào bản năng sợ hãi thông thường, nó đã chạy mất. Nhưng vì có tình thương con – một loại tình cảm mạnh mẽ hơn cả nỗi sợ chết – nên nó đã chọn cách chiến đấu. Tương tự, trong cuộc sống, chúng ta ăn món này vì thích vị ngon, ta bắt chuyện với người kia vì thấy họ dễ mến, ta nuôi dưỡng cha mẹ hay con cái vì lòng hiếu thảo và yêu thương. Thậm chí, những hành vi phạm pháp như trộm cắp hay giết người cũng xuất phát từ hai loại tình cảm tiêu cực: tham lam và sân hận. Không có hành động nào là tự nhiên xảy ra mà không có một dòng chảy cảm xúc ngầm thúc đẩy phía sau.

Ý nghĩa câu chuyện

Mọi hành động của chúng sinh đều chịu sự chi phối của tình cảm (ái). Tình cảm vừa là nguồn gốc của nghiệp lành, vừa là nguyên nhân của nghiệp dữ. Bài học ở đây là nhận diện rõ ràng những cảm xúc đang điều khiển mình. Khi hiểu rằng "có tình cảm thì mới có hành động", chúng ta cần rèn luyện để hướng những cảm xúc ấy vào mục đích tốt đẹp, biết cân bằng giữa yêu thương và sợ hãi, giữa đam mê và tỉnh thức, để không bị cuốn trôi vào vòng xoáy luân hồi khổ đau do chính những phản ứng cảm xúc thiếu kiểm soát gây ra.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang