Cô giáo bỏ nghề dạy học đi làm đạo và bài học về niềm vui

Mùa thu Hà Nội, những tán cây bàng trước cổng trường chuyển sang sắc vàng rực, lá khô rơi xào xạc dưới bước chân học sinh. Gió se lạnh mang theo mùi hương cốm mới thoảng qua hành lang. Trong một căn phòng nhỏ tại khu tập thể cũ, cô giáo trẻ tên C đang ngồi trầm ngâm trước bàn học. Chồng sách giáo khoa còn ngổn ngang, nhưng ánh mắt cô đã nhìn xa xăm ra khoảng sân nơi vài đứa trẻ đang đùa nghịch. Cô vừa nghỉ dạy học sau một thời gian dài đứng trên bục giảng.

Vài tháng trước, cô C còn là giáo viên dạy văn ở một trường cấp ba. Lương giáo viên tuy ổn định nhưng eo hẹp, công việc lên lớp mỗi ngày khiến cô dần cảm thấy nặng nề. Rồi một hôm, cô tình cờ nghe được những băng giảng pháp của thầy chùa. Lời kinh tiếng kệ như khơi dậy điều gì đó trong lòng. Cô quyết định xin nghỉ dạy, chuyển hẳn sang làm việc đạo: đi phát băng giảng, sắp xếp sách vào thư viện chùa, giúp các sư thầy truyền bá bài pháp đến mọi người. Ban đầu, gia đình và bạn bè xôn xao, không hiểu sao một cô giáo có nghề nghiệp chuẩn mực lại bỏ ngang như thế.

Sự thay đổi ấy không trôi qua êm thấm. Một buổi chiều, người chị em thân thiết của cô ghé thăm. Thấy C đang ngồi xếp từng tờ bướm thư pháp, chị ta khẽ nhíu mày, giọng có chút bực dọc: “C ơi, mày bỏ nghề dạy học cả năm nay rồi, đi làm đạo suốt ngày. Mấy anh chị em trong họ cứ hỏi thăm, bảo sao không lo tiếp lương hưu, sao không đứng lớp nữa. Mày tính sống thế này đến bao giờ?” Cô C ngừng tay, bàn tay vuốt nhẹ mép tờ giấy, ánh mắt lấp lánh: “Chị ạ, em thấy đi dạy trước kia cũng tốt, lương định hướng ổn định. Nhưng từ khi em chuyển qua làm việc đạo, phát băng giảng, sắp xếp sách cho chùa, em thấy lòng nhẹ nhõm. Em nghĩ việc này cũng lợi ích cho mọi người giống như lúc dạy học, mà em vui hơn hẳn.” Chị cô thở dài, lắc đầu: “Vui thì vui, nhưng người ta ép mày phải theo ý họ, bảo mày lầm đường thì sao?”

Cô C mỉm cười, đặt xấp bướm xuống bàn, quay sang chị: “Em không ép ai, cũng chẳng để ai ép mình. Em làm vì thấy hợp với lòng mình.” Chị cô đứng lên, đi vài bước rồi quay lại, giọng mềm hẳn: “Thôi, chị thấy mày sáng nay đi phát cơm từ thiện cho mấy bác già neo đơn, mắt mày sáng rỡ. Chị chỉ sợ mày khổ thôi.” Cô C cầm tay chị, bàn tay ấm áp siết nhẹ: “Em không khổ đâu. Sáng nay em giúp được một bác ung thư nằm một mình, bác cười bảo nhớ tiếng kinh. Em về mà lòng sướng lạ.” Chị cô gật gù, kéo ghế ngồi sát lại: “Vậy thì được. Chị em mình nói chuyện này lần cuối nhé. Mày đã tìm được niềm vui trong cuộc sống thì thôi, đừng cãi nữa.” Cô C gật đầu, tiếng lá cây ngoài cửa sổ xào xạc như hòa theo.

Điểm ngoặt đến khi chị cô bỗng lặng đi, nhìn thẳng vào mắt em: “C này, chị nhận ra một điều. Trên đời này, sống sao cho vui và làm cho người khác vui mới là đích đến. Mày bỏ nghề dạy học, người ta bảo mày dở hơi. Nhưng nếu mày ép bản thân đứng lớp chỉ để đẹp lòng họ mà tim khô khốc, thì mới là uổng phí. Tại sao chị cứ muốn kéo mày về cái khuôn cũ?” Cô C khẽ giật mình, nhận ra chính chị mình cũng từng bị ép sống theo ý người khác. Chị tiếp: “Thôi, chị không ép mày nữa. Sống trên đời, mục tiêu cuối cùng chỉ là có niềm vui và làm vui người khác. Cuộc sống vậy là đạt rồi.”

Từ hôm đó, cô C không còn giấu giếm việc làm đạo của mình, cũng chẳng tranh luận với ai về chọn lựa nghề nghiệp. Sáng nào cô cũng qua thư viện chùa sắp xếp băng giảng, chiều xuống lại cùng vài phật tử ghé thăm những sinh viên nghèo trong xóm trọ học. Có lần một huynh trưởng đạo tràng thấy cô liền hỏi: “Có cần bầu em vào nhóm từ thiện không?” Cô lắc đầu: “Em làm thầm được rồi, không cần danh nghĩa đâu.” Rồi cô quay sang giúp một bà cụ sửa lại kệ sách, mồ hôi lấm tấm nơi thái dương mà miệng vẫn hát khẽ bài hát thiền.

Năm tháng trôi, cô C trở thành người phụ nữ có nụ cười hiền nhất xóm. Những đứa trẻ được cô tặng sách giờ đã lên đại học; vài bác già neo đơn mỗi chiều lại ngồi nghe cô đọc băng pháp. Chị cô thỉnh thoảng ghé chơi, thấy em dọn cơm chay mời hàng xóm, liền bảo: “Mày giờ như suối mát cho cả khu này rồi.” Cô C chỉ cười, không nhận công, cũng chẳng kể khổ. Tâm cô vững vàng, không còn giằng xé giữa lời đời và tiếng lòng. Cuộc sống cứ thế trôi êm, nhẹ như gió thu Hà Nội.

Ý nghĩa câu chuyện

Đạo Phật không ép buộc người khác sống theo ý mình. Mục tiêu cuối cùng của đời người chỉ là tìm được niềm vui và làm cho người khác vui. Khi ta sống có lợi cho người khác mà tâm luôn an vui, không chấp công, không hơn thua, đó chính là cuộc sống đã đạt yêu cầu, không uổng phí kiếp người.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang