Cô bé xin xuất gia và vị Bồ Tát thị hiện

Chùa Ấn Quang những năm giữa thế kỷ trước vẫn còn là một ngôi chùa lớn, là trụ sở của Giáo hội, nên khách ra vào không lúc nào ngớt. Trong không khí trầm mặc của khói hương và tiếng tụng kinh đều đều, có một cô bé chừng mười hai, mười ba tuổi, dáng người nhỏ nhắn, đứng lặng trước cổng chùa đã lâu. Cô bé mặc bộ quần áo nâu giản dị, tay nắm chặt vạt áo, mắt nhìn vào bên trong như đang chờ đợi một điều gì đó rất quan trọng.

Khi gặp Hòa thượng trụ trì, cô bé cúi đầu chào rồi nói: “Bạch Thầy, con xin xuất gia.” Hòa thượng nhìn cô bé, ngạc nhiên vì còn quá nhỏ, lại là con gái, nên ông lắc đầu: “Con còn nhỏ quá, lại là con gái, làm sao Thầy nhận con được? Con nên qua chùa Ni mà tu thì hơn.”

Cô bé không nói gì, chỉ cúi đầu rồi quay lưng ra về. Hòa thượng không để tâm nhiều, tưởng cô bé chỉ là một đứa trẻ nhất thời muốn đi tu. Nhưng chỉ ít lâu sau, người ta báo tin cô bé đó đã qua đời. Hòa thượng nghe vậy, trong lòng có chút áy náy nhưng rồi cũng nhanh chóng bỏ qua.

Thời gian trôi đi, tám năm sau, một cậu bé khoảng chín, mười tuổi cũng đến chùa Ấn Quang xin xuất gia. Cậu bé mặt mũi sáng sủa, trắng trẻo, nhìn giống con gái, nhưng ánh mắt có gì đó rất kiên định. Hòa thượng thấy cậu bé còn quá nhỏ, ông nhẹ nhàng bảo: “Con còn nhỏ quá, xuất gia làm gì vội? Lớn lên rồi hãy tính.”

Cậu bé nghe vậy, không hề nao núng, nhìn thẳng vào Hòa thượng rồi nói chậm rãi: “Hồi trước con có đến xin tu, Thầy nói con là con gái không cho tu. Bây giờ con lại đến xin tu, Thầy lại nói con còn nhỏ. Vậy thì bao giờ Thầy mới nhận con?”

Hòa thượng sững người, tim như thắt lại. Ông nhớ lại tám năm trước, có một cô bé cũng đến xin xuất gia, cũng bị ông từ chối với lý do là con gái, rồi cô bé đó chết. Ông nhìn kỹ cậu bé trước mặt, dáng vẻ, ánh mắt, có gì đó rất quen thuộc. Một cảm giác kỳ lạ dâng lên, ông hiểu rằng đây không phải là một đứa trẻ bình thường. Hòa thượng liền đổi thái độ, mỉm cười rồi nói: “Được, Thầy nhận con.”

Ông đặt pháp danh cho cậu bé là Minh Phát. Từ đó, chú bé Minh Phát ở lại chùa tu hành. Dù còn nhỏ tuổi nhưng chú rất tinh tấn, lại có oai đức khiến các bậc tăng ni, hòa thượng lớn trong vùng đều nể trọng. Chú bé ấy sau này trở thành một vị hòa thượng nổi tiếng, được nhiều người khen ngợi là Bồ Tát tái sinh.

Một điều đặc biệt nữa là khi trụ trì chùa Ấn Quang, Hòa thượng Minh Phát thường ngồi trong nhà bếp, dặn dò việc nấu ăn. Có lần, vào buổi sáng, ngài dặn nhà bếp: “Hôm nay nấu đủ sáu mươi phần cơm, sẽ có khách đến.” Quả nhiên, đến trưa, một đoàn khách đông đủ sáu mươi người ghé chùa thọ trai, không sai một người. Người ta hỏi sao ngài biết trước, ngài chỉ cười, không nói gì. Chuyện này lặp lại nhiều lần khiến ai cũng kinh ngạc, nhưng ngài vẫn khiêm tốn, không bao giờ nhận mình là bậc có thần thông.

Ngài Minh Phát là một vị Bồ Tát thị hiện, đến với trần gian bằng sự chủ động, không bị cách ấm vô minh, nên nhớ rõ mọi chuyện từ kiếp trước. Ngài sinh ra đã biết mình là ai, biết mình cần làm gì, và lên chương trình hành động rõ ràng. Nhưng ngài không bao giờ tiết lộ thân phận của mình, chỉ âm thầm làm lợi ích cho chúng sinh.

Câu chuyện về cô bé xin xuất gia năm xưa chính là một minh chứng cho sự thị hiện của Bồ Tát. Khi bị từ chối, cô bé không nài nỉ, không giải thích, chỉ lặng lẽ ra đi, rồi tái sinh trở lại với một thân thể mới để tiếp tục thực hiện hạnh nguyện của mình. Lời nói của cậu bé khi xin xuất gia lần thứ hai đã khiến Hòa thượng giật mình nhận ra, nhưng ngài vẫn không hề tỏ ra khác lạ, vẫn giữ kín thân phận của mình.

Người ta kể rằng, có một vị tăng sĩ kia, khi nghe chuyện về Hòa thượng Minh Phát, đã thốt lên: “Cái thằng đó hồi nhỏ tôi biết, nó chỉ là một đứa trẻ bình thường thôi mà!” Chỉ vì lỡ miệng gọi một vị Bồ Tát thị hiện bằng tiếng “thằng”, mà cuộc đời tu hành của vị tăng sĩ đó về sau gặp nhiều trắc trở, dù ông ta vốn rất tinh tấn và tâm huyết với đạo Phật. Người ta nói rằng, kêu một vị Bồ Tát thị hiện bằng những lời khinh thường sẽ làm mất phước, nên các vị Bồ Tát thị hiện rất hiếm khi xuất hiện, vì sự xuất hiện của các ngài có thể làm lợi cho nhiều người, nhưng cũng có thể gây tai họa cho những kẻ thiếu hiểu biết.

Hòa thượng Minh Phát sống một đời tu hành thanh tịnh, khiêm tốn, không ai biết rõ thân phận thật của ngài. Ngài chỉ lặng lẽ làm những điều tốt đẹp, dạy dỗ chúng đệ tử, giữ gìn ngôi chùa, và âm thầm độ thoát những người hữu duyên. Ngài chính là một vị Bồ Tát thị hiện, đến với trần gian bằng tình thương và trí tuệ, không vì danh lợi, không vì quyền thế, mà chỉ vì lòng từ bi vô hạn đối với chúng sinh.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện về Hòa thượng Minh Phát giúp chúng ta hiểu rõ về Bồ Tát thị hiện: các ngài sinh ra với sự chủ động, nhớ rõ kiếp trước, có chương trình hành động rõ ràng, nhưng vẫn giữ kín thân phận để tránh gây chướng ngại cho người khác. Đồng thời, câu chuyện cũng nhắc nhở chúng ta phải cẩn trọng trong lời nói, không nên khinh thường bất kỳ ai, vì có thể chúng ta vô tình xúc phạm đến những bậc thánh nhân đang thị hiện giữa đời, gây ra những hậu quả không lường.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang