Chú tiểu nhỏ và ngôi chùa thiếu vắng tình thương

Ánh đèn trong rạp phim Châu Á dần tối lại. Trên màn ảnh rộng, một ngôi chùa nhỏ nằm co mình giữa núi rừng Hàn Quốc, mái ngói rêu phong, sân chùa đầy lá khô. Một chú tiểu khoảng mười tuổi, đôi mắt thơ ngây nhưng chất chứa nỗi buồn xa xăm, ngồi bó gối trước cửa chùa, nhìn ra con đường mòn vắng lặng. Không một tiếng chim, không một bóng người. Cảnh vật tĩnh lặng đến nao lòng.

Phim kể về một ngôi chùa hẻo lánh, nơi chỉ có hai con người: một ông thầy già mới đi tu, tâm hồn đã nhiễm đời nặng nề, và chú tiểu mồ côi tên Đông Xân. Ông thầy già sống khép kín, lạnh nhạt, thấy gì cũng chỉ lắc đầu: “Không nên”, “Không được”, “Thôi bỏ đi”. Ông không nói chuyện với ai, không hỏi han ai, cả ngày chỉ ngồi im trong thiền thất. Chú tiểu lớn lên trong sự im lặng đó, khát khao một bàn tay ấm áp, một lời hỏi han, một ánh mắt trìu mến. Nhưng tất cả chỉ là hư vô.

Một hôm, có bà Phật tử đến chùa thắp hương. Chú tiểu nhìn thấy bà từ xa, tim bỗng đập rộn ràng. Chú chạy vụt ra, đứng trước mặt bà, đôi mắt sáng lên như vừa tìm thấy điều gì quý giá. Chú theo bà khắp nơi trong chùa, lăng xăng giúp bà mọi việc, rồi khẽ nắm vạt áo bà, thì thầm: “Bà ơi, bà ở lại đây với con nhé?”. Bà Phật tử xúc động, ôm chú vào lòng. Chú tiểu nước mắt lưng tròng, như một đứa trẻ vừa được mẹ yêu thương sau bao năm tháng thiếu vắng. Ông thầy già đứng từ xa nhìn cảnh đó, mặt không biểu cảm, chỉ lạnh lùng quay vào.

Đêm đó, chú tiểu trằn trọc không ngủ được. Chú nghĩ về bà Phật tử, nghĩ về vòng tay ấm áp vừa chạm vào. Chú tự hỏi: “Vì sao ở trong chùa, con không bao giờ được như thế? Vì sao thầy không bao giờ ôm con, không bao giờ hỏi con có đói không, có lạnh không?”. Chú thấy mình như một hòn đảo giữa biển khơi, không người qua lại. Chú khóc, nhưng chỉ có tiếng gió núi trả lời.

Rồi chú quyết định. Sáng hôm sau, chú thu gom ít quần áo, lặng lẽ mở cổng chùa bỏ đi. Chú muốn ra ngoài kia tìm một nơi có tình thương, có người biết ôm ấp, biết hỏi han mình. Chú đi mãi, đi mãi, đến một ngôi làng nhỏ. Nhưng người làng xa lạ, họ nhìn chú với ánh mắt dửng dưng. Chú ngồi bên vệ đường, ôm mặt khóc nức nở. Chú chợt nhận ra: ngoài kia cũng không có ai thương mình. Trong chùa thì lạnh lùng, ngoài đời thì xa lạ. Chú chỉ là một đứa trẻ mồ côi, không nơi nương tựa.

Bộ phim kết thúc trong cảnh chú tiểu ngồi khóc bên vệ đường, còn ngôi chùa kia vẫn im lìm trong núi, không một ai tìm kiếm chú. Bộ phim mang tên Chú tiểu nhỏ đã đoạt giải nhất tại Liên hoan phim Châu Á – Thái Bình Dương. Nhưng đằng sau giải thưởng đó là một nỗi đau nhức nhối: người ta đã khắc họa đạo Phật như một nơi thiếu vắng tình thương, nơi mà người tu chỉ biết đóng cửa, xa lánh cuộc đời.

Thượng tọa giảng rằng, đạo Phật không phải như vậy. Tinh thần của Kinh Kim Cang là phải độ hết tất cả chúng sinh, phải mang tình thương đến cho mọi người. Nếu chúng ta hiểu sai, cho rằng tu là chỉ ngồi yên, không quan tâm ai, thì chính chúng ta đã quay lưng với cuộc đời. Và khi đạo Phật quay lưng với cuộc đời, thì cuộc đời cũng sẽ quay lưng lại với đạo Phật. Đó là luật nhân quả.

Thượng tọa kể: “Có lần tôi gặp một Phật tử, anh ta nói không thích mấy ông công an. Tôi hỏi tại sao. Anh ta trả lời: vì mấy ổng không thương tụi con. Tôi mới hỏi tiếp: giữa anh và mấy ông công an, ai là người biết đạo Phật trước? Anh ta nói: dạ, tụi con biết trước. Tôi nói: vậy thì anh phải thương họ trước chứ! Anh đã biết đạo, anh phải đi trước, phải mở lòng ra trước. Còn anh cứ đợi người ta thương mình thì người ta đâu thương, vì người ta chưa biết đạo mà!”.

Người Phật tử chợt im lặng, cúi đầu suy nghĩ. Anh nhận ra mình đã trách người khác mà quên rằng chính mình là người phải đi trước, phải mang yêu thương đến cho đời. Đó cũng là lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta: đừng biến đạo Phật thành một nơi lạnh lùng, vô cảm. Hãy để ngôi chùa tràn ngập tiếng cười, tình thương, để không còn chú tiểu nào phải bỏ chùa đi tìm hơi ấm bên ngoài.

Ý nghĩa câu chuyện

Đạo Phật không phải là sự trốn tránh cuộc đời, mà là tinh thần dấn thân, mang tình thương đến cho tất cả chúng sinh. Người tu theo Kinh Kim Cang phải luôn ưu tư về việc giáo hóa, phải trải lòng thương yêu trước, không được ích kỷ, không được an phận. Khi ta quay lưng với đời, đời cũng quay lưng với ta. Hãy là người đi trước, mở lòng ra, để đạo Phật luôn ấm áp và gần gũi.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang