Chiến Sĩ Gieo Đạo Đức

Buổi sáng mùa thu, nắng vàng nhẹ trải trên mái chùa, tiếng chuông ngân vang trong gió. Trong hội trường, hàng trăm Phật tử ngồi trang nghiêm, mắt hướng lên pháp tòa. Không khí ấm áp lạ thường, như có một sức mạnh vô hình đang kết nối mọi tâm hồn. Thầy bắt đầu bài pháp thoại, giọng trầm ấm: "Mỗi dịp Vu Lan về, chúng ta là đệ tử Phật, tu tập hạnh biết ơn. Nhưng đền ơn thế nào cho trọn vẹn?"

Thầy kể về một lần cha mẹ già yếu, giữa đường bị đột quỵ té ngã. Người con bận việc không có mặt. Nhưng nhờ năm năm trước, người con đó đã gieo rắc đạo đức vào xã hội, nên có những người xa lạ chạy lại đỡ dậy, đưa vào bệnh viện, chăm sóc tận tình. "Các con thấy không? Đền ơn không chỉ là trực tiếp phụng dưỡng, mà còn là gieo nhân lành để rồi người khác nhận lãnh. Đó mới là đền ơn lớn lao."

Thầy dừng lại, nhìn quanh, rồi nói tiếp: "Đất nước cũng vậy. Ta muốn đất nước hưng thịnh, hòa bình, nhưng chỉ đóng thuế thôi thì chưa đủ. Năm năm trước, mười năm trước, nếu ta cùng nhau gieo rắc đạo đức, khiến con người biết thương yêu, giúp đỡ nhau, thì tự nhiên đất nước phát triển. Mỗi người nâng đỡ nhau một chút, kinh tế sẽ đi lên."

Một Phật tử giơ tay hỏi: "Thưa thầy, chúng con phải làm gì cụ thể để gieo rắc đạo đức?"

Thầy mỉm cười: "Khi gặp một cán bộ đòi hối lộ, con có đưa không?"

"Dạ, không ạ!" – cả hội trường đồng thanh.

"Nhưng nếu họ làm tốt, tận tụy vì dân, thì con có thưởng không?"

"Dạ, thưởng ạ!"

"Đó là cách xây dựng đạo đức. Không tiếp tay cho cái xấu, nhưng khuyến khích cái tốt. Đó là trách nhiệm của người Phật tử."

Thầy kể tiếp câu chuyện về một nhạc sĩ tên Sĩ Luân: "Tôi hỏi nó: 'Tại sao bây giờ có những bài nhạc lời hời hợt, dòng nhạc không đậm đà mà lại được nhiều người chấp nhận?' Nó trả lời: 'Thưa thầy, ngoài kia thiếu nhạc hay lắm. Mà công chúng, mình cho gì họ ăn nấy.'"

Thầy trầm ngâm: "Câu nói đó làm tôi giật mình. Trách nhiệm của những người làm văn hóa rất lớn. Nếu cho người ta những món ăn tinh thần cao thượng, tâm hồn họ sẽ cao thượng. Còn cho họ những thứ tầm thường, họ sẽ trở nên tầm thường."

Thầy nhìn xuống hàng ghế, giọng xúc động: "Tôi ưu tư mãi. Có bao nhiêu người làm văn hóa nghĩ đến trách nhiệm của mình với xã hội? Hay chỉ chạy theo thị hiếu để kiếm tiền?"

Một người phụ nữ đứng dậy, nghẹn ngào: "Thưa thầy, con có đứa con gái du học bên Mỹ. Nó than rằng sinh viên bên đó sống bừa bãi quá. Mỗi ngày một bạn tình khác nhau, có khi dắt vào phòng quan hệ với hai người. Y như thú vật."

Thầy gật đầu: "Đó là hậu quả của lối sống thiếu đạo đức. Khi quen lan chạ, đến lúc lập gia đình, làm sao chung thủy được? Gia đình tan vỡ, con cái thiệt thòi. Nguyên nhân sâu xa là văn hóa cho phép tình dục bừa bãi. Trong khi đó, văn hóa Á Đông dạy con người sống kềm chế, tiết hạnh, thủy chung. Đó mới là đỉnh cao của văn minh."

Thầy nhấn mạnh: "Nhiều người trẻ đua đòi theo Tây Phương, tưởng đó là văn minh. Đâu biết rằng gia tài quý giá của mình là nền văn hóa Á Đông. Có lẽ 50 năm sau, thế giới mới tỉnh ngộ, nhưng lúc đó đã muộn. Hôm nay, ta biết trước, hãy giữ gìn điều đó ngay trong gia đình mình."

Thầy lại nói về việc ăn mặc hở hang: "Có cái mốt gì mà quần tuột xuống, áo kéo lên, phơi bụng ra trước thiên hạ. Khi nhìn thấy, ta phải dòm rồi quay mặt đi chỗ khác. Dù quay đi rồi, vẫn có cảm giác bị xúc phạm, bị coi thường. Đi ra đường cứ bị xúc phạm hoài."

Một Phật tử thắc mắc: "Thưa thầy, vậy chúng con phải làm gì khi gặp những điều đó?"

"Phải góp ý liền. Ai ăn mặc hở hang thì góp ý. Ai ăn nói tục tĩu thì khuyên ngăn. Đứa trẻ hiếu động thì dạy dỗ. Đó là cách ta xây dựng đạo đức xã hội."

Thầy kể thêm: "Có những đứa trẻ kiêu ngạo, hay phản kháng. Đó là dấu hiệu của bệnh tâm thần tiềm tàng. Hôm qua, có gia đình dắt người bị tâm thần đến. Người đó trước đây rất kiêu ngạo. Gia đình xác nhận. Kiêu ngạo dẫn đến điên loạn, rồi vong nhập. Cho nên, phải dạy trẻ khiêm tốn, biết tôn trọng."

Cuối cùng, Thầy kết luận: "Mỗi người hãy là một chiến sĩ gieo rắc đạo đức. Đó là cách đền ơn cha mẹ, tổ tiên, đất nước, nhân loại và Tam Bảo. Hãy thề trước Phật rằng: 'Chúng con sẽ đem yêu thương, niềm tin nhân quả cấy vào tim từng người. Để hoa sen nở trong ánh mắt, trong trái tim con người.'"

Hội trường lặng đi trong giây lát, rồi tiếng vỗ tay vang lên như sóng dậy. Mỗi người cảm nhận sâu sắc lời thề thiêng liêng, và trong lòng họ, một quyết tâm mới cháy bỏng.

Ý nghĩa câu chuyện

Đền ơn không chỉ là việc trực tiếp phụng dưỡng cha mẹ hay đóng góp cho đất nước, mà còn là gieo rắc đạo đức, tình thương vào xã hội. Khi ta làm cho xã hội tốt đẹp hơn, ta đang đền ơn tất cả – cha mẹ, tổ tiên, đất nước, nhân loại và Tam Bảo. Mỗi người hãy là một chiến sĩ thầm lặng, góp phần xây dựng một thế giới an lành, hạnh phúc.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang