Chiếc cầu qua sông

Buổi sáng ở một vùng quê ven sông, mặt nước lấp lánh ánh nắng, những đứa trẻ đứng bên bờ nhìn sang bên kia sông nơi có ngôi trường làng. Tiếng nước chảy róc rách hòa cùng tiếng cười đùa của lũ trẻ, nhưng giữa chúng là một khoảng cách mênh mông: không có cầu, muốn qua sông phải lội nước hoặc đi vòng rất xa. Bà con trong xóm đã quen với cảnh đó, nhưng với chị Ba, một người phụ nữ có xe hơi riêng, nỗi xót xa cứ lớn dần mỗi lần thấy các em nhỏ lội nước lạnh cóng vào mùa mưa.

Chị Ba vốn là người làm ăn khấm khá, có hai chiếc xe hơi phục vụ việc đi lại và chở hàng. Nhưng rồi một lần theo quý thầy về miền quê này làm Phật sự, chị chứng kiến cảnh người dân và trẻ nhỏ khổ sở vì không có cầu. Đêm đó, chị trằn trọc không ngủ được. Tiếng nước chảy, tiếng gió thổi qua mái nhà tranh, và hình ảnh những đứa trẻ co ro bên bờ sông cứ ám ảnh chị. Sáng hôm sau, chị nói với chính quyền địa phương:

“Tôi phát tâm bắc một cây cầu qua sông cho bà con mình đi lại. Tôi sẽ bán bớt một chiếc xe để lo việc này.”

Người ta tròn mắt ngạc nhiên, vì chiếc xe đó là phương tiện mưu sinh của chị. Nhưng chị chỉ mỉm cười, nghĩ rằng mình có thể hạn chế nhu cầu của bản thân để giúp người khác. Việc xây cầu kéo dài mấy tháng, chị bỏ tiền túi ra mua vật liệu, thuê thợ, tự tay xuống công trường trông coi. Khi cây cầu hoàn thành, cả xóm ăn mừng, người ta nói với chị:

“Chị Ba ơi, chị hay ghê! Xe đang đi ngon lành mà chị dám bán để xây cầu cho quê mình. Thiệt là đáng quý!”

Nhưng chị Ba chỉ cười hiền, lòng không hề dậy lên một chút tự hào. Chị nhớ lời Phật dạy trong kinh Kim Cang: làm phước mà quên công. Với chị, việc mình làm chẳng có gì đáng kể, vì đằng sau cây cầu còn có biết bao người góp sức: nào là chính quyền tạo điều kiện, nào là bà con giúp đỡ, nào là quý thầy hướng dẫn. Chị nói với người bạn:

“Thôi, đừng nhắc tới chuyện đó nữa. Mình làm vì thương người ta thôi, chứ có gì đâu mà khen.”

Người bạn nhìn chị, không hiểu vì sao chị bình thản đến lạ. Nhưng chị biết, nhờ có trí tuệ và lý trí, chị đã quên được công của mình, để lòng nhẹ nhàng như cánh diều bay trong gió. Từ đó, chị sống vui vẻ, làm thêm nhiều việc thiện khác, nhưng không bao giờ giữ trong lòng một chút vướng bận về công lao của mình.

Ý nghĩa câu chuyện

Bài học mà TT. Thích Chân Quang muốn gửi gắm: khi làm việc thiện, đừng chấp công, đừng tự hào về những gì mình đã làm. Hãy nhìn thấy rằng mọi thành tựu đều nhờ vào vô số người, vô số duyên lành. Quên công để tâm được thanh thản, để phước đức được trọn vẹn và không bị ràng buộc bởi bản ngã.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang