Chiếc bóng của sự thành công

Buổi chiều ở một ngôi chùa nhỏ miền Tây, nắng vàng trải dài trên sân gạch, tiếng chuông chùa ngân nhẹ trong gió. Một người khách từ phương xa ghé thăm, ngồi trong phòng khách, nhìn ra vườn cây xanh mát. Ông chủ chùa, một vị giảng sư trung niên, từ từ bước vào, nụ cười hiền hậu. Hai người nhìn nhau, bồi hồi sau bao năm xa cách.

Người khách lên tiếng, giọng trầm ấm: "Ngày xưa, không ai nghĩ thầy có thể giảng pháp được. Hồi ở trong chúng, thầy học rất kém." Ông chủ chùa mỉm cười, đôi mắt ánh lên vẻ khiêm nhường: "Phải, tôi vốn dốt nát. Nhưng nhờ ơn Tam Bảo, nhờ phước báu công quả, tôi mới có được ngày hôm nay."

Người khách là một vị thầy cùng tuổi, cùng học chung một lớp với ông hồi còn ở trong chúng. Hồi đó, ông chủ chùa bây giờ là một thầy trẻ ít học, nhưng lại rất siêng năng. Trong khi các huynh đệ khác chăm chú học kinh, ông lại xắn tay vá áo, đắp đường, bơm nước tưới cây. Thấy vậy, người bạn thường khuyên nhủ: "Thầy ơi, thầy nên dành thời gian học đi, chứ cứ làm lụng vất vả thế này thì bao giờ mới hiểu đạo?" Ông chỉ cười, đáp: "Mỗi người một duyên, tôi thấy làm việc cho chúng cũng là tu, cũng là học."

Người bạn thương ông, mua một cuốn vở thật đẹp, một cây viết thật tốt, tặng ông để khuyến khích việc học. Nhưng ông vẫn cứ làm, không hề từ nan việc gì. Thời gian trôi qua, họ mỗi người mỗi ngả. Người bạn ra đi, rồi nghe tin ông cũng rời chúng, đi học khóa giảng sư mấy năm, về một ngôi chùa ở miền Tây. Người dân địa phương cung kính cúng dường, ông bắt đầu đi giảng pháp. Điều kỳ diệu là ai cũng mến mộ, ai cũng khen ông giảng hay. Nhiều người giỏi hơn ông ngày xưa vẫn chưa giảng được, thế mà ông lại thành công.

Ngồi đối diện, người bạn vẫn không hết ngạc nhiên: "Thầy có bí quyết gì vậy? Tôi vẫn không hiểu nổi." Ông chủ chùa trầm ngâm, rồi chậm rãi nói: "Chính phước đã làm thành trí. Khi mình siêng năng công quả, phục vụ chúng, phước báu tích lũy dần. Nhờ phước, trí tuệ mở ra. Còn nếu chỉ lo học mà không lo làm, thì trí có mà phước không, nói chẳng ai nghe."

Người bạn chợt hiểu ra, gật gù: "Thì ra, sự thành công không đến từ tài năng trời cho, mà từ phước báu do chính tay mình gieo trồng. Tôi nhớ rồi, thầy từng nói: 'Khiêm hạ là nền tảng của mọi đức hạnh'. Hôm nay tôi mới thấm."

Từ đó, người bạn cũng bắt đầu tập sống khiêm hạ, chăm chỉ phục vụ, ít nói nhiều làm. Vài năm sau, ông cũng trở thành một giảng sư được nhiều người kính mến. Cả hai vẫn thường nhắc nhau: "Đừng bao giờ để sự thành công làm mình kiêu ngạo, vì đó là lúc chuẩn bị cho thất bại."

Ý nghĩa câu chuyện

Khiêm hạ là gốc của mọi đức hạnh. Thành công dễ sinh kiêu mạn, mà kiêu mạn sẽ phá vỡ mọi công đức, dẫn đến thất bại. Hãy luôn giữ tâm khiêm hạ, biết tôn trọng và phục vụ mọi người, thì phước báu và trí tuệ sẽ tự nhiên tăng trưởng.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang