Chiếc bàn thờ và tấm lòng

Buổi sáng, trong căn phòng câu lạc bộ thiền còn thơm mùi sơn mới, vị thầy đứng lặng trước bàn thờ Phật vừa được bày biện lại. Ánh nắng xuyên qua khung cửa sổ chiếu lên những bức tượng, làm lộ ra những đường nét chạm khắc cầu kỳ, những viên đá quý lấp lánh được gắn khắp nơi. Thầy khẽ thở dài, đưa tay vuốt nhẹ lên một pho tượng có thế ngồi nghiêng, áo hở hang. "Sao lại bày biện thế này?" - thầy lẩm bẩm, giọng trầm xuống.

Thầy nhớ lại những ngày qua, khi đi qua các con phố, thấy người ta rủ nhau đến những nơi thờ cúng theo phong cách Tây Tạng, với những bức tượng Mật Tông kỳ lạ, những lá bùa chú viết bằng chữ Nho để cầu tài lộc. Một tờ giấy nhặt được trên đường hiện rõ trong tâm trí: "Tài thần kinh" - thứ kinh tụng để cầu may mắn, cầu tiền bạc. Thầy lắc đầu, ánh mắt xa xăm: "Tâm mộ đạo của người Bắc mình mạnh lắm, nhưng chính vì mộ đạo quá mà dễ rơi vào mê tín. Người ta cứ nghe lời rủ rê, kéo nhau đi hầu đồng, tốn tiền, mất cả gia sản mà không biết."

Trong bữa cơm trưa, khi các đệ tử quây quần bên mâm cơm chay đơn giản, thầy chậm rãi nói: "Các con có biết vì sao thầy lo không? Đạo Phật của mình nhìn vào phải đơn sơ mà có ý nghĩa. Cái bàn thờ không phải để cầu may, mà để gợi lên lòng tôn kính Phật. Người ta đứng trước bàn thờ mà chỉ nghĩ đến chuyện được may mắn, giàu sang, thì đạo Phật đã mất rồi." Một đệ tử ngồi gần đó thắc mắc: "Dạ thưa thầy, nhưng người ta nói những vật phẩm đó giúp linh thiêng hơn..." Thầy ngắt lời, giọng kiên định: "Linh hay không là do tâm mình. Cái linh là linh tại ngã, bất linh cũng tại ngã. Ta thờ Phật để bày tỏ sự tôn kính, chứ không phải để cầu xin. Khi người ta đến chùa, đến đền mà thấy ai nấy đều cầu xin nhiều, thì biết đạo Phật đã bắt đầu mất. Còn khi thấy mọi người đến để tu, để chuyển hóa tâm hồn, thì đạo Phật vẫn còn ở chính pháp."

Thầy dừng lại, nhìn quanh căn phòng, rồi nói tiếp, giọng trầm ấm hơn: "Trong lòng mỗi người đều có cái máu ăn gian, máu cờ bạc, thích bỏ công ít mà được lợi nhiều. Vì vậy mà casino lúc nào cũng đông nghẹt người. Cứ thích nhờ may mắn, bốc vài lá bài là ôm tiền của người khác vào túi. Chính cái tâm đó khiến ta bị lừa gạt, mất hết." Một phật tử khác lên tiếng, giọng băn khoăn: "Dạ thưa thầy, vậy chúng con phải làm sao để phân biệt đúng sai?" Thầy mỉm cười, ánh mắt hiền từ: "Phải dùng trí tuệ. Người làm doanh nghiệp thì đầu óc phải có kiến thức, không phải ai nói gì cũng tin. Nếu lòng người không chân chính, thì dù có trăm nơi địa linh, trăm vị chân tu cũng chẳng giúp đất nước phát triển. Cái quan trọng nhất là tấm lòng của toàn dân phải chân chính."

Một buổi chiều, thầy cùng các đệ tử ngồi lại, sửa sang bàn thờ cho đúng theo văn hóa Việt Nam: đơn sơ, trang nghiêm, chỉ có tượng Phật, bình hoa và nén hương. Thầy tự tay lau từng góc nhỏ, đặt lại pho tượng cho ngay ngắn. Mọi người đứng xung quanh, lặng lẽ nhìn theo. Khi xong việc, thầy quay lại, nói với tất cả, giọng đầy tin tưởng: "Như vậy mới đúng. Người đến đây, đứng trước bàn thờ này, sẽ thấy lòng mình thanh tịnh, sinh lòng tôn kính Phật. Đó mới là ý nghĩa của việc thờ cúng."

Từ đó, câu lạc bộ thiền giữ mãi nếp sống ấy: bàn thờ luôn đơn sơ, trang nghiêm; mọi người đến không phải để cầu xin, mà để tu tập, chuyển hóa chính mình. Tiếng chuông chiều vang lên thanh thoát, nhắc nhở mỗi người rằng đạo Phật còn ở chính pháp khi con người biết dốc lòng tu sửa tâm mình.

Ý nghĩa câu chuyện

Bài học thầy muốn gửi gắm: Bàn thờ Phật không phải nơi cầu may, mà là nơi gợi lòng tôn kính. Đạo Phật rơi vào mạt pháp khi con người cầu xin nhiều; chính pháp còn tồn tại khi con người biết tu tập chuyển hóa tâm mình. Hãy dùng trí tuệ để phân biệt đúng sai, tránh xa mê tín dị đoan, giữ gìn thuần phong mỹ tục và sự thanh tịnh trong tâm hồn.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang