Chàng tỳ kheo đẹp nhất và cạm bẫy ngọt ngào

Buổi sáng ở tinh xá Trúc Lâm, nắng non rải vàng trên những tán cây, không khí tĩnh lặng đến mức nghe rõ tiếng chim hót lảnh lót đâu đó trong vườn. Một vị tỳ kheo trẻ đang ngồi dưới gốc cây, mắt khép hờ, gương mặt tuấn tú đến lạ thường. Đó là Sundara Samudda, chàng thanh niên được người đời gọi là “hoa khôi” của dòng họ, người con trai duy nhất của một gia đình giàu có bậc nhất ở Xá Vệ.

Ít ai biết rằng, để có được giây phút an tĩnh này, chàng đã phải trải qua bao nhiêu sóng gió. Sinh ra trong nhung lụa, được cha mẹ nâng niu chiều chuộng, muốn gì được nấy, thế mà một lần tình cờ đi nghe Phật thuyết pháp ở tinh xá Kỳ Viên, chàng bỗng hiểu đạo và quyết chí xuất gia. Cha mẹ nghe tin thì như sét đánh ngang tai. Họ không thể nào chấp nhận đứa con trai cưng của mình lại bỏ đi tu, bỏ lại cả gia tài kếch xù để sống đời khổ hạnh. Chàng năn nỉ, van xin, đấu tranh đủ mọi cách. Nhưng cha mẹ vẫn cương quyết không cho. Cuối cùng, chàng tuyệt thực. Ngày này qua ngày khác, thân thể vốn cường tráng dần tiều tụy. Nhìn đứa con yêu dấu hốc hác, đôi mắt trũng sâu, người mẹ khóc lóc van xin, nhưng chàng chỉ lắc đầu: “Con thà chết chứ không thể sống mà không được đi tu.” Cha mẹ đau đớn nghẹn ngào, cuối cùng đành buông tay. Họ khóc, họ thương, nhưng hơn hết, họ không thể để con mình chết. Thế là chàng được xuất gia.

Thế nhưng, xuất gia rồi mà cha mẹ vẫn chưa chịu buông. Họ cho người hầu kẻ hạ thay phiên nhau chạy tới chạy lui tinh xá Kỳ Viên. Hôm thì đưa cái vớ, mai thì đưa cái khăn, rồi thì đủ thứ quà cáp. Chàng bực bội vô cùng. “Mình đã đi tu rồi mà gia đình cứ chạy ra chạy vô hoài, tu gần nhà làm sao mà tu được!” Chàng nghĩ thầm, rồi quyết định xin phép chuyển về Vương Xá, nơi có tinh xá Trúc Lâm do ngài Mục Kiền Liên cai quản, cách xa gia đình hàng trăm dặm đường.

Ở quê nhà, cha mẹ chàng nhớ con đến khắc khoải. Người cha ngồi thẫn thờ bên hiên nhà, người mẹ thì đêm nào cũng trằn trọc không ngủ. Chuyện đến tai một cô gái rất đẹp nổi tiếng trong vùng. Cô ta đến gặp cha mẹ chàng, gạ hỏi: “Nếu con đưa được cậu ấy về nhà, khiến cậu ấy không tu nữa, thì cha mẹ thưởng con điều gì?” Người cha nhìn cô gái, mắt sáng lên: “Nếu cô làm được điều đó, ta sẽ cho cô một nửa gia tài!” Cô gái nghe đến đó thì tim đập thình thịch. Một nửa gia tài của gia đình giàu có này thì lớn đến mức nào chứ! Cô lập tức lên kế hoạch, tỉ mỉ và tinh vi như một chiến dịch quân sự.

Cô cho người đi dò la, mua một căn nhà mặt tiền sang trọng ngay trên con đường từ tinh xá Trúc Lâm vào thành Vương Xá khất thực. Căn nhà có sân rộng, có bóng cây mát mẻ, đúng vị trí thuận lợi nhất. Cô tính toán từng chi tiết nhỏ. Sau đó, cô đóng vai một nữ cư sĩ thuần thành, đạo đức. Cô đến tinh xá nghe pháp, cúng dường chư tăng đàng hoàng, mỗi tháng đều đặn đi nghe giảng, tỏ ra rất mộ đạo. Không ai nghi ngờ gì cả.

Một hôm, khi chàng tỳ kheo trẻ đang đi khất thực, cô giả vờ vô tình chạm mặt, liền quỳ xuống chắp tay, giọng thành kính: “Bạch tôn giả, nhà con cũng ở gần đây. Con xin thỉnh tôn giả ghé qua sân nhà con để con được cúng dường bát cơm.” Chàng thấy cô là một nữ cư sĩ hiền lành, lời lẽ cung kính, nên không nghi ngờ, ghé vào sân. Cô dâng bát cơm, chàng thọ thực rồi đi về. Lần thứ hai cũng vậy, cô lại đón đường, lại quỳ xuống thỉnh. Chàng lại ghé vào sân.

Đến lần thứ ba, khi chàng vừa bước vào sân, bỗng nhiên một đám người buôn bán ồn ào kéo đến, gánh hàng, bán bưng, nói cười ầm ĩ. Cô gái vội vã chắp tay: “Bạch tôn giả, ngoài này ồn quá, con xin thỉnh tôn giả bước vào trong nhà cho yên tĩnh ạ!” Chàng nhìn quanh, thấy quả thật ồn ào, liền bước vào trong nhà. Cô mời chàng ngồi, dâng cơm cúng dường, rồi ngọt ngào: “Bạch thầy, thầy thọ thực luôn ở đây cho khỏi mất công, con xin hầu thầy.” Chàng thấy cũng hợp lý, ngồi lại thọ thực rồi ra về. Lần sau nữa, cô lại đón đường, lại thỉnh chàng vào nhà. Lần này, khi chàng vừa ngồi yên, bỗng nhiên một đám trẻ con hàng xóm chạy ra ngoài sân la hét, quăng bụi, quăng đồ, ồn ào không chịu nổi. Cô gái tỏ vẻ bối rối: “Bạch thầy, ngoài sân ồn quá, con xin thỉnh thầy lên lầu trên cho yên tĩnh ạ!” Chàng thấy cũng hợp lý thật, đám trẻ quậy phá quá, liền đứng dậy đi lên cầu thang. Từng bước, từng bước, chàng không hề hay biết mình đang bước vào một cái bẫy đã được giăng sẵn từng chi tiết.

Khi vừa bước vào căn phòng riêng trên lầu, cánh cửa khép lại sau lưng. Chàng quay lại thì sững sờ. Cô gái vừa khỏa thân, vừa dở những trò dâm dật. Chàng choáng váng, tim đập loạn xạ, mồ hôi lạnh toát ra khắp người. Chàng muốn hét lên, muốn bỏ chạy, nhưng nếu bây giờ chàng la lên thì ai mà tin lời chàng? Một vị tỳ kheo ở trong phòng riêng với một cô gái khỏa thân, nói mình trong sạch thì ai nghe? Chàng đứng trơ ra đó, run rẩy, hoảng loạn, không biết làm sao thoát khỏi tình cảnh này. Cô gái cứ tiến lại gần, giọng ngọt ngào dụ dỗ. Chàng lùi dần, lùi dần, lưng áp vào tường, không còn lối thoát.

Ngay trong giây phút tuyệt vọng tột cùng, bỗng nhiên một luồng hào quang sáng ngời hiện ra. Đức Phật xuất hiện giữa không trung, ánh sáng từ bi bao phủ khắp căn phòng. Cô gái sững lại, mọi ý đồ xấu xa như bị dập tắt. Đức Phật nhìn chàng tỳ kheo trẻ, đọc lên bài kệ: “Nơi cõi này đoạn dục, bỏ nhà, sống hạnh sa môn. Nếu dục hữu được đoạn tận, ta gọi là Bà La Môn.” Ngay khoảnh khắc đó, tâm chàng bừng sáng như vỡ òa. Mọi phiền não, mọi chấp trước, mọi sợ hãi tan biến. Chàng chứng đạo ngay tại chỗ, đạt được quả vị A La Hán.

Chàng dùng thần thông bay thẳng về tinh xá Kỳ Viên, đảnh lễ dưới chân Phật trong chớp mắt. Các tỳ kheo khác thấy lạ, hỏi nhau: “Sao ngài Samudda ở Trúc Lâm lại bay về đây lễ Phật?” Mãi sau họ mới được nghe kể lại toàn bộ câu chuyện. Đức Phật cũng nhắc lại rằng, nhiều kiếp trước, ngài từng là một con linh dương đẹp đẽ, cũng bị người ta dụ vào sở thú của vua, nhưng nhờ một vị đại thần (kiếp trước của Phật) cứu thoát và phóng sinh. Duyên lành nhiều đời đã giúp chàng tỳ kheo trẻ vượt qua cạm bẫy nguy hiểm nhất trong đời tu.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện dạy ta hai bài học lớn. Thứ nhất, tình gia tộc là một bản năng sâu kín, ràng buộc con người; người xuất gia chân chính phải dứt bỏ được sự vướng bận này, yêu thương tất cả chúng sinh một cách bình đẳng thì mới có thể chứng đạo. Thứ hai, những cạm bẫy nguy hiểm nhất trên đời thường được dàn dựng hết sức tự nhiên, hợp lý, đánh vào lòng tin của người lương thiện. Vì vậy, người tu cũng như người đời phải luôn tỉnh giác, nhìn thấu sự vô lý đằng sau vẻ ngoài hợp lý để giữ gìn đạo hạnh và bảo vệ chính mình.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang