Cánh Hoa Rơi Và Tiếng Chuông Chùa

Con đường rừng vắng, gió chiều mát rượi thổi qua những tán lá. Một cánh hoa nhỏ, phớt hồng, từ cành cao rụng xuống, xoay vài vòng trong không trung rồi đáp nhẹ lên mái tóc của một người đang bước đi.

Đối với hầu hết những người qua lại trên con đường này, đó chỉ là một việc nhỏ nhặt đến mức không đáng chú ý. Họ sẽ lạnh lùng gạt cánh hoa đi, rồi tiếp tục bước về phía trước với bộn bề lo toan trong đầu. Nhưng không phải với những người có tâm hồn tinh tế.

Người đó dừng lại, khẽ nâng cánh hoa lên lòng bàn tay. Không phải để ngắm nghía, mà là để cảm nhận. Cánh hoa mềm mịn, mỏng manh, mang theo một mùi hương thoang thoảng dịu dàng của đất trời. Trong khoảnh khắc ấy, một cảm xúc khó gọi tên dâng lên trong lòng. Đó là sự biết ơn, là niềm vui giản dị khi được nhận một món quà bất ngờ từ thiên nhiên. Cánh hoa rơi trên đầu họ không phải là sự phiền toái, mà là một ban tặng tuyệt vời, một sự nhắc nhof nhẹ nhàng về vẻ đẹp luôn hiện hữu trong đời sống hàng ngày.

Sự nhạy cảm ấy, kết hợp với trí tuệ và đạo đức, giúp người ta nhìn thấy điều thiêng liêng trong những thứ bình thường nhất.

Cũng như vậy, trong đêm khuya thanh vắng, khi cả thế giới chìm vào giấc ngủ, một người chợt trở mình.Và rồi, tiếng chuông chùa từ xa vẳng lại, thấp trầm, thanh tịnh, leng keng trong không gian tĩnh lặng. Đáng lẽ, với ai đó, đó chỉ là âm thanh vô nghĩa, hoặc một sự quấy rầy cần lờ đi để tiếp tục giấc ngủ còn dang dở.

Nhưng với người có tâm hồn được nuôi dưỡng, tiếng chuông ấy là cả một thông điệp. Họ lắng nghe, và lòng bỗng lắng lại. Tiếng chuông như lời thì thầm của từ bi, của yêu thương, của hòa bình và an lạc. Nó nhắc nhở họ rằng cuộc đời này có thể đẹp và thanh tịnh biết bao, nếu ta biết sống đúng đắn. Họ ngồi dậy, không ngủ lại được nữa, mà lặng lẽ ngồi nghe, để tâm hồn được tắm rửa trong âm thanh đó.

Những cảm xúc tốt lành đó, dù đến từ một cánh hoa hay một tiếng chuông, chính là chất liệu nuôi dưỡng tâm hồn con người. Nó định hướng cuộc sống của họ, thôi thúc họ sống tốt đẹp hơn, hướng tới những giá trị cao cả hơn.

Tôi nhớ lại câu chuyện về một chàng sinh viên nghèo. Nhà không có tiền đóng học phí, cậu phải bỏ học, đi làm thuê nuôi thân. Một ngày, ghé ngang một ngôi chùa, cậu gặp một vị thầy. Vị thầy nhìn cậu, ái ngại hỏi:

- Sao mặt mày con sáng láng mà còn trẻ vậy là con không đi học?

Chàng trai cúi đầu, giọng nhỏ dần:

- Dạ, con phải bỏ học vì nhà nghèo, không còn đủ tiền đóng học.

- Con thiếu bao nhiêu?

- Dạ, con thiếu mấy trăm ngàn.

Vị thầy không nói thêm gì. Ông lục túi, vét hết số tiền mình còn lại, dúi vào tay cậu:

- Thôi con lấy đi rồi.

Chàng trai giật mình, nhìn số tiền trong tay, rồi ngẩng lên, mắt bắt đầu hoe đỏ:

- Thầy còn bao nhiêu đây? Tiền thầy đưa con hết rồi làm sao thầy sống?

- Vậy cho thầy có Phật nuôi. Con ơi, thôi con lấy tiền để đi đóng tiền học về lo học để đừng làm nữa.

Chàng trai run run cầm lấy số tiền. Một cảm xúc mạnh mẽ, một sự kính phục và biết ơn trào dâng trong lòng cậu. Cậu nhìn vị thầy, người sẵn sàng hy sinh sự an ổn của bản thân vì một người lạ. Cậu cúi đầu thật sâu, rồi quay đi, trở lại giảng đường đại học.

Cậu học tiếp, học rất chăm chỉ. Và cậu không bao giờ quay lại ngôi chùa ấy nữa, vì dòng đời đưa cậu đi xa. Nhưng lần nhận tiền đó, tấm lòng vị tha cao cả của vị thầy, đã mãi mãi in dấu trong tâm hồn cậu. Cảm xúc kính phục và yêu thương ấy nuôi dưỡng cậu suốt cuộc đời còn lại. Sau này, học thành tài, ước nguyện duy nhất của cậu chỉ là được giúp đỡ mọi người, không còn mưu cầu tư lợi nữa. Cậu sống tốt, sống có ích, tất cả là bởi một bài học cảm xúc quý giá đã nhận được từ thuở thiếu thời.

Như vậy, ta sống vì cảm xúc. Vì yêu, vì ghét, vì những xúc động từ đáy lòng mà ta có động lực để tồn tại, để vươn lên.

Tôi lại nhớ một câu chuyện khác. Một vị thầy võ sống trên núi cao. Một buổi sáng, ông mở cửa sơn động, bỗng thấy một người máu me be bét nằm gục trước cổng. Ông vội bồng người đó vào, cứu chữa. Khi vết thương lành, người đó cũng chỉ im lặng, chẳng nói thêm gì. Rồi họ sống cùng nhau, làm những việc nhỏ như nấu cơm, hái củi, quét lá. Vị thầy thấy người đó có căn cơ, liền truyền dạy võ nghệ. Người đó học rất giỏi, rất siêng năng, không bao lâu đã trở thành một võ sĩ siêu đẳng.

Một ngày, người đó từ giã thầy, xuống núi. Để làm gì? Để trả mối thù năm xưa. Gia đình bị kẻ thù tàn sát, chỉ còn mình cậu sống sót, âm ỉ một ngọn lửa hận thù trong lòng. Cậu sống, học võ, chính là để ngày nào đó có thể giết hết kẻ thù mà báo phục. Lòng thù hận cũng là một cảm xúc, và cảm xúc đó đã thúc đẩy cậu tồn tại suốt bao năm tháng.

Vậy nên, rõ ràng ta sống vì tình yêu và nỗi ghét. Cảm xúc là nguồn động lực.

Tiếng cười khúc khích của trẻ thơ vang lên trên một con phố đông đúc. Một người đi ngang qua, bỗng dừng lại, lắng nghe. Tiếng cười trong trẻo, ngây thơ ấy làm ta xúc động vì biết rằng những tâm hồn vô tư đó đang lớn dần lên, từng ngày thay thế chúng ta trong dòng chảy cuộc đời. Ta chợt thấy ngậm ngùi, tự hỏi mình đã để lại được gì cho chúng, đã xây dựng được gì để chúng thừa kế và tiếp tục dựng xây đất nước này.

Hay chỉ cần nhìn thấy làng da nhăn nheo của cha, nụ cười méo mó của mẹ, lòng ta lại trào dâng một cảm xúc mãnh liệt khác: lòng biết ơn. Biết bao ân nghĩa trong cuộc đời, cha mẹ, anh chị, thầy bạn, tất cả đều đáng để ta trân trọng và biết ơn.

Và hôm nay, tại buổi lễ kết nghĩa giữa hai môn phái Phật Quang Quyền và Thanh Long Võ Đạo, chính là một khoảnh khắc cảm xúc tuyệt vời được nâng lên. Ta thấy những đoàn thế đẹp mắt, thấy cái bạo lực, hơn thua của võ thuật được những người võ sư chân chính nâng lên thành nghệ thuật, thành cái đẹp, và cao hơn nữa là thành võ đạo. Ta yêu cái đẹp đó, xúc động trước sự rèn luyện và phẩm chất đạo đức của các võ sư. Cảm xúc yêu quý và kính trọng ấy, một lần nữa, lại nuôi dưỡng tâm hồn ta, hướng ta tới con đường tu dưỡng và trở thành người tốt đẹp hơn.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện truyền tải một thông điệp cốt lõi: Con người thực sự sống và hành động vì cảm xúc - vì tình yêu, sự ghét bỏ, lòng kính phục, hay nỗi thù hận. Cảm xúc chính là nguồn động lực duy trì sự sống và định hướng mọi quyết định. Đặc biệt, với những người có trí tuệ và đạo đức, sự nhạy cảm trước những điều đẹp đẽ, thiêng liêng trong đời sống (như cánh hoa, tiếng chuông, lòng vị tha) sẽ khởi lên những cảm xúc tốt lành, nuôi dưỡng tâm hồn và dẫn dắt cuộc sống towards những giá trị cao đẹp. Ngược lại, nếu bị chi phối bởi cảm xúc xấu (như thù hận, dục vọng), đời người sẽ đi vào bi kịch. Do đó, việc rèn luyện để có được và duy trì những cảm xúc tích cực,especially là sự xúc động đối với Phật, Pháp, Tăng (những bậc thánh, những chân lý, và những bậc hiền nhân hiện hữu) là vô cùng quan trọng trên con đường tu tập và sống có ý nghĩa.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang