Cái nhìn cuối cùng

Buổi sáng, trong một gia đình trưởng giả giàu có nhưng hà tiện bậc nhất, người con trai duy nhất đang hấp hối. Anh nằm trên chiếc giường kê ngoài sân, quay mặt vào trong, bởi cha anh không muốn tốn tiền mời thầy thuốc. Ông ta hy vọng có ai đi ngang thấy thương tình mà cứu chữa miễn phí. Nhưng chẳng ai dừng lại.

Anh thanh niên thở khò khè, mắt nhắm nghiền, lòng đầy tủi thân. Anh nghĩ về cuộc đời mình: sinh ra trong nhà giàu có, vậy mà chưa bao giờ được hưởng một ngày vui. Cha anh chỉ biết tích cóp, không bao giờ cho anh làm điều gì tốn kém. Đến bệnh nặng cũng không chịu chữa trị.

Bỗng nhiên, anh cảm nhận một luồng sáng ấm áp chiếu từ sau lưng. Anh cố lật người lại, mở mắt. Từ xa, một vị sa môn đang chậm rãi đi tới. Dáng đi của Ngài trầm hùng nhưng nhẹ nhàng, như một con voi chúa đang bước trên mây. Ánh hào quang tỏa ra từ Ngài như ngàn vầng mặt trời, khiến cả không gian bừng sáng. Anh chưa từng thấy ai đẹp đến vậy. Lòng anh bỗng dâng lên một niềm tôn kính vô bờ bến. Anh không nói được lời nào, chỉ khẽ thốt lên trong tâm:

“Con xin dâng lên Ngài lòng tôn kính trọn vẹn của con.”

Vừa dứt ý nghĩ, anh trút hơi thở cuối cùng. Anh ra đi thanh thản, với nụ cười mỉm trên môi.

Người cha lúc bấy giờ mới từ trong nhà bước ra, định xem có ai cứu con mình chăng. Ông nhìn thấy con đã lạnh cứng, liền gào khóc thảm thiết. Nhưng chỉ trong chốc lát, ông sực nhớ phải mua quan tài. Nước mắt ông khô ngay, ông đứng đó tính toán làm sao để không tốn tiền mua hòm. Người cha vẫn vậy, bần tiện đến đáng thương.

Trên cõi trời, chàng thanh niên vừa tái sinh đã nhìn xuống thấy cha mình. Anh thương cha, bèn hiện xuống, hóa thành một vị thiên tử trẻ tuổi, đến gần ông ta và nói:

“Thưa ngài, tôi là con trai ngài. Tôi đã được sinh lên cõi trời nhờ lòng tôn kính Đức Phật trong giây phút cuối cùng.”

Người cha ngạc nhiên, hỏi:

“Sao con có thể lên trời? Cả đời con có làm gì nên phước đâu?”

Vị thiên tử mỉm cười:

“Đúng vậy, con chưa làm được gì nhiều. Nhưng khi con thấy Đức Phật, lòng con dâng trào sự tôn kính tuyệt đối. Chỉ cần một niệm tôn kính đó, con đã đủ phước để sinh lên cõi trời.”

Người cha sững sờ. Ông bắt đầu nhận ra sự bần tiện của mình đã khiến ông đánh mất điều quý giá nhất. Ông nhìn lại cuộc đời mình, những năm tháng chỉ biết tích cóp, không bao giờ nghĩ đến việc làm lành. Ông thấy xấu hổ và hối hận.

Khi các vị tỳ kheo nghe câu chuyện này, họ đến hỏi Đức Phật. Đức Phật xác nhận:

“Đúng vậy, chàng thanh niên ấy tuy không làm được nhiều việc phước, nhưng trong giây phút cuối cùng, nhờ lòng tôn kính tuyệt đối với Như Lai, anh ta đã được sinh lên cõi trời.”

Rồi Đức Phật dạy:

“Tâm dẫn đầu các pháp, tâm là chủ tạo tác. Nếu nói hay hành động với tâm hồn thanh tịnh, hạnh phúc sẽ theo ta như bóng không rời hình.”

Các vị tỳ kheo lắng nghe, thấm thía. Họ hiểu rằng, một niệm tâm lành có thể thay đổi cả vận mệnh.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy sức mạnh của tâm. Dù cuộc đời không làm được nhiều việc phước, nhưng nếu có một niệm tôn kính chân thành, thanh tịnh, ta vẫn có thể gặt hái quả lành. Hãy luôn giữ tâm hồn trong sáng, bởi hạnh phúc sẽ theo ta như bóng theo hình.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang