Cái mền điện và người Phật tử khôn ngoan quá đà

Trời Hà Nội đầu năm, cái rét như cắt da cắt thịt. Gió bắc lùa qua khe cửa, mang theo cái lạnh căm căm của những ngày đông lịch sử. Thầy Thích Chân Quang lúc ấy vừa ốm dở, sức yếu, lại phải ra ngoài Bắc có việc, thân hình gầy gò run lên từng cơn trước cái lạnh không thích nghi nổi.

Những Phật tử hầu cận nhìn thầy rụng rời. Họ bàn nhau:

“Thầy yếu thế này, không có mền điện thì sao chịu nổi. Ta đi tìm mua ngay cho thầy.”

Thế là họ lao ra các cửa hàng. Nhưng oái oăm thay, đợt rét kéo dài khắp miền Bắc, mền điện trở thành mặt hàng chiến lược, người ta chen chúc mua hết sạch. Phật tử kia chạy từ hiệu này sang hiệu khác, mồ hôi lạnh vã ra vì lo lắng, cuối cùng ghé vào một cửa hàng cuối phố.

Người bán hàng lắc đầu:

“Không còn đâu, chỉ còn một cái duy nhất mà ông tên kia đã đặt, lát nữa tới lấy.”

Vị Phật tử đứng khựng lại. Mắt liếc sang bên kia đường, thấy người bán hàng vừa đi vào trong. Một ý nghĩ nảy ra trong đầu: hắn sẽ giả danh người đặt để cướp mua. Hắn bước sang đường, đứng chờ. Khi người bán hàng khác ra thay ca, hắn tiến lại, giọng thản nhiên:

“Tôi là ông tên kia, người nãy đặt cái mền này. Gói lại cho tôi.”

Người bán hàng sau không rõ lai lịch, nghe đúng tên, gói hàng đưa. Hắn trả tiền, xách cái mền điện trên vai, lòng hớn hở chạy về.

“Thầy nằm cái này sẽ ấm, không sợ rét nữa.”

Thầy vừa hay trở về, thấy cái mền điện bày sẵn, mừng thì có mừng, nhưng khi nghe kể lại cách mua, thầy bỗng im lặng. Trán hơi nhăn lại, bàn tay xoa nhẹ sống mũi.

“Ủa, sao ông ta khôn quá, cướp mua mất cái mền của người khác. Gọi là làm lợi cho người bằng điều phi pháp nè.”

Thầy nằm xuống, đắp cái mền ấm, nhưng trong lòng không yên. Cái ấm của mền điện không xua được nỗi băn khoăn: không biết người kia giờ không có mền, có bị lạnh run giữa đêm không? Không biết thầy nằm ấm này, có đổi bằng sự khổ sở của ai đó? Cả đêm thầy trằn trọc, dở khóc dở cười với cái mánh khóe “vì thầy mà làm”.

Sáng hôm sau, thầy đem câu chuyện ấy nói với chúng đệ tử:

“Đức Phật dạy: không làm lợi cho người bằng điều phi pháp. Vì sao? Vì sau này người kia sẽ khổ, sẽ phải trả món nợ đó. Làm lợi bằng phi pháp tức là trái đạo lý, dù hiện tại có vẻ tốt.”

Vị Phật tử nghe xong, đầu cúi thấp, hai tay vặn vẹo nắm lại. Hắn chợt hiểu ra cái “tốt” mình làm hóa ra đang gieo nhân xấu. Từ lần ấy, mỗi khi muốn giúp thầy hay giúp ai, hắn tự nhắc: phải chính đạo, không được dùng chiêu trò dù với lý do gì.

Về sau, thầy vẫn đi công tác, nhưng đồ dùng luôn do chư tăng lo đúng phép. Còn bài học cái mền điện thì thầy mang vào pháp thoại, nhắc mãi: phi pháp dù vì thương cũng thành tội.

Ý nghĩa câu chuyện

Không được làm lợi cho người khác bằng điều phi pháp (trái đạo lý, trái pháp luật), dù với tâm ý tốt đẹp, vì sẽ tạo nghiệp và gây khổ cho kẻ khác sau này, bản thân cũng không an.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang