Cái Giá Của Sự Đào Hoa

Thành phố Xá Vệ thời xưa không quá rộng lớn, những con đường đất đỏ bụi bay mù mịt mỗi khi xe ngựa chạy qua, tiếng rao hàng vang vọng khắp các ngõ hẻm. Trong cái không khí náo nhiệt ấy, có một bóng dáng quen thuộc khiến nhiều gia đình phải đóng cửa vội vàng: đó là Khê Ma, cháu trai của vị đại thí chủ Cấp Cô Độc.

Khê Ma vốn xuất thân trong một gia đình quyền quý, tài sản kếch xù. Nhưng thay vì dùng của cải để giúp đời, anh ta lại sa vào vòng xoáy của dục vọng. Mỗi ngày trôi qua với Khê Ma là một chuỗi những cuộc hẹn hò lén lút, những mối quan hệ nam nữ bừa bãi. Anh ta tự tin rằng tiền bạc và địa vị sẽ che mắt được tất cả, nhưng thực tế phũ phàng hơn nhiều. Những lần bị bắt quả tang, những trận ghen tuông nảy lửa, rồi cả việc bị áp giải lên công đường đã biến cuộc sống của anh ta thành một cơn ác mộng triền miên.

Một buổi chiều tà, ánh nắng vàng vọt chiếu xiên qua khung cửa sổ, Khê Ma ngồi thừ người, đôi mắt trũng sâu vì mất ngủ. Ông Cấp Cô Độc bước vào, nhìn đứa cháu với ánh mắt đầy lo âu và thất vọng. Ông thở dài, giọng trầm buồn:

"Cháu ơi, tại sao cháu cứ mãi lao vào những thứ phù du này? Cháu có biết mỗi lần scandal nổ ra, danh dự của gia đình chúng ta lại bị bôi nhọ thêm một chút không?"

Khê Ma ngẩng đầu, nụ cười méo mó trên môi:

"Thưa bác, con cũng muốn dừng lại, nhưng... con cảm thấy mình luôn được phụ nữ yêu mến. Đó là sức mạnh của con."

Ông Cấp Cô Độc lắc đầu, quyết định đưa Khê Ma đến gặp Đức Phật. Tại tinh xá Kỳ Viên, dưới bóng cây cổ thụ rợp mát, Khê Ma quỳ xuống trước mặt bậc Giác Ngộ. Đức Phật nhìn anh bằng ánh mắt từ bi nhưng nghiêm nghị, rồi cất lời dạy bảo:

"Này Khê Ma, ngươi tưởng rằng sự đào hoa kia là hạnh phúc sao? Hãy nhìn cho kỹ. Kẻ phóng túng theo vợ người khác thì bốn nạn đang chờ đợi: Mắt họa, ngủ không yên, ô danh đọa địa ngục, và vướng họa đọa ác thú. Lòng lúc nào cũng nơm nớp lo sợ, bị luật pháp trừng phạt. Vậy chớ nên theo vợ người."

Lời Phật như tiếng sấm giữa trời quang, khiến Khê Ma giật mình. Anh ta chưa bao giờ nghĩ rằng những "chiến tích" tình ái của mình lại mang đến hậu quả nặng nề đến vậy. Nhưng điều làm anh ta thắc mắc nhất là: Tại sao mình lại có cái duyên kỳ lạ này?

Đức Phật dường như đọc được suy nghĩ ấy, Ngài tiếp tục giảng giải về nhân quả đời trước. Vào thời Đức Phật Ca Diếp, Khê Ma (kiếp trước) cũng là một người có tâm thiện, thường xuyên cúng dường tháp Phật. Tuy nhiên, thay vì cầu nguyện những điều thanh cao, giải thoát, anh ta lại phát nguyện một điều kỳ lạ:

"Xin cho con được phụ nữ nào thấy cũng thương."

Và quả báo đã đến. Phước báu ấy giúp anh ta có sức hút đặc biệt với phái đẹp ở kiếp này. Nhưng Đức Phật nhấn mạnh, phước không có nơi chứa, nó vô hình nhưng sức mạnh của nó là giúp ta đạt được ước mơ. Khi ta hướng về điều gì, nó thành điều đó. Ước mơ tầm thường dẫn đến kết cục tầm thường và đau khổ. Cái gọi là "đào hoa" ấy thực chất là một cái bẫy ngọt ngào, phía sau nó là những bất hạnh chồng chất.

Khê Ma cúi gằm mặt, nước mắt lăn dài trên má. Anh nhận ra rằng, sự tự do giả tạo mà anh theo đuổi bấy lâu nay thực chất là sợi dây xích vô hình trói buộc tâm hồn mình trong nỗi sợ hãi và ô nhục. Từ hôm đó, anh bắt đầu thay đổi lối sống, tìm về với giới hạnh và sự bình yên nội tâm, dù con đường ấy không hề dễ dàng.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta về quy luật nhân quả và bản chất thật sự của "phước". Làm phước nhưng nếu hướng tâm cầu nguyện những điều thấp kém, ích kỷ hoặc trái đạo đức, thì quả báo nhận được dù có vẻ thuận lợi ban đầu (như được nhiều người yêu mến) nhưng rốt cuộc sẽ dẫn đến khổ đau, bất an và ô danh. Hạnh phúc đích thực không nằm ở sự thỏa mãn dục vọng nhất thời, mà ở sự thanh tịnh, giữ gìn giới hạnh và hướng tới những giá trị cao thượng.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang