Bông hoa yêu thương đầu tiên

Mỗi sáng thức dậy, mở cánh cửa sổ nhìn xuống thành phố sớm lao xao phía dưới, những mái nhà san sát, xe cộ chạy như mắc cửi, người đông nghịt. Có bao giờ bạn chợt hỏi, giữa đám đông đó, mình thật sự yêu thương được bao nhiêu người? Hay chỉ thấy lòng lạnh ngắt, thờ ơ?

Tôi đã từng như vậy. Nhất là vào những ngày đầu năm, khi mọi người rộn ràng hỏi nhau "ăn tết vui không?", tôi chỉ mỉm cười cho qua.Vui sao được khi trong lòng vẫn còn những vết xước cũ, những hy vọng đã thành thất vọng?

Thầy tôi thường giảng: "Cuộc đời vốn cho ta nhiều nỗi buồn. Người ta yêu thương thay đổi, điều mong chờ không đến, hy vọng thành thất vọng. Nhưng người biết tu, dứt khoát không có chuyện gì buồn cả, chỉ vui lên từng ngày vì những điều thiện ta làm được, vì những niềm yêu thương ta trao đi."

Một chiều cuối năm, tôi đến chùa sớit. Chùa đông người, mọi người chen nhau tìm chỗ ngồi nghe giảng. Tôi cố len vào một góc, mắt lướt qua những khuôn mặt xa lạ. Bỗng thầy dừng bài giảng, hỏi: "Bây giờ, thử quay lại nhìn mọi người xem, lòng mình có yêu thương không?"

Tôi khựng lại. Quay đi, quay lại, đôi mắt chạm vào đủ thứ khuôn mặt: một bà cụ chống gậy, một thanh niên đang mải mê với điện thoại, một em bé ngái ngủ dựa vào mẹ... Và trong lòng tôi? Lạnh tanh. Không một chút ấm áp nào dâng lên.

"Ồ," tôi giật mình nhận ra, "tôi chưa yêu thương ai cả. Trong khi Phật dạy phải trải lòng yêu thương mọi người."

Thầy tiếp lời, như đọc được nỗi lòng tôi: "Yêu thương là cả một quá trình chiến đấu âm thầm trong nội tâm. Phải tự ép buộc mình, tự ra lệnh cho chính mình. Ngồi đây, quay nhìn mọi người, trong lòng cứ khởi lên: 'Nguyện lòng yêu thương mọi người.' Nhắc đi nhắc lại, nói đi nói lại trong lòng, đó là tự ám thị mình."

Từ hôm đó, tôi tập. Mỗi sáng, thay vì nhìn thành phốMISSING_THUMANOID_xiah với sự thờ ơ, tôi mở mắt, nhìn những mái nhà phía dưới và tự nhủ: "Nguyện lòng yêu thương tất cả chúng sinh." Mỗi tối, trước khi ngủ, tôi tự ép lòng mình dâng lên cảm xúc yêu thương dù nó còn lạnh ngắt.

Nhiều lần, nhiều lần, nhưng tình yêu thương vẫn chưa „nở hoa". Có những lúc tôi tức tối tự hỏi: "Liệu có ngày nó thực sự đến không?"

Rồi một buổi sáng đầu xuân, tôi bước vào cổng chùa, nhìn thấy cả khuôn viện đông người, tay chắp lễ, miệng niệm Phật. Bỗng nhiên, không rõ từ đâu, một cảm xúc yêu thương trào dâng trong lòng, ấm áp và mãnh liệt. Tôi đứng sững lại, mắt cay xè. "Đây rồi," tôi thầm nghĩ, "đây là tình yêu thương. Nó đã nở hoa."

Tôi không nói với ai. Nhưng từ ngày đó, khi bước ra đường, nhìn cảnh người chen lấn, xe cộ bon chen, tôi vẫn mỉm cười và thấy lòng trào dâng yêu thương. Buổi sáng trên chung cư, nhìn xuống cuộc đời tấp nập, tôi lại nguyện lòng mãi mãi sống để yêu thương tất cả.

Thầy nói: "Chính những vị thánh cũng tập như vậy. Đến khi họ lên cõi trời, nhìn xuống cõi người đầy nghẹt, lòng các vị vẫn trải đầy yêu thương. Và họ thành thánh vì tình yêu thương trong lòng họ lớn dần, phủ trùm dần. Nhưng cái bắt đầu tiên, chỉ là một lần họ đặt chân nơi cổng chùa, chợt nghe lòng mình dâng lên cảm xúc yêu thương. Đó là nụ hoa từ bi lần đầu hé nở."

Tôi hiểu rồi. Yêu thương không phải thứ tự nhiên có. Nó là kết quả của cả quá trình tập luyện gian khổ, đôi khi phải ép buộc bản thân. Và một khi nó đã „nở hoa", nó sẽ có quán tính, tiếp tục lớn dần, để đến một ngày, ta có thể sống đẹp – yêu thương, tử tế và chia sẻ.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy tình yêu thương chân thật không phải là bản năng tự nhiên có sẵn, mà là "thánh tính" cần được học hỏi, rèn luyện và tu tậpains. Quá trình đó đòi hỏi sự nỗ lực nội tâm liên tục, đôi khi phải "ép buộc" bản thân tự nhắc đi nhắc lại lời nguyện yêu thương, cho đến khi cảm xúc đó thực sự nở hoa trong lòng. Khi "nụ hoa từ bi" đầu tiên hé nở, ta mới có thể sống đẹp – yêu thương, tử tế và chia sẻ – và trên hết là tu để sống, sống để tu.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang