Bố thí ba la mật

Buổi chiều ở chùa, nắng vàng trải dài trên sân gạch, tiếng chuông ngân nhẹ trong gió. Một đôi trai gái trẻ bước vào, dáng vẻ thành thị, quần áo chỉnh tề. Họ đến gặp thầy, người con trai lên tiếng trước, giọng có phần bức xúc:

“Thưa thầy, con có thắc mắc này, xin thầy giải đáp giúp.”

Thầy mỉm cười, ánh mắt hiền từ nhìn họ, tay nâng chén trà nóng:

“Con cứ nói.”

Người con trai kể rằng anh và cô bạn gái (lúc đó chưa cưới) thường hay bàn về việc làm phước. Anh vốn tính bổn thiện, hay giúp người, thấy ai xin là cho. Nhưng cô bạn gái lại có quan điểm khác. Cô nói:

“Anh ơi, em thấy mình không nên cho tiền những người ăn xin khỏe mạnh. Họ còn sức lao động, sao không đi làm mà đi xin? Cho họ là tiếp tay cho cái xấu. Em chỉ cho những người thật sự tật nguyền, già cả, mất sức lao động thôi.”

Anh trai cãi lại:

“Nhưng em ơi, ai cũng có lúc khó khăn. Có người lỡ đường, cần tiền xe về quê, mình không cho thì tội nghiệp họ.”

Cô gái nhíu mày, giọng kiên quyết:

“Nhưng nếu họ còn khỏe mạnh, họ có thể đi làm mướn mà. Cho họ là sai đối tượng.”

Hai người không ai chịu ai, cuối cùng họ tìm đến thầy để phân giải. Nghe xong, thầy nhìn cả hai, giọng trầm ấm:

“Các con, bố thí ba la mật không phải là cứ gặp ai cũng cho, cũng không phải là chỉ cho người này mà không cho người kia. Bố thí ba la mật nghĩa là trọn vẹn, là từ trong tâm mình không còn chút bỏn xẻn, không còn tính toán công của, luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người bằng cả tấm lòng. Nhưng sự giúp đỡ đó phải đem lại lợi ích thật sự, không tiếp tay cho điều xấu.”

Thầy kể thêm:

“Có người đến xin tiền, mình cho vài chục nghìn. Ông ta cầm tiền đi nhậu, say xỉn về đánh vợ con. Vậy là mình tiếp tay cho tội lỗi, không phải là giúp đỡ đúng nghĩa. Ngược lại, có người thanh niên khỏe mạnh nhưng lỡ đường, cần tiền xe về quê, mình không cho, họ rơi vào thế bí. Đánh giá đúng sai rất khó, nhưng mình cứ giữ tâm từ bi, sẵn sàng giúp, và cố gắng nhìn nhận để giúp cho đúng.”

Cả hai người ngồi im lặng, dường như họ đã hiểu ra điều gì đó. Người con trai gật gù, cô gái cũng mỉm cười nhẹ nhõm. Họ cảm ơn thầy rồi ra về, lòng nhẹ tênh như vừa trút được gánh nặng.

Ý nghĩa câu chuyện

Bố thí ba la mật là sự cho đi trọn vẹn, không bỏn xẻn, không tính toán, nhưng phải khéo léo để sự giúp đỡ của mình thực sự mang lại lợi ích, không tiếp tay cho điều xấu. Hãy luôn giữ tâm từ bi và sáng suốt trong mọi việc thiện.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang