Bí Quyết Giỏi Lên Từ Những Điều Nhỏ Nhất

Trong một buổi chiều tại chùa, tiếng gõ nhịp nhàng vang lên đều đặn từ phòng học thư pháp. Không khí trang nghiêm, tĩnh lặng đến mức có thể nghe thấy cả tiếng bút lông chạm vào giấy dó. Trước mặt các đệ tử xuất gia, những người đã tốt nghiệp đại học, là những nét chữ cơ bản nhất: a, b, c. Họ ngồi thẳng lưng, hơi thở điều hòa, nhưng đôi mắt vẫn còn vương chút nghi hoặc.

Một vị sư trẻ, tay cầm bút run run, viết nhanh một chữ "A" rồi hất tay lên dứt khoát. Ngay lập tức, một tiếng "cốp" vang lên nhẹ nhàng nhưng rõ ràng. Vị Thầy trụ trì đứng bên cạnh, dùng cây thước gỗ gõ nhẹ vào đầu vị sư trẻ.

"Viết chậm lại!" - Vị Thầy nghiêm giọng, nhưng ánh mắt đầy từ bi. "Em đang muốn khoe tài hay đang muốn học đạo?"

Vị sư trẻ giật mình, gãi đầu bối rối. Anh ta vốn quen với tốc độ của công việc, của mạng xã hội, của những thành tích nhanh chóng. Việc phải ngồi viết từng nét chữ, dừng lại ở mỗi móc câu, phân tích từng gốc rễ của mẫu tự khiến anh cảm thấy ngột ngạt, thậm chí là "vô ích" so với bằng cấp đại học của mình.

"Thưa Thầy," - vị sư trẻ thưa, giọng có phần bất mãn - "Con đã tốt nghiệp đại học rồi. Viết chữ đẹp là chuyện tiểu học. Tại sao chúng con phải bắt đầu lại từ số không?"

Vị Thầy mỉm cười, đặt tay lên vai người đệ tử. Ông dẫn dắt anh ta nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi một cây tre đang vươn cao.

"Em thấy cây tre đó cao không?" - Vị Thầy hỏi.

"Dạ, rất cao ạ."

"Nhưng em có thấy bộ rễ của nó không? Nó cắm sâu xuống đất, tối tăm, ẩm ướt, bám chặt vào từng hạt cát. Nếu không có bộ rễ đó, gió thổi một cái là đổ. Muốn xây nhà cao, phải đào móng sâu. Muốn làm bậc thánh, phải biết cúi đầu."

Vị Thầy giải thích rằng, bí quyết để giỏi lên, để có năng lực đền đáp ân nghĩa cho cha mẹ, thầy tổ và đất nước, không nằm ở việc nhảy vọt lên những điều vĩ đại ngay lập tức. Nó nằm ở khả năng "kềm tay", kềm tâm, đi chậm và kỹ lưỡng từ những điều nhỏ nhất. Giống như học đàn guitar hay piano, người nào cố đánh nhanh ngay từ đầu sẽ mãi mãi không bao giờ giỏi. Chỉ người nào đánh chậm, từng nốt nhạc rõ ràng, mới có thể tạo nên những giai điệu tuyệt vời.

Anh kể thêm về một thanh niên trẻ, con nhà giàu, du học nước ngoài về. Thay vì ngồi vào ghế giám đốc ngay, anh ta xin vào làm tài xế, chạy vặt, gõ văn bản. Mọi người ngạc nhiên, nhưng anh ta âm thầm quan sát, hiểu được nỗi khổ của nhân viên, hiểu được quy trình vận hành từ dưới đáy. Sau một năm, khi tiếp quản công ty, anh ta điều hành cực kỳ hiệu quả, được mọi người kính trọng vì sự thấu hiểu và khiêm nhường. Đó là khởi nghiệp khôn ngoan: Bắt đầu bằng việc không lương, bằng những việc thấp kém nhất.

Vị sư trẻ lắng nghe, lòng dần tĩnh lại. Anh nhìn xuống tờ giấy, hít một hơi thật sâu. Lần này, anh nâng bút lên, không vội vàng. Anh vẽ nét ngang đầu tiên của chữ "A" thật chậm, cảm nhận độ ma sát của mực trên giấy, quan sát độ cong của nét móc. Anh không còn nghĩ đến bằng cấp, không còn nghĩ đến sự nhàm chán. Anh chỉ còn lại khoảnh khắc hiện tại, sự chú tâm trọn vẹn.

Đột nhiên, một cảm giác bình an lan tỏa khắp thân tâm. Anh nhận ra, đây chính là thiền. Không cần ngồi xếp bằng nhắm mắt mới là thiền. Khi làm một việc nhỏ với sự tỉnh thức, chậm rãi và tôn trọng tuyệt đối, đó là "thư đạo" – đạo của sự viết chữ. Và từ nền tảng vững chắc của sự khiêm hạ, cúi mình trước những điều nhỏ bé, năng lực thật sự mới bắt đầu nảy mầm.

Ý nghĩa câu chuyện

Để có năng lực đền đáp ân nghĩa (cho cha mẹ, thầy tổ, quốc gia), con người cần rèn luyện sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và khiêm hạ. Bí quyết thành công không nằm ở tốc độ hay sự phô trương, mà ở việc bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, thấp kém nhất với thái độ trân trọng. "Muốn làm bậc thánh thì phải biết cúi đầu trước mọi người, thấy mình chỉ là cát bụi." Sự vĩ đại được xây dựng từ nền tảng của sự khiêm tốn và chú tâm vào chi tiết.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang