Bí Mật Của Người Giảng Sư Và Bài Học Về Sự Hiện Diện

Ánh nắng chiều xiên qua những ô cửa sổ của lớp học, phủ lên những hàng ghế gỗ một màu vàng nhạt. Không khí trong phòng đặc quánh sự căng thẳng. Một vị thầy trẻ tuổi, đôi tay run rẩy nắm chặt mép áo cà sa, bước ra bục giảng. Trước mặt ông là hàng trăm cặp mắt đang nhìn chăm chú, hoặc đang thì thầm to nhỏ với nhau. Tim ông đập thình thịch, mồ hôi lấm tấm trên trán. Ông cố hít một hơi thật sâu, nhưng đầu óc trống rỗng.

Khi buổi thực tập kết thúc, vị thầy trẻ ấy quay lại gặp TT. Thích Chân Quang với vẻ mặt đầy lo âu và bất lực. Ông gãi đầu, giọng lí nhí:

"Thưa thầy, con không biết làm sao để hết sợ. Mỗi lần đứng trước chỗ đông người, chân tay con cứ cứng đờ. Con nghĩ cách này rồi: Mình phải coi như dưới kia không có ai hết. Coi như mình đang nói chuyện với hư không, thì chắc sẽ bớt rung."

Vị Thầy ngồi xuống, ánh mắt dịu dàng nhưng nghiêm nghị nhìn vào người đệ tử. Ngài im lặng một lúc lâu, để cho sự tĩnh lặng thấm vào tâm trí người đang bối rối. Rồi ngài cất tiếng, chậm rãi mà rõ ràng:

"Con ơi, đó là một sai lầm lớn. Nếu con coi những người nghe pháp ở dưới kia là 'không có', thì theo luật nhân quả, họ cũng sẽ coi con là 'không có'."

Vị thầy trẻ ngẩng đầu lên, ngạc nhiên:

"Dạ? Sao lại vậy thưa thầy?"

"Vì lòng con hờ hững, con xa lánh, con không tôn trọng họ, thì tự nhiên năng lượng từ bi và kết nối giữa con và họ bị cắt đứt. Khi con bước lên bục giảng với thái độ 'coi như không có ai', con đang phát ra một tín hiệu của sự lạnh lùng và tách biệt. Kết quả là gì? Dưới kia, mọi người sẽ bắt đầu nói chuyện riêng, viết vẽ lung tung, khều vai nhau, và hoàn toàn phớt lờ lời con nói. Họ coi con như một bóng ma, vì chính con đã coi họ là bóng ma trước."

Lời giải thích ấy như một gáo nước lạnh tạt vào tâm trí vị thầy trẻ. Ông nhớ lại những lần mình đi nghe pháp, khi thấy vị giảng sư cúi gằm mặt, đọc kinh một cách máy móc, không giao tiếp bằng ánh mắt, ông cũng cảm thấy buồn ngủ và muốn rời đi. Bây giờ, ông hiểu ra nguyên nhân sâu xa hơn nhiều so với kỹ thuật diễn thuyết.

"Vậy con phải làm sao ạ?" - Vị thầy trẻ hỏi, giọng khẩn khoản.

"Trước khi bước ra khỏi cánh cửa này," - Vị Thầy nhấn mạnh từng lời - "Con phải khởi lên một tâm nguyện mãnh liệt: 'Tôi thương yêu những người đang ngồi kia. Tôi tôn trọng họ. Tôi muốn chia sẻ điều tốt đẹp nhất cho họ.' Hãy nuôi dưỡng cái ý niệm về sự hiện diện của họ trong trái tim con. Khi con thực sự thấy họ, thực sự quan tâm đến nỗi khổ niềm vui của họ, thì họ sẽ cảm nhận được sự ấm áp đó. Nhân quả là vậy: Mình thương người ta, người ta mới thương mình; mình tôn trọng người ta, người ta mới tôn trọng mình."

Từ ngày hôm đó, mỗi lần chuẩn bị lên lớp hay đi hoằng pháp, vị thầy trẻ đều dành vài phút tĩnh lặng, tưởng tượng khuôn mặt của từng người nghe, gửi đến họ những lời chúc lành. Kỳ lạ thay, sự run rẩy giảm dần. Thay vào đó là một sự bình an vững chãi. Khi ông mở lời, không gian dường như lắng đọng. Những ánh mắt dưới kia không còn thờ ơ, mà bắt đầu sáng lên sự chú ý và đồng cảm. Ông nhận ra rằng, tu hành không phải là trốn tránh thế gian để tìm sự thanh tịnh cho riêng mình, mà là hòa nhập vào thế gian với một trái tim rộng mở, để chuyển hóa cả mình và người.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện minh họa cho bài học về mối tương quan nhân quả giữa người truyền đạo và người tiếp nhận. Việc tu hành không thể tách rời khỏi thái độ đối xử với chúng sinh. Nếu người tu giữ thái độ hờ hững, xa lánh, coi thường ngoại cảnh (thậm chí là coi nhẹ thính giả) để bảo vệ sự 'vô nhiễm' của bản thân, thì kết quả thu về sẽ là sự cô lập và thất bại trong việc hoằng pháp. Ngược lại, khi biết dung hòa giữa sự tỉnh thức nội tâm và lòng từ bi hướng ngoại, trân trọng và yêu thương những người xung quanh, người tu sẽ tạo ra sự kết nối chân thật, giúp Phật pháp lan tỏa và mang lại lợi ích thiết thực cho cuộc đời.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang