Bảy ngày cứu mạng con

Tiếng chuông chiều vừa dứt, ngọn đèn dầu leo lét trong am nhỏ bên sườn núi. Một người đàn ông với bộ râu dài lốm đốm bạc ngồi xếp bằng trên tấm da nai, mắt nhìn vào khoảng không. Ông tên là Somadatta, một tu sĩ Bà La Môn đã trải qua bốn mươi năm khổ hạnh trong rừng sâu.

Bốn mươi năm. Cả một đời người. Ông nhớ lại cái ngày ông và người bạn thân cùng nhau rời làng, khoác áo vỏ cây, mang bình bát đất, bước vào cánh rừng già với lời thề sẽ tìm ra chân lý. Họ nhịn ăn, nằm trên gai, tắm trong nước lạnh, tụng chú suốt đêm. Nhưng bốn mươi năm trôi qua, ông vẫn chưa đắc đạo. Trong khi đó, gia đình ông không có con nối dõi — một nỗi hổ thẹn lớn trong xã hội Bà La Môn thời bấy giờ, nơi người đàn ông không có vợ con bị khinh rẻ.

Một buổi sáng, Somadatta ngồi bên bờ suối, nhìn dòng nước chảy, lòng quặn thắt. Ông nghĩ: "Mình tu mãi chẳng thành, đạo không đắc, con cũng không có. Cả hai đều mất. Chi bằng trở về, lấy vợ sinh con, nối dõi tông đường." Ông chia tay người bạn, người bạn vẫn kiên trì ở lại tu tiếp. Somadatta xuống núi, trở về làng.

Khi hay tin Somadatta hoàn tục, dân làng xôn xao. Nhưng có một điều kỳ lạ: người ta tin rằng một tu sĩ khổ hạnh bốn mươi năm tích lũy được công đức vô cùng lớn, và công đức ấy có thể mua bán được. Một gia chủ giàu có trong vùng tìm đến ông, nói: "Này Somadatta, ta muốn mua công đức tu hành bốn mươi năm của ông. Ta sẽ trả ông một đàn bò và một số tiền lớn. Ông chỉ cần đứng khấn nguyện, chuyển công đức ấy cho ta."

Somadatta gật đầu. Ông đứng trước bàn thờ, chắp tay, khấn: "Công đức tu hành bốn mươi năm của con, nay con xin chuyển hết cho thí chủ này." Thế là ông nhận đàn bò, nhận tiền, về cưới vợ. Không lâu sau, vợ ông sinh được một bé trai kháu khỉnh. Ông đặt tên là Jivaka — nghĩa là "sự sống".

Niềm vui chưa được bao lâu thì người bạn tu sĩ của ông, nay đã chứng thần thông nhờ tiếp tục tu hành, từ xa tìm đến thăm. Ông bạn bước vào nhà, nhìn thấy đứa bé đang nằm trong nôi, mặt mũi sáng sủa, nhưng sắc mặt bỗng tái đi. Ông ta lặng thinh, không nói một lời chúc mừng, không một nụ cười.

Somadatta ngạc nhiên, hỏi: "Sao anh nhìn con tôi mà im lặng kỳ lạ vậy? Có chuyện gì không tốt sao?"

Người bạn thở dài, đáp: "Tôi nói thật, đứa con trai của anh bảy ngày nữa sẽ chết."

Somadatta như chết lặng. Ông buông tu bốn mươi năm, bán hết công đức, chỉ để có đứa con này. Bây giờ nó sắp mất. Ông quỳ xuống, nắm lấy tay bạn: "Tôi phải làm sao? Có cách nào cứu nó không?"

Người bạn nói: "Tôi nghe nói có một sa môn tên là Gotama — một bậc thánh cao siêu. Anh hãy bồng con đến đó thử xem."

Somadatta bồng con, chạy như bay đến chỗ Đức Phật. Khi đến nơi, Đức Phật nhìn đứa bé, cũng im lặng. Somadatta thấy thái độ ấy giống hệt người bạn mình, lòng như dao cắt. Ông khóc nức nở, quỳ lạy: "Bạch Thế Tôn, xin cứu con tôi!"

Đức Phật nhìn ông, giọng từ bi: "Thôi, thế này. Về nhà, ông lập một đàn tràng. Ta sẽ sai các Tỳ Kheo đến tụng kinh, ngồi thiền, chú nguyện suốt bảy ngày bảy đêm. Ông hãy dâng cúng thực phẩm đầy đủ. Đến ngày thứ bảy, Như Lai sẽ đến."

Somadatta về nhà, làm đúng như lời Phật dạy. Ông sắp đàn tràng trang nghiêm, mời chư Tăng đến. Suốt bảy ngày, tiếng tụng kinh vang vọng, các vị Tỳ Kheo ngồi thiền, chú nguyện. Ông dâng cúng lễ bái không ngừng. Đến ngày thứ bảy, Đức Phật quang lâm. Ngài gọi bồng đứa bé đến, đặt tay lên đầu nó, chú nguyện và chúc lành: "Đứa bé này sẽ được tăng tuổi thọ."

Kỳ lạ thay, đứa bé bình an vượt qua ngày thứ bảy. Nó không chết như lời tiên tri. Somadatta ôm con, nước mắt lăn dài, không tin nổi vào mắt mình.

Đức Phật mới giải thích: "Nguyên nhân đứa bé sắp chết là vì có một Dạ Xoa tên Avarudaka, đã hầu hạ Tứ Thiên Vương Vesavana suốt mười hai năm. Tứ Thiên Vương muốn thưởng cho nó nên định bắt đứa bé này về làm tôi tớ. Đó là một hợp đồng vô hình. Nhưng nhờ ông thành tâm cung kính chư Tăng, tạo công đức lớn, Như Lai và chư Tăng đã dùng uy lực phá vỡ hợp đồng ấy, giữ đứa bé lại. Từ nay, chư thiên sẽ giữ gìn nó."

Somadatta sụp lạy, cảm tạ Phật. Ông hiểu ra rằng chính lòng cung kính chân thành đối với bậc đáng kính đã cứu mạng con mình.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện dạy rằng cung kính bậc đáng kính — như chư Tăng chân tu — có thể chuyển hóa nghiệp, mang lại bốn điều quý báu: tăng tuổi thọ, tăng sức khỏe, dung mạo đẹp hơn, và cuộc sống hạnh phúc hơn. Đồng thời, nhắc nhở người đệ tử Phật không nên bị cuốn hút bởi thần thông, mà hãy lấy chánh đạo làm gốc.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang