Bà nội, kinh và câu chửi cầm chừng

Sáng sớm tinh mơ, sương còn đọng trên lá mồng tơi trước thềm, trong gian nhà tranh mờ ánh đèn dầu, bà nội đã ngồi xếp bằng trên chiếu, tay lần chuỗi, miệng lầm rầm tiếng kinh đều đặn như nước chảy. Mùi hương trầm thoảng qua kẽ cửa, hòa với tiếng gió lay mái lá khô rào rào. Thằng cháu nội năm tuổi chạy băng qua sân, chân đạp phải vỏ mướp khô kêu rắc, rồi thình lình nhảy vào nhà, mặt đỏ bừng vì chạy.

“Bà nội, bà nội! Nhà bà ngoài kia chửi con, bảo con hư lắm!”

Thằng bé thở dốc, mắt tròn xoe nhìn bà. Bà nội không mở mắt, vẫn tụng, nhưng tay phẩy phẩy ra hiệu.

Chuyện là từ lâu trong xóm, bà nội vốn giữ lệ tụng kinh sáng sớm không bỏ ngày nào. Nhưng nhà bên cạnh có bà lão hay cự cãi, hễ thấy thằng nhỏ qua vườn trệu trạo lại mắng xối xả. Mấy hôm trước, thằng bé vừa nghe chửi đã chạy khóc về kể, làm bà nội phải dừng kinh đi sang cãi, mất cả buổi công phu. Nay bà rút kinh nghiệm, dặn lòng phải vừa tu vừa xử thế.

Thằng cháu đứng khoanh tay chờ, thấy bà vẫn lầm rầm, nó sốt ruột giật vạt áo:

“Bà ơi, bà đi chửi lại bà ta đi, con không chịu thua đâu!”
“Cứ để bà ta chửi cầm chừng”, bà nội vẫn nhắm mắt, giọng điềm tĩnh, “để nội tụng kinh xong nội ra rồi chửi tiếp.”
“Vậy bao lâu nội xong?”, thằng bé hỏi, đầu nghiêng ngó nghiêng.
“Kinh này ba vòng chuỗi là xong, nội đếm rồi, cháu ráng nhịn chút”, bà vừa nói vừa đưa tay xoa đầu cháu, mắt vẫn không mở.

Tiếng tụng lại tiếp, đều đều, hòa với tiếng gà cục tác ngoài bụi tre. Thằng bé ngồi bệt xuống chiếu, hai tay bụm tai nhưng vẫn dỏng nghe tiếng mắng bên hàng rào. Một lúc, bà mở mắt, vuốt râu tóc bạc phơ, đứng dậy vươn vai.

“Xong rồi, nội đi chửi tiếp đây. Cháu ở nhà niệm Phật nghe”, bà cầm cây gậy tre bước ra sân, giọng vang: “Bà hàng xóm kia, đừng có bắt nạt cháu tôi không chừa đâu!”

Điểm nút là lúc bà bước ra đến nơi, bà lão bên kia vừa thấy bà nội chỉnh tề áo nâu, miệng mở lời, thì hơi bẽn lẽn thu miệng lại, không ngờ bà nội xong kinh nhanh thế. Bà nội đứng nói vài câu phải trái, rồi quay về, mặt không chút giận.

Sau hôm đó, bà nội vẫn giữ lệ tụng kinh không gián đoạn, mỗi khi cháu bị mắng lại dặn y như vậy: để người ta chửi cầm chừng, tụng xong sẽ ra chửi tiếp. Dần dần, bà hàng xóm thấy mắng hoài cũng vô nghĩa, lại sợ bà nội ra mặt nghiêm, bèn thôi không chửi thằng bé nữa.

Tháng năm trôi, thằng cháu lớn lên vẫn nhớ câu “để nội tụng kinh xong nội ra rồi chửi tiếp” như bài học về việc không bỏ chính sự tu tập dù chuyện đời có xô bồ. Bà nội già nhưng trí nhớ sáng, mỗi sáng đều tụng xong mới lo chuyện xóm giềng. Nhà cửa êm ấm, kinh kệ vẫn vang.

Ý nghĩa câu chuyện

Việc tu tập tụng kinh không nên gián đoạn vì chuyện thế gian. Ta có thể tạm để mặc sự phiền nhiễu xảy ra (như để người ta chửi cầm chừng), hoàn tất phần tu học của mình rồi mới xử lý chuyện đời. Giữ được định tâm mà vẫn không trốn tránh trách nhiệm là cách tu tại gia sáng suốt.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang