Bà lão trăm năm dưới ánh đèn mờ

Mưa rơi lộp độp trên mái tôn khu nhà trọ cũ kỹ, tiếng gió rít qua khe cửa khiến căn phòng nhỏ càng thêm lạnh lẽo. Thầy Thích Chân Quang vừa được mấy đứa bé dìu từ bậc thang lên lầu, vai áo ướt sũng, môi tái nhợt. Cơn kiệt sức sau buổi giảng giữa trời mưa dầm khiến huyết áp thầy tuột dốc, chân tay bủn rủn. Thầy ngồi phịch xuống giường, nhắm mắt, cố nhiếp tâm cho hơi thở đều lại.

Đó là lần đầu thầy đặt chân tới căn nhà ấy, bữa đầu tiên ngơi nghỉ sau chuyến đi xa. Không khí ẩm mốc bám lấy mũi, chỉ có ánh đèn vàng vắt ngang góc phòng. Thầy chưa kịp định thần thì chợt thấy, ở góc khuất kia, một bà lão ngồi lặng lẽ. Không phải người thường. Đó là một con ma, hình thù gớm ghiếc, gương mặt hằn học vì thiếu phước, trông đến phát sợ. Tim thầy thắt lại, nhưng sự tỉnh táo của người tu khiến thầy nhìn kỹ hơn.

Thầy nghiệm ra, bà cụ ấy đã tồn tại quanh vùng này cả trăm năm, từ thuở trước khi sống cũng chẳng tốt lành. Sau khi mất, không người hướng đạo, bà cứ lẩn quẩn trong khoảng không vô hình, buồn bã và cô độc. Thầy nghĩ: “Bà khổ quá, cả trăm năm rồi không ai chỉ cho con đường sáng.” Thầy liền chú nguyện, khẽ nói: “Mong bà được biết Phật pháp, được bình an.” Vừa dứt lời, bà biến mất như làn khói tan vào mưa.

Sáng hôm sau, thầy gọi người chủ nhà, giọng còn mệt nhưng nghiêm: “Nhà này chú có để ai ở thường xuyên không?”

Chủ nhà lắc đầu: “Dạ thầy, con cho người ta thuê, mới lấy lại dạo gần đây thôi.”

Thầy hít sâu: “Chú biết không, trước đây khu này là nghĩa địa của người Pháp. Rất lâu đời. Vẫn còn nhiều vong linh chưa siêu thoát, họ lẩn quẩn quanh đây. Chú nên cầu nguyện cho họ mỗi khi tụng kinh.”

Chủ nhà khựng lại, bàn tay xoa nhẹ gáy: “Dạ, để con xem… con sẽ thử.”

Thầy không rõ họ có làm theo không, nhưng từ ngày ấy, thầy hiểu cõi âm gần gũi mà xa cách, vì mắt phàm không thấy nên ta thường vô tình. Như sáng lễ cầu siêu, trưa quên cúng chúng sinh, thầy cũng bị họ phiền một chút mới sực nhớ.

Điểm nút là khi thầy nhận ra: cõi vô hình quanh ta đông đúc, không thể lãng quên. Bà lão trăm năm chỉ là một trong muôn ngàn hồn linh cần một lời kinh, một niệm từ bi để thoát khỏi góc tối.

Từ đó, mỗi lần trú tại nơi lạ, thầy đều dặn đệ tử: “Lấy nghi thức thí thực tụng cho hương linh quanh nhà, đừng để họ đói khát mà phiền não.” Việc làm nhỏ nhưng bền bỉ, căn nhà từng u ám dần trở nên nhẹ nhàng, chủ nhân sau này bảo không còn thấy sự lạnh lẽo kỳ quái.

Cuộc sống tại ngôi chùa về sau thêm nghi thức cầu siêu, không cầu kỳ nhưng bằng tâm thành. Những ai từng nghe câu chuyện bà lão góc phòng đều chạnh lòng, biết rằng quanh ta biết đâu đang có người thân kiếp trước cần một câu niệm Phật.

Ý nghĩa câu chuyện

Cõi âm gần gũi với cõi người nhưng ta không thấy nên thiếu thái độ cư xử thích đáng. Cần dùng tâm thành, lời kinh, việc phóng thực mà giúp vong linh siêu thoát, không nên lãng quên những hồn linh quanh mình.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang