Bà hàng xóm chửi và cơn gió mát qua tai

Chiều muộn, nắng gắt đổ bóng nghiêng qua rào tre. Trong căn nhà lá nhỏ, bà con gái chủ nhà vừa xong bữa cơm chay, miệng còn thơm mùi rau luộc. Bên kia bờ rào, bà hàng xóm hắt nước rửa bát, giọng the thé vang lên: “Đồ đạo đức giả! Đi chùa suốt ngày mà chẳng giúp được ai!” Tiếng chửi xéo văng qua kẽ lá, sắc lạnh như dao cạo.

Chủ nhà vốn là người mới phát tâm tu theo đạo Phật, ăn chat, đi chùa, làm phước bố thí. Nhưng từ ngày bà bắt đầu tu, bà hàng xóm bên cạnh cứ khó chịu, ganh ghét. Nguyên do là trước kia hai nhà vẫn nói chuyện qua lại, nay bên này nói gì bên kia cũng nghe thấy tiếng tụng kinh, thấy điệu bộ thành kính, bà xóm bèn sinh lòng ghen tị, lôi chuyện xưa để chửi xéo. Mỗi ngày bà ta đều lẩm bẩm vài câu xiên xỏ: “Mày ăn chay đi, ăn chay nữa xem có lên tiên không!”

Buổi đầu, người vợ nghe vậy, tim đập thình thịch, hai tay siết chặt nắm cơm:

“Tao đi chùa tao không làm hại ai, sao bả cứ cắn xé tao hoài? Bực quá, muốn qua mắng lại quá!”

Chồng thấy vậy liền bảo:

“Vợ ơi, mình tu mà còn giận thì tu chi. Thôi đi gặp thầy trụ trì hỏi xem sao.”

Chiều hôm đó, hai vợ chồng dắt nhau lên chùa. Trước mặt thầy trụ trì, bà bạch trình bức xúc, nước mắt lăn dài trên má:

“Thưa thầy, con tu hành thiện lành mà bà bên cạnh cứ chửi con là đạo đức giả. Con bực lắm, không chịu nổi.”

Thầy trụ trì ngồi yên, mỉm cười, giọng từ tốn:

“Bản chất cuộc đời là như vậy. Con người là thù hận, ganh tỵ, ác độc, nhỏ mọn. Vì lý do đó, con phải vượt lên khỏi tầm thường. Đừng trả thù, đừng giận hờn, ráng nhiếp tâm niệm Phật.”

Bà thở dài, gật đầu, nhưng lòng vẫn còn nghẹn:

“Dạ, con sẽ niệm Phật. Nhưng bả chửi hoài sao cầm lòng?”

Thầy bảo:

“Cứ niệm đi, thời gian sẽ trả lời.”

Thế là bà về nhà, ngồi bên hiên niệm Phật. Bên kia, bà xóm vẫn chửi: “Đồ bày đặt đi chùa!” – bà cứ nghe mà niệm “Nam mô A Di Đà Phật”. Tháng đầu tiên, lồng ngực vẫn nóng, máu dồn lên mặt mỗi khi nghe tiếng chửi. Nhưng qua tháng thứ hai, thứ ba, hơi thở đều hơn. Đến tháng thứ năm, sáu, lòng bà tự nhiên đạt được hỷ lạc, thanh tịnh, một phần thiền định hiện tiền. Bà thấy nhẹ nhàng, như vừa thoát khỏi lớp vỏ bọc nặng nề.

Một hôm, bà xóm lại giọng chua ngoa:

“Thằng chồng mày đi chùa với mày chắc cũng ăn gian của nhà nước rồi về khoe!”

Năm tháng trước, câu này làm bà nổi điên. Nhưng giờ, bà ngồi yên, khóe môi hơi nhếch, tâm không gợn sóng. Câu chửi lướt qua tai như một làn gió mát thoảng qua, chẳng để lại vết.

“Lạ thật”, bà thầm nghĩ, “cùng một câu mà xưa như dao đâm, nay như gió mát.”

Đó là điểm nút. Bà nhận ra: khi tâm chưa thanh tịnh, lời người là đau khổ; khi tâm đã thanh tịnh, lời người cũng là niềm vui. Bà liền sang thưa với thầy:

“Thưa thầy, bả chửi con mà con thấy mát như gió. Con hiểu rồi, đau khổ hay an vui tại tâm mình thôi.”

Thầy gật đầu:

“Phật cũng dạy vậy. Ngài nói cuộc đời khổ, nhưng bậc giải thoát thấy mọi vật thanh tịnh. Con đã bước ra khỏi nhà lửa rồi.”

Từ ngày ấy, bà không còn tránh mặt bà xóm. Có hôm bà mang bát cháo chay sang biếu, bà kia ngơ ngác nhận, không chửi được nữa. Dần dà, hai nhà bớt căng thẳng. Bà tu vẫn niệm Phật, lòng luôn thảnh thơi. Dù bên cạnh có tiếng chửi hay tiếng khen, bà đều thấy như hoa nở đầu xuân, không vướng mắc.

Về sau, bà xóm cũng bớt ghen, thi thoảng sang hỏi chuyện tu hành. Căn nhà lá năm xưa vẫn gió lùa, nhưng không còn tiếng sắc lạnh, chỉ còn tiếng tụng kinh hòa với tiếng cười khô khan ban đầu hóa thành sự hiểu biết.

Ý nghĩa câu chuyện

Cuộc đời vốn đau khổ và người chưa tu dễ bị lời nói làm bực dọc. Nhưng khi tâm thanh tịnh, giải thoát, mọi lời chửi mắng cũng trở nên nhẹ nhàng như gió mát. Thanh tịnh hay khổ đau không tại ngoại cảnh mà tại nội tâm. Tu là chuyển hóa tâm để thấy mọi vật đều trang nghiêm, đừng để ác độc và giận hờn trói buộc.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang