Bà Gia Du Đà La thăm chồng dưới cội bồ đề

Đêm tối dưới cội bồ đề, gió rừng vi vu qua kẽ lá, Đức Phật ngồi kiết già bất động, hào quang nhẹ tỏa. Xa kia, bóng một người phụ nữ quấn kín y phục thường dân, lặng lẽ bước qua gập ghềnh. Đó là bà Gia Du Đà La, sau bao dặm đường từ Ca Tỳ La Vệ trốn đi, tim đập liên hồi vì thám tử báo tin chồng chỉ còn bộ xương.

“Ngài ấy gầy đến thế sao? Không thể để ngài lìa đời mà chưa gặp mặt,” bà thầm nói, nước mắt rơi xuống cát.

Suốt sáu năm Đức Phật tu khổ hạnh, quyền hành cung điện thực sự nằm trong tay bà. Bà âm thầm cử người giả nông dân theo bảo vệ, cúng dường, nuôi chồng đủ đầy trừ lúc ngài tuyệt thực. Khi tin dội về rằng ngài gầy gò xương xẩu, bà khóc nức nở, sợ không kịp thấy mặt nên bí mật rời hoàng cung hóa trang lên đường. Nửa chặng, thám tử báo ngài đã ăn lại, tắm gội, ngồi dưới cây bồ đề, năm anh em Kiều Trần Như bỏ đi. Bà đổi hướng, lần theo dấu chân đến tận nơi.

Bà đứng xa, đôi tay bấu chặt vào vạt áo, nhìn thân hình Đức Phật giờ đã tráng kiện khác xa tin đồn. Lòng xót xa giằng xé giữa muốn chạy tới ôm chồng và nỗi kính trọng đạo nghiệp.

“Ngài đã khỏe rồi, nhưng sao Ngài không ngoảnh lại?” bà nghẹn ngào.

Bà bước thêm vài bước, giọng thì thào:

“Thế Tôn, thiếp đến thăm ngài…”

Đức Phật vẫn bất động, không trả lời, không đóái hoài. Gió rừng mang tiếng khóc của bà xa dần. Bà hiểu: sự im lặng ấy là để bảo vệ sự tu hành tối thượng.

“Ngài thinh lặng vì đại nghiệp. Thiếp không được làm chướng ngại,” bà tự nhủ, lau nước mắt.

Bà lùi lại, quỳ xuống hướng về phía ngài một lượt lễ sâu, rồi đứng dậy trở gót. Điểm nút là khi bà nhận ra ngài không còn là người chồng bình thường mà là bậc giác ngộ, sự xúc động nhường chỗ cho trí tuệ tôn kính.

Trên đường về, bà dặn lòng:

“Trở về cung, ta tiếp tục hỗ trợ tăng đoàn qua vua chúa quan tướng. Đó là cách yêu thương ngài.”

Sau này, bà trở thành người điều hành hậu thuẫn Phật giáo, âm thầm vĩ đại. Kiếp cuối cùng ấy, phước bà chín muồi, dễ dàng chứng đạo khi xuất gia. Câu chuyện khép lại khi tên bà được ghi trong sử: người phụ nữ luôn lắng nghe tiếng chúng sinh như Bồ Tát Quan Âm, nhưng chính bà là Gia Du Đà La.

Ý nghĩa câu chuyện

Người có duyên phước lớn bên cạnh bậc thánh sẽ sớm giác ngộ. Yêu thương đúng cách là tôn trọng sự tu hành của người, không chấp chặt tình riêng. Sự âm thầm hộ trì cũng là một dạng xuất gia vĩ đại.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang