Bà Già Bán Vé Số Và Ly Sữa Nắng Chiều

Buổi chiều trên con đường nhựa nóng hổi, tiếng xe cộ ồn ào như muốn xé toạc không gian. Dưới bóng râm mỏng manh của một gốc cây già, bà cụ ngồi co ro bên chiếc ghế nhựa thấp lè tè. Trước mặt bà là tấm bảng gỗ cũ kỹ ghi những con số đỏ thẫm, và đôi bàn tay gầy guộc, run rẩy đang lật từng tờ vé số. Mồ hôi lấm tấm trên trán, mắt bà mờ đục nhìn theo dòng người qua lại, ánh mắt đầy vẻ van nài nhưng cũng chất chứa nỗi lo âu thường trực.

Bà không chỉ bán vé số để nuôi thân. Ở nhà, chồng bà nằm liệt giường vì bệnh tật, còn mấy đứa cháu thì ốm yếu quanh năm. Mỗi đồng lời từ vài tờ vé số bán được đều phải chắt chiu từng chút để mua thuốc thang, gạo ăn. Cuộc đời bà dường như đã bị đóng đinh vào cái khổ, cái nghèo đến cùng cực. Người ta bảo: "Đời khổ quá thì buông đi cho nhẹ nhàng". Nhưng với bà, buông bỏ nghĩa là chết đói, là mặc kệ những sinh linh đang cần mình chăm sóc. Bà biết rõ, trốn chạy không bao giờ là giải pháp.

Một hôm, khi đường vắng khách, bà đứng dậy, chống gậy lê bước dọc vỉa hè. Thay vì nghỉ ngơi, bà cúi xuống nhặt từng vỏ chai, túi nilon mà người vô ý vứt bừa bãi. Hành động ấy khiến lưng bà đau nhói, chân bà mỏi rã rời, nhưng bà vẫn kiên nhẫn gom rác bỏ vào thùng công cộng. Một cậu thanh niên đi ngang thấy lạ, dừng lại hỏi:

- "Bà ơi, bà bán vé số mệt lắm rồi sao còn đi nhặt rác vậy? Không sợ tốn sức à?"

Bà mỉm cười hiền hậu, giọng khàn đặc:

- "Cháu ạ, đường sạch thì lòng người cũng bớt phiền não. Bà cực thêm chút nữa, đổi lấy sự ngăn nắp cho mọi người, coi như bà trả nợ đời."

Không dừng lại ở đó, khi thấy những công nhân sửa đường mồ hôi nhễ nhại dưới nắng gắt, bà rút từ túi áo ít tiền lẻ dành dụm, mua mấy ly sữa đậu nành mát lạnh mang ra mời họ. Người ta ngạc nhiên, bà giải thích:

- "Bà không có sức để đắp đường giúp các anh, nhưng bà góp phần bồi dưỡng sức khỏe cho các anh. Coi như bà cũng tham gia xây dựng quê hương."

Những hành động nhỏ bé ấy cứ lặp đi lặp lại, ngày này qua tháng khác. Bà tự nguyện gánh thêm cái khổ, cái mệt vào thân, biến nó thành cơ hội để gieo duyên lành. Nhiều người chê bà ngốc nghếch, tự chuốc thêm vất vả. Nhưng bà tin rằng, trong cái cực, nếu mình chịu cực hơn nữa, cái khổ sẽ không còn chỗ bám víu.

Rồi một buổi sáng trời quang mây tạnh, một vị Phật tử trẻ tuổi dừng chân trước sạp vé số của bà. Anh ta cầm tờ vé số trên tay, mắt sáng rực lên, giọng run run:

- "Bà ơi! Hôm qua con mua nhầm tờ vé số của bà. Tờ đó trúng độc đắc ba tỷ!"

Bà cụ sững sờ, tim đập thình thịch, tưởng chừng như nghe nhầm. Vị Phật tử tiếp lời, chân thành:

- "Đây là cái may của con, nhưng cũng là cái duyên của bà. Con xin chia cho bà một tỷ để bà chữa bệnh cho ông và nuôi các cháu. Cảm ơn bà đã dạy con bài học về sự cho đi ngay cả khi mình thiếu thốn nhất."

Nước mắt bà lăn dài trên gò má nhăn nheo. Cái khổ cực bà tình nguyện gánh vác bấy lâu nay bỗng hóa thành phép màu. Bà nhận ra rằng, cuộc đời không bao giờ phản bội những ai dám đối diện với nó bằng trái tim rộng mở và đôi tay siêng năng.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện minh họa cho triết lý sâu sắc của TT. Thích Chân Quang: Để thoát khỏi khổ đau, chúng ta không thể chọn cách "buông bỏ" hay trốn tránh trách nhiệm. Ngược lại, chìa khóa duy nhất là chủ động chọn con đường "vất vả hơn nữa", tức là làm nhiều hơn bổn phận, hy sinh nhiều hơn lợi ích cá nhân để phục vụ tha nhân. Khi ta chiến thắng cái khổ bằng cách chấp nhận cái khổ lớn hơn (khổ hạnh), phước báu sẽ tự nhiên hiện hữu, đưa ta đến những "ngày đẹp trời" bất ngờ trong cuộc sống.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang