Ánh sáng chân lý có thể tắt

Một học viên của trường phái Tendai (Thiên Thai) – một trường phái triết học Phật giáo – đến viếng thiền sư Gasan, xin làm đệ tử. Ít năm sau, khi anh ta ra đi, Gasan gọi lại, cảnh cáo: “Suy cứu chân lý thì cũng hữu ích như cách góp nhặt lời giảng dạy cụ thể. Nhưng hãy nhớ rằng, trừ phi anh thiền định không ngừng, thì ánh sáng chân lý của anh có thể tắt mất.”

Người học viên ngạc nhiên: “Bạch thầy, con đã đạt được chánh niệm tỉnh giác, tâm thường xuyên rỗng rang, thanh tịnh và sáng tỏ. Con tưởng đã ngộ đạo rồi.”

Gasan lắc đầu: “Những gì con đạt được chỉ là bước đầu. Nếu con buông lung, không thường xuyên tọa thiền, thì chân lý ấy sẽ tắt. Nó chỉ được duy trì bởi thiền định tinh tấn thường xuyên.”

Người học viên cúi đầu, nhận ra sự lơi lỏng của mình. Hắn đã ỷ y vào sở đắc, cho rằng mình có thể thiền trong đời sống mà không cần ngồi thiền. Nhưng Gasan dạy rằng, dù có đạt được sở ngộ, nếu không duy trì tọa thiền, ánh sáng chân lý sẽ vụt tắt như ngọn đèn hết dầu.

Ý nghĩa câu chuyện: Đừng bao giờ ỷ y vào sở đắc tâm linh mà lơi lỏng tọa thiền. Thiền định thường xuyên là nhiên liệu duy trì chân lý, nếu không, ánh sáng sẽ tắt mất.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang