Chữ 'Diệt' gây hiểu lầm lớn
Khi nghe chữ 'diệt', chúng ta thường nghĩ đến những điều tiêu cực: diệt trừ kẻ thù, diệt cỏ, diệt vi khuẩn. Đó là động từ, là hành động hủy hoại. Nhưng trong Phật giáo, 'Diệt Đế' là một danh từ, chỉ một trạng thái. Thầy Thích Chân Quang nhấn mạnh: 'Chữ diệt đế này không có ngôn ngữ để giải thích.' Vì ngôn ngữ đời thường gắn với ý niệm sinh diệt, nên khi nghe 'diệt', ta tưởng là mất mát, là hết. Giống như khi ai đó nói 'tôi diệt cơn giận', ta hiểu là họ kìm nén, xua đuổi cơn giận, chứ không phải là họ đạt đến một trạng thái an nhiên không còn giận. Sự hiểu lầm này khiến nhiều người sợ hãi, nghĩ rằng tu theo Phật là đi về chỗ hư vô, mất hết bản ngã, mất hết niềm vui. Nhưng thực ra, 'Diệt' ở đây là sự chấm dứt đau khổ, là khi mọi phiền não, lo âu, sợ hãi tan biến. Nó giống như khi bạn tắt một bản nhạc ồn ào để nghe được sự tĩnh lặng sâu bên trong. Sự tĩnh lặng đó không phải là 'không có gì', mà là một không gian đầy tràn an lạc.
Bạn lướt TikTok và thấy một video nói về 'sống tối giản', bạn nghĩ đó là vứt bỏ hết đồ đạc, sống trong căn phòng trống trơn. Nhưng thực chất, tối giản là loại bỏ những thứ gây xao nhãng để tập trung vào điều quan trọng: sức khỏe tinh thần, các mối quan hệ, đam mê. 'Diệt' cũng vậy, không phải là hủy hoại cảm xúc, mà là dẹp bỏ những cảm xúc tiêu cực đang bóp nghẹt bạn: áp lực đồng trang lứa, sự ganh tỵ, nỗi sợ thất bại.
