Vì Sao Ta Phải Tu Thiền? – Đôi Khi Chỉ Có Một Sự Chọn Lựa

Người xưa kể rằng, khi bị giặc Mông Nguyên bắt, Trần Bình Trọng được dụ dỗ: nếu quy hàng, sẽ được làm An Nam Quốc Vương. Ông đã trả lời một câu làm nên lịch sử: "Thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc." Đó là một sự chọn lựa tuyệt đối, không nửa vời. Nhưng trong cuộc sống, có bao nhiêu lần ta dám chọn lựa quyết liệt như vậy? Hay ta cứ mãi lỏng lẻo, vừa thế này vừa thế kia, và vì thế mà cuộc đời mãi bất an?

Đôi Khi Ta Phải Chọn Một

Thầy Thích Chân Quang mở đầu bằng một sự thật: có những lựa chọn trong đời, ta không thể vừa làm cái này vừa làm cái kia. Chẳng hạn, giữa ăn cướp và làm công, ta buộc phải chọn một. Giữa thiện và ác, ta không thể dung hòa. Thầy dạy:

"Có những điều trong cuộc sống ta được quyền chọn một cái, không có hai cái."

Vậy ta đã từng đặt mình trước sự lựa chọn đó chưa? Khi ta biết Đạo Phật là chân lý, ta có dám dứt khoát chọn theo Phật không, hay cứ mãi nửa vời?

Trung Đạo Chỉ Đường Trên Con Đường Đã Chọn

Sau khi chọn con đường thiện, mới thật sự nói đến trung đạo. Trung đạo không phải là trộn lẫn thiện ác, mà là sự cân bằng trong việc thực hành điều thiện. Thầy giải thích:

"Sau khi chọn được một đường rồi trên con đường đó bắt đầu mới luận cái trung đạo."

Ví dụ: ta quyết định giúp người, nhưng không phải cho hết tất cả để rồi phải đi xin lại. Ta giúp vừa sức, để còn có thể tái tạo năng lực và giúp lâu dài. Đó là trung đạo. Cũng vậy, tu hành không phải là ép xác khổ hạnh, mà là sự tinh tấn đều đặn, không buông thả.

Yêu Thương Hay Quay Lưng? Một Sự Chọn Lựa Quyết Liệt

Giữa con đường yêu thương tất cả chúng sinh và con đường quay lưng với chúng sinh, ta phải chọn một. Thầy đặt câu hỏi rất quyết liệt:

"Giữa hai con đường, một sống trên đời này ta chọn đường yêu thương tất cả chúng sinh và một con đường quay lưng với tất cả chúng sinh thì dứt khoát chọn cái."

Chọn yêu thương là chọn con đường cực khổ, vì ta phải đấu tranh với chính mình, phải lo cho người khác. Nhưng đó mới là con đường dẫn đến hạnh phúc đích thực. Kẻ sống ích kỷ có thể thành công trong ngắn hạn nhờ phước cũ, nhưng về lâu dài phải gánh chịu quả báo.

Tu Thiền Để Diệt Trừ Chấp Ngã

Rốt ráo, cội nguồn của ích kỷ, tham lam, sân hận là gì? Đó là cái chấp ngã. Thầy Chân Quang chỉ rõ:

"Chính cái chấp ngã vô hình trừu tượng khó thấy đó tìm tàng sâu trong tâm hồn ta đã tạo nên cái ích kỷ, tham lam, hơn thua, hận thù, ganh ghét, đố kỵ, đủ thứ phiền não."

Vì vậy, chúng ta phải tu thiền. Thiền không đơn thuần là ngồi yên, mà là sự thực hành để thấy rõ và buông bỏ cái "tôi" ảo tạo. Khi chấp ngã được chuyển hóa, lòng ta rộng mở, ta sống vị tha một cách tự nhiên. Đó là lý do ta phải tu thiền – để trở về với lương tâm, với ánh sáng của Phật.

Hôm nay, ta đã chọn con đường yêu thương và vị tha. Hãy giữ lấy quyết định ấy, và để thiền định nuôi dưỡng tâm hồn ta mỗi ngày. Như thầy dạy: "Đây là mệnh lệnh của lương tâm." Mỗi bước chân ta trên đây là một bước trở về.