Tận Tụy: Khi Hạnh Phúc Đến Từ Việc Hy Sinh

Bạn có bao giờ cảm thấy mệt mỏi khi phải làm việc liên tục, và tự hỏi: "Tại sao con người cứ phải vất vả thế này?" Nhưng nếu bạn thấy có người cặm cụi làm việc vì người khác mà gương mặt luôn tươi cười, bạn có tò mò bí quyết của họ? Câu trả lời nằm ở một đức tính rất đặc biệt: Tận tụy.

Tận tụy là gì? Khác với siêng năng và vị tha thế nào?

Trong bài giảng "Tâm lý đạo đức", TT. Thích Chân Quang mở đầu bằng câu hỏi: "Tận tụy" nghe giống "tinh tấn" và "cuộc sống vị tha" nhưng có gì khác? Thầy giảng rằng tinh tấn là siêng năng nỗ lực, nhưng chưa biết vì ai. Còn tận tụy là "siêng năng mà làm cho thiên hạ chứ không phải cho mình".

Khác với vị tha, tận tụy còn hình ảnh "một người cậm cụi lặng lẽ trong vị thầm kính để làm lợi cho người khác". Đó là vừa siêng năng, vừa hy sinh thầm lặng, không cần ai biết đến.

Tận tụy là siêng năng mà làm cho thiên hạ chứ không phải cho mình.

Đạo đức không thể lười biếng

Thầy khẳng định: nếu sống chung mà mình lơ là công việc, có nghĩa là mình để người khác làm thay, đó là ích kỷ. Một người có đạo đức sẽ "săn tay săn chân lên để làm thay cho người khác". Vì vậy, không ai có đạo đức mà lười biếng cả.

Không ai có đạo đức mà lười biếng hết.

Đạo đức càng tăng trưởng, người ta còn tự bày thêm việc:

• Quét rác ngoài đường phố, dù đó là việc của nhân viên vệ sinh.
• Trồng cây ven đường để che bóng mát.
• Chăm sóc những người già neo đơn, không nơi nương tựa.
• Giáo dục trẻ em đường phố để họ tránh xa tội ác.

Những việc đó không ai bắt buộc, nhưng tự họ thấy cần làm. Đó chính là tận tụy.

Hạnh phúc thật đến từ hy sinh, không phải hưởng thụ

Thầy kể chuyện cô Phật tử trẻ nói với người yêu: "Nếu mình sống mà mình chưa hưởng hạnh phúc là mình sẽ tổn phước và mình chỉ nên đem sức lực ra để mà làm phục vụ làm lợi cho người khác." Chính câu nói đó đã thay đổi nhận thức: cuộc sống này không phải để hưởng thụ, mà là để hy sinh.

Hạnh phúc nó đến với chúng ta khi mà chúng ta làm được điều vui, làm được cái điều lợi ích cho người khác chứ hạnh phúc không phải là một sự hưởng thụ.

Ví dụ về bài hát "Chuyện đời xưa, chuyện đời nay": cô công chúa có đủ vàng bạc, châu báu nhưng vẫn u sầu; còn chàng trai lên rừng làm đập thủy điện, không có gì để hưởng thụ, nhưng nụ cười luôn nở trên môi.

Người tu là người cực khổ

Thầy nhấn mạnh: "Đi tu là khép lại một cuộc đời quá khứ nhàn nhã ở thế gian mà dấn thân vào sự hy sinh phụng sự cực nhọc nhiều hơn trước." Tăng sĩ là biểu tượng đạo đức, nên không bao giờ được phép sống nhàn rỗi. "Người tu mà không có việc gì để làm ngồi bày cờ tướng đánh hết thì giờ" là dấu hiệu Phật pháp suy tàn.

Người tu là người cực khổ ghê lắm. Tăng sĩ là biểu tượng của đạo đức mà chúng ta biết đạo đức là tận tụy siêng năng.

Và còn vô vàn việc phải làm: thống nhất các tông phái, tìm ra chân lý chung, góp phần đem lại hòa hợp cho nhân loại...

Khơi dậy tận tụy trong mỗi chúng ta

Vậy mỗi chúng ta, dù xuất gia hay tại gia, hãy thử nhìn lại xem một ngày đã dành bao nhiêu giờ để cho đi? Đừng sợ cực khổ. Như thầy dạy: "Hạnh phúc nó đến với chúng ta khi mà chúng ta làm được điều vui, làm được cái điều lợi ích cho người khác". Hãy siêng năng, hãy tận tụy, và bạn sẽ thấy cuộc sống tràn đầy ý nghĩa.