Sống trên đời, không ai được quyền nghèo

Bạn tự thấy mình giàu hay nghèo? Đừng vội trả lời theo con số trong tài khoản hay diện tích ngôi nhà. Nếu nhìn bằng con mắt của Phật pháp, giàu và nghèo không nằm ở đó.

Định nghĩa giàu nghèo theo cách nhìn khác

Trong bài giảng Giúp Nhau Sinh Kế ngày mùng ba Tết, Thầy Thích Chân Quang đã đưa ra một định nghĩa vô cùng gọn và sâu sắc:

“Người nào có thể giúp người khác gọi là người giàu. Người nào phải nhận sự giúp đỡ của người khác là người nghèo.”

Định nghĩa này làm thay đổi cách chúng ta nhìn về cuộc sống. Dù tài sản ít ỏi, nhưng nếu bạn còn có thể cho đi một bát cơm, một lời khuyên, một cơ hội việc làm, bạn đang giàu hơn nhiều người có trăm tỷ mà không bao giờ mở lòng.

10 cấp độ từ nghèo đến giàu

Thầy phân chia thành 10 cấp độ, bắt đầu từ người nghèo nhất – sắp chết đói – cho đến bậc giàu nhất – tạo ra tổ chức từ thiện xuyên quốc gia. Dưới đây là tóm tắt nhanh:

• Cấp 1: Không có cơm ăn, sắp chết đói.
• Cấp 2: Bữa đói bữa no, quần áo rách rưới, đi xin.
• Cấp 3: Có cơm ăn nhưng thiếu chất, quần áo second-hand, ở trọ.
• Cấp 4: Đủ ăn, đủ mặc, nhà tạm, nhưng ít học.
• Cấp 5: Có ăn, mặc, nhà, học nhưng chưa giúp được người khác.
• Cấp 6: Giúp người khác mà gia đình không bị ảnh hưởng.
• Cấp 7: Có thể cưu mang người khác lâu dài.
• Cấp 8: Mở doanh nghiệp, tuyển dụng nhiều nhân viên.
• Cấp 9: Đầu tư lớn, tác động đến kinh tế quốc gia.
• Cấp 10: Có đầu tư lớn và tổ chức từ thiện xuyên quốc gia.

Thầy vui vẻ nói rằng ở hội trường không có ai giơ tay từ cấp 1 đến cấp 7, vậy chúng ta toàn là cấp 8, 9, 10 – tức là những người giàu có thật sự. Nhưng dù ở cấp nào, điều quan trọng là ta phải hướng về phía trước, ngày càng giúp được nhiều người hơn.

Người nghèo phải giàu, người giàu phải giúp nghèo

Thầy nhấn mạnh một tư tưởng rất bất ngờ: không ai trên đời này được phép nghèo. Nếu ta mãi là gánh nặng cho xã hội, ta kéo cả xã hội tụt xuống. Vì vậy, người nghèo nên cố gắng trở nên khá giả – không phải vì tham lam, mà là bổn phận với cộng đồng.

“Sống trong xã hội không ai được quyền nghèo.”

Người giàu cũng có trách nhiệm lớn lao. Họ phải tìm mọi cách giúp người nghèo vượt lên, nâng cao mức sống chung. Thầy cảnh báo rằng sự sụp đổ của các nền kinh tế thường do người giàu không thật lòng giúp người nghèo. Khi khoảng cách giàu nghèo quá lớn, xã hội sẽ khủng hoảng và suy thoái.

Kinh doanh chính là từ thiện lớn nhất

Một điểm rất thú vị mà Thầy chia sẻ: Việc mở doanh nghiệp, tạo công ăn việc làm cho nhiều người, chính là “đại từ thiện”.

“Cái việc mình mở doanh nghiệp mà thầy không nói là việc thiện thì ngay cái đó đã là việc thiện.”

Bởi vì doanh nghiệp tạo ra sinh kế cho hàng trăm, hàng ngàn nhân viên, bảo đảm cuộc sống gia đình họ, đồng thời góp phần tăng trưởng kinh tế đất nước. Một nhà doanh nhân thành công là một nhà từ thiện vô hình mà không cần khoe khoang. Đó là lý do tại sao xã hội tôn vinh doanh nhân, vì họ gánh vác trách nhiệm lớn với cộng đồng.

Phật tử giàu giúp Phật pháp hưng thịnh

Có một hiểu lầm thường gặp rằng tu là phải từ bỏ tiền bạc, sống nghèo khổ. Thầy chỉ ra rằng quý thầy, quý cô không giữ tiền để giữ tâm thanh tịnh, còn người Phật tử tại gia được quyền tích lũy tài sản. Ngược lại, Phật tử càng giàu thì Phật pháp càng có điều kiện lan tỏa.

“Phật tử mà giàu thì chùa sẽ khá. Phật tử khá thì chùa trung bình. Phật tử trung bình thì chùa hơi đói. Phật tử đói thì chùa ngáp. Phật tử ngáp thì chùa chết.”

Thầy cũng kể câu chuyện đời của mình: từ một người không có miếng đất cắm dùi, bỗng nhận được 30 ha đất. Khi lòng xao động, Thầy đứng giữa thung lũng nguyện rằng “đất này là của Phật, không phải của con”. Nhờ vậy tâm trở lại bình yên. Chúng ta cũng vậy, có thể giàu nhưng đừng dính mắc. Hãy xem tài sản là phương tiện để giúp người, không phải là của riêng mình.

Quý Phật tử thân mến, nếu hôm nay bạn đã có cơm ăn, áo mặc, nhà ở, và một công việc ổn định, bạn đã nằm trong nhóm giữa của xã hội. Đừng dừng lại ở đó. Hãy vươn lên để có thể giúp đỡ người khác. Vì khi bạn giúp người nghèo vượt khó, bạn không chỉ làm giàu cho họ, mà chính bạn cũng đang tích lũy phước lành cho nhiều kiếp sống. Sống trên đời, không ai được quyền nghèo – hãy ghi nhớ điều này như một lời nhắc nhở về bổn phận và hạnh phúc của mỗi chúng ta.