Sống nhanh hay sống chậm? Đâu là hạnh phúc đích thực?

Bạn có bao giờ tự hỏi: tại sao có những người chỉ trong một buổi sáng đã làm được biết bao nhiêu việc, mà bạn thì mãi vẫn loay hoay với vài việc vụn vặt? Hôm nay, TT. Thích Chân Quang sẽ giúp chúng ta nhìn lại chính mình qua một câu chuyện giản dị: sống nhanh và sống chậm.

Sống nhanh – Sống chậm là gì?

Thầy Chân Quang định nghĩa rất dễ hiểu: sống nhanh là trong một đơn vị thời gian nhất định, bạn làm được nhiều việc; sống chậm là bạn chỉ làm được ít việc. Ví dụ, trong một giờ đồng hồ, người này viết được bốn trang giấy, người kia chỉ viết được ba trang. Người chạy từ tập thể dục, ăn sáng, đến nơi làm việc – đó là sống nhanh. Kẻ nằm lềnh khềnh đọc báo cả buổi sáng – đó là sống chậm. Vậy cái nào có lợi?

Vì sao cùng một đơn vị thời gian, người khác làm được nhiều hơn?

Thầy chỉ ra rằng hầu hết các dân tộc đều thông minh ngang nhau, nhưng sự thành tựu lại khác nhau. Người Việt ta không kém cạnh ai, nhưng năng suất lao động lại thua nhiều nước láng giềng. Vì sao? Vì ta làm việc thiếu khẩn trương, thiếu năng suất. Trong khi thế giới đã lên sao Hỏa, ta vẫn còn ngước nhìn trăng sao mà làm thơ. Thầy trích:

"Ta vẫn còn làm việc theo cái cách của nông dân. Cứ từ từ chờ lúa chín, chờ sắn, chờ khoai. Trong thời gian chờ đó mình đi câu được con cá nào thì câu, bắt được con ốc nào thì bắt không bị áp lực. Cho nên ta sống rất thanh thản, rất hạnh phúc và thời gian rảnh để đó làm gì? Ta làm thơ."

Chính cái thong thả ấy đã khiến ta thua chậm trong cuộc chạy đua phát triển. Nhưng khi bị đẩy vào môi trường làm việc của người nước ngoài, ta lại học được tinh thần làm việc căng thẳng, khẩn trương và trở nên giỏi hơn. Điều đó cho thấy: năng lực tiềm tàng của chúng ta chỉ được khơi dậy khi đối mặt với thử thách.

Làm chậm là thiếu đạo đức?

Thầy Chân Quang thẳng thắn nhìn nhận: khi làm việc chậm chạp, chúng ta dễ cảm thấy lười biếng, thiếu trách nhiệm, thậm chí thấy tâm mình có lỗi. Thay vào đó, làm việc nhanh nhẹn, có năng suất lại cho ta cảm giác trọn vẹn, có đạo đức. Thầy kể:

"Khi mà lao động mà làm việc chậm mình nhận ra một điều rằng mình lười, mình không có trách nhiệm, mình thiếu đạo đức. Còn khi mà làm nhanh tay thấy rõ ràng mình là người có trách nhiệm, có đạo đức."

Điều này không có nghĩa là chúng ta phải gấp gáp, vội vàng. Đó là sự tôn trọng thời gian, tôn trọng công việc và tôn trọng những người xung quanh. Khi làm việc nhanh mà vẫn kỹ lưỡng, ta vừa cống hiến nhiều hơn, vừa tích lũy phước lành cho chính mình.

Rèn luyện tốc độ sống nhanh như thế nào?

Thầy gợi ý những cách rất đơn giản. Ngay cả việc khiêng đồ giúp chùa, xếp rau củ cũng là cơ hội để tập làm việc khẩn trương, nhanh tay, gọn gàng. Thầy kể lúc nhỏ phải làm rẫy, cuốc đất thật nhanh để kịp cho các em gieo hạt. Từ đó, thói quen nhanh nhẹn trở thành bản chất.

"Mỗi khi có cơ hội làm cái gì ráng tập làm cho nhanh để rèn luyện cái này."

Thầy nhấn mạnh: hãy rèn luyện như vậy ít nhất ba năm, để tốc độ nhanh nhẹn ăn sâu vào bản chất. Khi ấy, dù bước vào đời bằng bất cứ công việc gì, ta đều làm việc với hiệu suất cao và ý thức trách nhiệm.

Sống chậm – quyền được sống của con người

Nếu sống nhanh giúp ta cống hiến thì sống chậm giúp ta nuôi dưỡng tâm hồn. Thầy giải thích: sau khi đã thực hiện nghĩa vụ, con người có quyền được sống chậm lại, được thiền định, được an nhiên. Thiền là lối sống chậm nhất, nhưng trong cái chậm đó lại mở ra cánh cửa đến với hạnh phúc và trí tuệ.

"Thiền là cái sống chậm nhất. Nhưng trong cái chậm nhất đó ta mở ra một cánh cửa để bước vào một cái đẳng cấp khác, một thế giới khác là thế giới của hạnh phúc, của trí tuệ."

Vì vậy, ai chỉ biết đòi quyền được hưởng thụ, được sống chậm mà không làm tròn bổn phận, thì phước lành sẽ cạn dần. Ngược lại, ai đã nỗ lực sống nhanh, cống hiến cho đời, thì khi chậm lại để tu tập sẽ trở nên vững vàng và có trí tuệ sâu sắc.

Lời kết

Cuộc sống nhanh hay chậm tùy thuộc vào bổn phận và nhu cầu của mỗi người. Hãy sống nhanh trong công việc, trong trách nhiệm với cộng đồng; và sống chậm trong thiền định, trong sự lắng nghe và thấu hiểu bản thân. Đó chính là con đường để trở thành người hữu ích, sống có đạo đức và tìm thấy niềm hạnh phúc đích thực.

Mỗi chúng ta hãy bắt đầu ngay từ hôm nay, bằng một hành động nhỏ: làm việc nhanh hơn, kỹ hơn và tỉnh thức hơn trong từng khoảnh khắc. Chỉ cần một chút tích lũy mỗi ngày, sau năm tháng, chúng ta sẽ trở thành những con người mẫu mực, mang lại lợi ích cho cuộc đời.