Phước Huệ Song Tu: Đôi Cánh Của Con Chim Giác Ngộ

Bạn có bao giờ thắc mắc: Vì sao có người gặp Phật pháp chỉ vài ngày đã chứng A La Hán, còn mình tu mãi vẫn thấy tâm loạn, chân đau, không có chút an lạc nào? Câu trả lời không nằm ở việc bạn kém cỏi, mà nằm ở công đức – thứ mà chúng ta đang từng bước gieo trồng trong đời này và nhiều đời sau.

Chuyện về những bậc thượng căn thượng cơ

Trong lịch sử Phật giáo, có những vị tu hành chứng ngộ rất nhanh. Như tôn giả Bạc Câu La – xuất gia lúc đã có gia đình, chỉ sau bảy ngày gặp Đức Phật đã chứng A La Hán, sống khỏe mạnh đến 120 tuổi. Hay Lục Tổ Huệ Năng – một người Việt Nam đi gánh củi, nghe tụng kinh Kim Cang mà tâm đạo khai mở liền. Những vị đó là bậc thượng căn, nhờ công đức nhiều đời đã thuần thục, nên đời này trở lại chỉ để thu hoạch kết quả. Còn chúng ta đang ở giai đoạn gieo trồng.

“Chúng ta là những con người đang gieo công đức. Công đức chưa chín mùi, chưa thành tựu, cho nên chúng ta không hề dễ chứng ngộ. Phải hiểu điều này. Đây là một sự thật.”

Phước và huệ – hai cách gieo trồng công đức

Khi tu tập, chúng ta làm hai việc: tu phước và tu huệ. Thầy Thích Chân Quang định nghĩa thật ngắn gọn: phước là giúp người, huệ là hướng về vô ngã. Ngồi thiền là tu huệ. Lễ Phật, bố thí, cúng dường, sống tử tế với mọi người là tu phước. Hai việc ấy như hai cánh của một con chim – nếu chỉ có một cánh, con chim không thể bay. Nếu một cánh to, một cánh nhỏ, nó cũng bay nghiêng ngả, không đến đích.

“Phước là giúp người. Huệ là hướng về vô ngã. Nhớ thuộc lòng giùm thầy nha.”

Cái mánh của người khôn: biết cho ai để phước tăng

Có một điều ít ai biết: giúp người này thì phước tăng, giúp người kia thì phước teo. Vì sao? Vì người mình giúp sống đạo đức, đem lại lợi ích cho nhiều người khác, thì phước mình nhân lên. Ngược lại, giúp người sống ích kỷ, tham sân si, thì phước mình tiêu tan. Thầy gọi đây là “mánh bí mật”, chỉ nói trong nội bộ đạo tràng. Nhưng nói thật, người tu nên khéo léo: khi phước còn nhỏ, nên cúng dường, ủng hộ bậc chân tu – vì phước sẽ lớn nhanh. Còn khi phước đã lớn, thì không phân biệt, cứ bố thí khắp nơi để cứu độ chúng sinh.

“Tiền tạo ra cái tu thì phước rất là lớn. Còn tiền mà nó chạy vào mấy chỗ tình thì nó tiêu hết.”

Tu không hề sung sướng – vậy sao vẫn tu?

Thầy thẳng thắn: Tu không hề sung sướng. Ngồi thiền chân đau, tâm loạn, thân mệt. Người không có thiện căn sẽ bỏ cuộc. Nhưng người có hạt giống giác ngộ, dù đau dù mệt, vẫn kiên trì không bỏ. Đó chính là chánh tinh tấn – giai đoạn phải dùng ý chí gấp trăm gấp ngàn lần. Những người kiên trì ấy, Thầy gọi là “con cưng của Phật”.

“Người nào mà trong cái khó khăn gian khổ của sự tu tập mà vẫn quyết liệt kiên trì thì người đó có hạt giống giác ngộ rồi đó.”

Làm sao để phước huệ song tu?

Chỉ cần bắt đầu từ những việc nhỏ. Mỗi lần về khóa thiền là gieo duyên tu huệ. Mỗi lần giúp người khác biết tu, rủ họ về cùng thiền, là tạo phước vô lượng. Dùng tiền để xây chùa, cúng dường cho khóa tu – phước rất lớn. Dùng miệng để tán thán việc tu, nói cho người khác nghe về con đường vô ngã – cũng là phước. Dùng sức lực để quét dọn, phụ bếp, giúp mọi người được tu tập – công đức không gì sánh bằng.

“Còn cái 1 triệu mà mình đưa cho ông chân tu á, cái nó thành đạo lý lan vào cuộc đời. Cái 1 triệu của mình nó biến thành gì? Tỷ.”

Đừng coi thường người tu chậm

Đã chấp nhận mình là kẻ tu lâu, công đức thấp, chúng ta đừng nản. Điều quan trọng là kiên trì. Mỗi buổi ngồi thiền dù tâm loạn, chân đau, nhưng nếu không bỏ, thì dòng công đức vẫn đang được tưới tẩm. Như gieo lúa, không thể một sớm một chiều thành ruộng lớn. Nhưng hạt giống hôm nay đã là nền móng cho những mùa sau.

“Có những người mà ta ủng hộ ta giúp đỡ thì cái phước ta tăng lên. Có những người ta ủng hộ ta giúp đỡ phước ta teo lại. Đây là một sự thật.”

Quý vị ơi, hãy nhìn lại mình từ nhỏ đến giờ: phước đã tràn đầy chưa? Huệ đã tràn đầy chưa? Nếu chưa, thì từ hôm nay, hãy gieo thêm. Gieo mỗi ngày. Gieo bằng tiền, bằng miệng, bằng sức lực. Và trên hết, hãy tinh tấn ngồi thiền, đừng để chân đau hay tâm loạn đánh bại được mình. Hãy vững tin: mỗi bước đi trên con đường phước huệ song tu là một bước tiến gần hơn về sự giải thoát, là một lần vỗ đôi cánh để con chim bay cao, bay xa trong bầu trời giác ngộ. “Phước huệ song tu” chính là cẩm nang của người đệ tử Phật trên hành trình dài, và sự kiên trì chính là ngọn đèn soi lối, cho đến khi công đức chín muồi, đắc thành đạo quả.