Phật Khen Người Tinh Tấn: Bí Quyết Để Có Một Cái Chết An Lành

Có một vị tỳ kheo tên là Tissa. Khi nghe tin Phật sắp nhập Niết bàn, ông không còn bận tâm đến huynh đệ. Ông lủi thủi một góc, không nói chuyện với ai, chỉ âm thầm tu tập. Nhiều người thấy vậy cho rằng ông lập dị. Nhưng Đức Phật liền bảo:

Tissa là vì biết rằng sắp xa Như Lai, không được gặp Như Lai nữa mà biết rằng mình chưa đắc đạo nên đang dồn sức tu. Cái người như vậy mới là người thật lòng quý kính Như Lai.

Bài kệ Pháp Cú 57 không chỉ là một câu chuyện về lòng tinh tấn, mà còn mở ra cho chúng ta một viễn cảnh sâu xa về cuộc đời: rốt cuộc, chúng ta đang tinh tấn vì điều gì?

Sự Tinh Tấn Chân Thành Không Phải Để Khoe Khoang

Thầy Thích Chân Quang dạy rằng tinh tấn thật sự rất nhẹ nhàng, miên mật và không kiêu mạn. Ngược lại, nếu tinh tấn để người khác nể phục thì tâm đó chính là khoe khoang, tham vọng. Thầy cảnh báo:

Làm ra vẻ tinh tấn để người ta thấy mình là tinh tấn, để người ta nể mình thì cái tâm đó là tâm khoe khoan, kiêu mạ, tham vọng.

Nhìn vào xã hội hiện đại, chúng ta dễ dàng thấy những người chăm chỉ làm việc chỉ để được công nhận, hay những người tu hành cố gắng để được ngưỡng mộ. Nhưng người tu chân chính, như Tissa, dồn sức vì thương kính thầy mình, vì sợ không kịp giác ngộ. Đó mới là động lực trong lành.

Hai Mục Tiêu Chính Đáng Nhất Của Cuộc Đời

Chúng ta thường mơ ước tiền bạc, danh vọng, địa vị. Nhưng đến khi đối diện cái chết, mọi thứ trở nên vô nghĩa. Thầy khai thị rằng ta chỉ còn hai mục tiêu quan trọng:

Một là sống cực kỳ ích lợi cho mọi người, không sống cho mình. Hai chết dễ dàng.

Sống có ích là một hạnh phúc; chết an lành là một thành tựu. Đừng đợi đến khi hấp hối mới nhận ra, hãy bắt đầu xây dựng từ hôm nay.

Năm Nhân Dẫn Đến Cái Chết An Lành

Thầy Thích Chân Quang chỉ ra năm nhân tố giúp ra đi nhẹ nhàng:

• Thường quán thân vô thường: Ngồi thiền, buông lỏng, biết rõ thân này sẽ tan hoại.
• Đã từng nghĩ đến hy sinh tính mạng vì đại nghĩa: Một ý nghĩ quyết tâm sẽ tạo nhân lành.
• Không ham sống sợ chết: Diệt bản năng chấp thủ sự sống.
• Luôn sống vị tha, buông xả: Không nghĩ gì là của mình, sống cho người khác.
• Được sức định trong thiền định: Muốn chết là chết, tự tại như các thiền sư.

Năm nhân này không tách rời nhau. Người nào thực hành đều đặn sẽ cảm nhận được sự an nhiên từng ngày.

Độc Cư Và Đồng Cư: Hai Bản Lĩnh Khó Nhất

Phật hay khen người có bản lĩnh sống một mình, vì nhu cầu giao tiếp là một nhu cầu căn bản. Nhưng người tu phải vượt qua cả hai thử thách:

Một là sống độc cư thanh thản không buồn. Hai đồng cư ở chung không xung đột.

Thực tế, nhiều người khi ở một mình thì buồn khổ, khi sống chung lại tranh cãi. Người tu tập cần biết an trú trong thiền định khi độc cư, và nuôi dưỡng tình từ bi khi đồng cư. Đó là hai cánh cửa của sự trưởng thành.

Giữ Giới Và Giới Cấm Thủ: Đừng Trở Thành Kẻ Tàn Nhẫn

Có một ranh giới mỏng manh giữa trì giới và giới cấm thủ. Người giữ giới chân chính thương người chưa giữ được, còn người rơi vào giới cấm thủ lại khinh chê. Thầy dạy:

Cái người mà không ăn chiều, thấy cái người ăn chiều cái lòng mình có cái khinh chê, nghĩ mình hơn cái người kia thì đó là sai liền. Đó không phải thánh mà đó là tàn nhẫn.

Vì vậy, khi thấy ai đó chưa làm được điều tốt, hãy tội nghiệp và muốn giúp họ, chứ đừng dùng sự tu tập của mình để làm bàn đạp xem thường người khác.

Hãy học theo Tissa, mỗi ngày tinh tấn một chút, không khoe khoang, không mệt mỏi. Sống tốt để ra đi nhẹ nhàng. Đừng chờ đến lúc bệnh tật, hãy bắt đầu ngay từ giờ, trong từng hơi thở.