Nước Mắt Chúng Sinh Nhiều Hơn Biển Cả

Bạn có bao giờ đứng trên đỉnh núi cao, nhìn ra biển xa tít tắp và tự hỏi: Nước biển có mặn hơn nước mắt của con người?

Trong bài giảng Kinh Pháp Cú, TT. Thích Chân Quang kể về một vị sa di nhỏ tuổi tên Tissa – người đã trả lời câu hỏi ấy một cách thâm sâu đến mức khiến chúng ta phải rùng mình.

Chuyện về một người nghèo và bát cháo

Thuở ấy, ngài Xá Lợi Phất – bậc trí tuệ đệ nhất, vị lãnh đạo tăng đoàn – có một người bạn của cha mình. Ông là một Bà La Môn nghèo khổ, mặc cảm vì gia đình ngài giàu sang quyền thế. Nhưng ông có một đạo tâm sâu dày. Ông lén nghe pháp, tránh mặt ngài vì cho rằng mình không xứng đáng. Rồi ông dành dụm, nhịn ăn nhịn mặc để nấu một tô cháo thập cẩm ngon nhất và mua một mảnh vải đẹp nhất, đem cúng dường ngài Xá Lợi Phất.

Ngài lặng lẽ ăn hết bát cháo, đắp mảnh vải ấy lên người. Ngài biết rằng đó là cả mồ hôi nước mắt, cả tấm lòng của ông. Nhờ phước báu ấy, ông qua đời và tái sinh vào một gia đình cư sĩ giàu có, và trở thành chú sa di Tissa – đệ tử nhỏ tuổi của ngài Xá Lợi Phất.

Khi danh lợi trở thành vướng bận

Tissa được mọi người yêu mến, cúng dường khắp nơi. Nhưng chú sớm nhận ra rằng sự khen ngợi, tình cảm của thế gian chưa phải là hạnh phúc đích thực. Chú xin phép thầy vào rừng sâu ẩn tu. Sau thời gian tinh tấn, chú chứng đạo.

Đức Phật từ xa biết được, liền cùng chư tăng đến thăm. Trong buổi pháp đàm, Đức Phật đưa chú lên đỉnh núi cao, nhìn ra mênh mông đất trời.

Khi nhìn thấy biển, con hiểu rằng nước mắt của chúng sinh nhiều hơn nước của biển cả.

Câu nói ấy không phải là cường điệu. Nước biển tuy lớn nhưng có giới hạn, còn nước mắt của chúng sinh thì vô tận trong dòng luân hồi. Mỗi người đã trải qua vô số lần sinh tử, chịu đựng biết bao khổ đau chồng chất. Đứng trên đỉnh núi, nhìn đại địa bao la, Tissa lại thưa:

Khi nhìn thấy đại địa bao la, con hiểu rằng không có một nơi nào mà không có xác của chúng sinh đã chôn vùi nơi đó.

Câu nói này khiến chúng ta nhớ lại rằng mảnh đất chúng ta đang đi, đang đứng, đã là nơi an nghỉ của vô số chúng sinh qua muôn kiếp. Chính ta cũng đã từng chết ở đó, ở đây, ở nhiều nơi khác, không biết bao nhiêu lần.

Ba câu trả lời của một bậc A La Hán

Đức Phật hỏi tiếp: “Khi con ẩn tu trong rừng, nghe tiếng giả thú gào thét, con cảm thấy thế nào?” Tissa thưa:

Khi hôm sớm nghe tiếng giả thú gào thét, lòng con yêu rừng hoang biết bao!

Đối mặt với nỗi sợ hãi, bậc thánh không hoảng loạn mà chỉ thấy yêu thương và bình yên. Đức Phật tán thán và dạy rằng, nếu không thể yêu được rừng hoang, ta phải xét lại đạo đức của mình.

An lạc của niết bàn khác lạc thú thế gian. Tỳ kheo đệ tử Phật hãy hiểu thật rõ ràng, chớ đắm mê danh lợi, hãy tu hạnh viễn ly.

Bài học về vô thường và luân hồi

Thế gian là ảo mộng, danh lợi là lâu đài trên cát. Cơn sóng vô thường ập đến, cuốn đi tất cả. Chỉ có tội phước theo ta trong dòng luân hồi. Nếu nhìn thấu nỗi khổ vô hạn của chúng sinh, ta sẽ không còn tranh giành hơn thua, không còn chạy theo những giá trị tạm bợ. Ta sẽ tính lại cách sống, lập cho mình một chương trình mới – cao cả hơn, vĩnh hằng hơn, hạnh phúc hơn.

Hãy nhớ rằng, nước mắt chúng sinh nhiều hơn biển cả. Đừng để đời mình trôi nổi trong khổ đau. Hãy quay về với tâm thanh tịnh, bước trên con đường thánh đạo – con đường của niết bàn, của viễn ly.