Niềm Vui Lớn Nhất Đời Người: Vui Thay Phật Xuất Thế

Điều Gì Thực Sự Khiến Bạn Vui?

Có bao giờ bạn tự hỏi: Trong cuộc đời này, điều gì làm bạn vui nhất? Mỗi người sẽ có một câu trả lời khác nhau, tùy theo sở thích và nghiệp lực của mình. Người thích quyền lực thì bảo làm vua là vui. Người thích ăn uống thì bảo được ăn ngon là sướng. Người còn nhiều ái dục thì cho rằng có tình yêu nam nữ mới là hạnh phúc. Đó là những lời mà các vị Tỳ kheo trong một ngày tại tinh xá đã bàn luận với nhau. Đức Phật nghe được liền dạy rằng những niềm vui ấy chỉ là những việc tầm thường của thế gian, sinh tử phiền trược.

“Cái niềm vui lớn chính là gì? Là có Phật ra đời để giáo hóa, niềm vui lớn là giáo pháp được hoằng truyền rộng rãi, mọi người khắp nơi đều có đạo lý để sống, để tu. Rồi niềm vui lớn nữa là chư Tăng xuất gia sống với nhau trong tình yêu thương hòa hợp để làm chỗ nương tựa cho chúng sinh. Một niềm vui lớn nữa là mỗi con người tinh tấn tu hành và tìm được niềm vui trong sự tu hành của mình.”

Thế Nào Là Một Bậc Thánh Nhân?

Trước khi tìm hiểu bốn niềm vui ấy, chúng ta cần hiểu thế nào là một bậc thánh nhân. Trong xã hội, thánh nhân là người vừa có công lớn với đất nước, vừa có phẩm chất đạo đức quý giá. Như Thánh Gióng đánh giặc Ân bằng phép thuật rồi bay lên trời, hay Trần Hưng Đạo nắm trong tay binh quyền mà không cướp ngôi, một lòng vì vua vì nước. Bác Hồ cũng được tôn là bậc thánh bởi suốt đời vì dân vì nước, và đã dạy rằng “làm cho dân sợ không bằng làm cho dân yêu”. Trong Phật giáo, bậc thánh là người chứng đạt từ Sơ quả Tu Đà Hoàn đến Tứ quả A La Hán.

Nhưng dù ở lĩnh vực nào, họ đều là những người sống không ích kỷ, luôn nghĩ cho người khác. Điều đó cho ta thấy rằng niềm vui của họ không nằm ở vật chất hay thú vui thế tục, mà ở sự an lạc nội tâm và sự lợi ích cho chúng sinh.

Bốn Niềm Vui Lớn Theo Lời Phật

Khi các Tỳ kheo nói về những thú vui thế tục, Đức Phật đã dạy rằng đó là những cái vui thuộc về sinh tử, không bền vững. Ngài dạy bài kệ:

“Vui thay Phật xuất thế, vui thay pháp hoằng tuyên, vui thay tăng hòa hợp, vui thay người gắn tu.”

Bốn niềm vui này thật sự lớn lao, vì chúng dẫn ta đến giải thoát. Thứ nhất, vui vì có Phật xuất thế, có người giác ngộ đến để chỉ đường cho ta. Thứ hai, vui vì chánh pháp được truyền bá rộng rãi, ta có cơ hội học hỏi và thực hành. Thứ ba, vui vì tăng đoàn hòa hợp, cùng nhau tu tập và nương tựa lẫn nhau. Thứ tư, vui vì chính mình tinh tấn tu hành, mỗi ngày chuyển hóa được một phần phiền não.

Sở Thích Của Bạn Tiết Lộ Gì Về Nghiệp Lực?

Đức Phật dạy rằng ta thích gì thường phản ánh nghiệp lực nhiều đời của ta. Khi trẻ con mừng tuổi, chúng bốc những món đồ và ta đoán được tương lai. Người bốc xe hơi thích chạy xe, người bốc đồ chơi cho búp bê thích chăm chút, người bốc cuốn kinh lại có căn tu hành. Đến khi trưởng thành, ta có thể tự nhìn lại xem mình thích điều gì: nếu thích tiền tài, danh vọng, ăn chơi thì ta còn bị trói buộc thế gian; nếu thích tu tập, hiểu đạo, sống thanh tịnh thì ta đã bắt đầu có duyên lành với Phật pháp.

“Cái điều ta thích nó là cái nghiệp lực nhiều đời của ta. Hồi thôi nôi nó báo hiệu cả quãng đời của ta còn lại.”

Nhưng đời nay, ai trong chúng ta cũng có thể thay đổi nghiệp lực. Bằng cách nuôi dưỡng niềm vui trong chánh pháp, ta dần chuyển hóa sở thích từ tạm bợ sang bền vững.

Niềm Vui Tương Đối Và Niềm Vui Tuyệt Đối

Thầy giáo Bùi Hữu Nghĩa trong dân gian kể rằng, có bốn ông thi nhân bàn về niềm vui. Người thì nói “cửu hạn phùng cam vũ” – hạn hán lâu gặp mưa. Người thì nói “tha hương ngộ cố tri” – xa quê gặp bạn cũ. Người thì nói “động phòng hoa trúc” – đêm tân hôn. Người thì nói “kim bảng quải danh” – thi đậu. Mỗi người thêm hai chữ để niềm vui tăng gấp bội: “tam niên cửu hạn phùng cam vũ”, “thiên lý tha hương ngộ cố tri”, “hòa thượng động phòng hoa trúc giả”, “hàng nho kim bảng quải danh”. Nhưng có người đổi hai chữ, niềm vui biến thành tai họa: ruộng muối hạn gặp mưa là tiêu tan, trốn nợ xa quê gặp người quen là bị bắt, thái giám động phòng là bất lực, kẻ thù đậu là mình thất bại.

Câu chuyện này cho ta thấy mọi niềm vui thế gian đều tương đối. Thêm hay đổi một vài chữ là vui thành khổ. Trong khi đó, niềm vui của người tu tập là tuyệt đối, vì nó dựa trên sự biến đổi tâm hồn hướng về sự an lạc không thay đổi.

Hãy Tìm Niềm Vui Trong Chánh Pháp

Khi ta nhận ra rằng niềm vui thế gian là kéo dài một đời, ta sẽ hướng tâm tìm về niềm vui trong việc tu tập. Mỗi ngày nghe pháp, hành thiền, làm việc thiện, ta thấy tâm mình nhẹ nhàng hơn, an lạc hơn. Đó chính là niềm vui mà Phật muốn ta khám phá. Hãy tự hỏi: Mình có thực sự vui khi nghe một bài pháp không? Mình có vui khi thấy các anh chị em đạo hữu sống hòa hợp không? Nếu có, thì ta đã bước trên con đường đúng.

Xin chúc bạn luôn tìm thấy niềm vui đích thực trong Phật pháp, để mỗi ngày trôi qua là một ngày nhẹ nhàng và ý nghĩa. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.