Niềm Vui Của Thánh, Niềm Vui Của Phàm: Bạn Đang Chọn Loại Hạnh Phúc Nào?

Có bao giờ bạn tự hỏi: Tại sao có những niềm vui khiến tâm ta loạn động, và có những niềm vui lại đem đến an lạc thật sự? Hôm nay, chúng ta cùng nhau phân biệt hai loại niềm vui ấy, để chọn cho mình một hạnh phúc bền vững.

Hai Loại Niềm Vui: Thích Thú và An Lạc

Khi nghe ai đó khoe: “Tao vừa chửi một trận, vừa tát mấy bạc tay, khoái quá!” – đó là niềm vui của phàm phu. Vì sao? Vì nó làm tâm ta loạn động, kiêu mạn, và tạo thêm nghiệp. Nhưng cũng có người kể: “Hồi nãy bị chửi, tôi ráng nhịn, cứ xin lỗi mãi, rồi ông già hết giận, tôi về thấy vui.” Đó là niềm vui của thánh – người biết tu hành.

Cái vui sau là cái vui của thánh. Cái vui sau là cái vui của người biết tu hành. Cái vui đó nó là trong đạo ta gọi là an lạc.

Cả hai đều là niềm vui, nhưng một cái dẫn ta xuống đáy khổ đau, một cái nâng ta lên trong bình an và công đức. Trên đời này, hai niềm vui ấy song song tồn tại. Nếu ta chọn nhầm, ta bước qua niềm vui của phàm phu thì tâm ta loạn động, nghiệp ta tạo thêm mãi. Nếu ta chọn đúng, ta gặt hái an lạc và diệt trừ bản ngã.

Khi Xây Nhà: “Cái Này Của Phật”

Có người vui sướng khi mua được căn nhà đầu tiên, đến mức không ngủ được, cứ rờ từng bức tường và nói: “Cái này của mình!” Nhưng khi xây dựng thiền thất Bảo Quang, TT. Thích Chân Quang đã nghĩ khác. Thầy không nói “của tôi”, mà nói:

Nhà này của Phật, nhà này của Phật.

Vì sao vậy? Nếu không nhờ Phật pháp, không nhờ đệ tử Phật, không nhờ giáo hội, thì làm sao có ngôi chùa này? Nếu không nhờ Phật tử, đàn na tín thí quyên góp, thì làm sao xây nên cơ sở này? Khi nghĩ ra được như vậy, niềm vui trở nên thanh thản, không còn bám chấp. Đó là niềm vui của thánh – an lạc tuyệt đối.

Chùa Là Nhà – Nơi Mọi Người Được Yêu Thương

Trong quá trình xây dựng, có một nguyên tắc được đặt lên hàng đầu: ai đến chùa cũng phải được ăn no, được nghỉ ngơi, được chăm sóc chu đáo. Như thầy dạy:

Bất cứ ai tới chùa đều phải được yêu thương và được ăn.

Chính vì vậy, khi đến chùa, người ta thấy chùa như tổ ấm, như quê hương. Có nhà vệ sinh, có nơi ăn uống, có sự đón tiếp ân cần – đó là những điều khiến con người cảm thấy an toàn và muốn ở lại tu tập. Khi ta thực hành như vậy, ta đang thực tập lòng từ bi mà Phật dạy.

Đừng Chấp Công: Trí Tuệ Của Bồ Tát

Khi làm được một việc lớn, ta dễ sinh ra chấp công: “Nhờ mình cúng dường, nhờ mình bỏ tiền mới có thiền đường này.” Chấp công là rễ của vô minh, bám sâu trong tiềm thức. Trước một công đức, con người thường tự tưởng thưởng cho mình. Nhưng trí tuệ của Bồ Tát là biết phủi công đi, quên công đi, nhận ra rằng mọi sự đều do duyên sinh, do Phật, do mọi người tạo nên.

Trí tuệ rất cao siêu mới diệt được cái chấp công.

Như một cái cây to lớn, người ta có thể bứng gốc rễ đem đi trồng chỗ khác. Nhưng cái rễ của chấp công thì khó bứng lắm, không ai thấy được nó sâu đến mức nào. Vì vậy, trong kinh điển Đại thừa, Phật luôn dạy về tính không, để đừng chấp công.

Nghèo Mới Là Hạnh Phúc Của Bậc Thánh

Chúng ta thường nghĩ giàu có mới hạnh phúc. Nhưng các bậc thánh lại thích nghèo. Vì sao? Vì người phàm muốn nhiều, có ít thì khổ. Bậc thánh diệt cái muốn, nên lúc nào cũng đầy đủ.

Phàm phu ta sợ nghèo và ham giàu nhưng một bậc thánh lại thích nghèo.

Thầy Thích Chân Quang đã nói rằng: “Thầy là người nghèo nhất thế giới, vì thầy còn muốn nhiều quá.” Đó là cách nhìn đầy khiêm hạ. Còn nghèo là một hạnh phúc, vì nghèo dạy ta biết đủ, sống đơn giản, không bị lệ thuộc vào vật chất.

Yêu Thương Vô Lượng Là Niềm Vui Của Thánh

Khi ta có tình yêu thương giới hạn trong một vài người, ta vẫn còn là phàm phu. Nhưng khi ta trải rộng tình thương đến muôn người, đến vô lượng chúng sinh, đó là niềm vui của thánh. Giữa một lễ hội đông người, ta có thể thương yêu tất cả mọi người, bằng một năng lượng đầy cảm xúc và sâu sắc. Và rồi khi ra về, ta mang theo ngọn lửa yêu thương đó để thắp sáng đời sống hằng ngày.

Bất cứ ai tới chùa đều phải được yêu thương và được ăn.

Hãy thực hành từ những điều nhỏ nhất trong đời sống: khi bị mắng, hãy nhẹ nhàng xin lỗi; khi có tiền, hãy chia sẻ nhiều hơn với người khác; khi xây nhà, hãy nghĩ đến lợi ích chung. Đó là cách ta chọn niềm vui của thánh, để tâm an lạc và công đức ngày càng sâu dày.

Hôm nay, giữa đất trời này, giữa quê hương Củ Chi, một ngôi thiền thất vừa mọc lên như một nơi của yêu thương. Đó là hạt mầm từ bi bắt đầu vươn dậy. Và nếu bạn đang tìm kiếm hạnh phúc thật sự, hãy thử bước vào những nẻo đường của an lạc – nơi không còn chấp ngã, chỉ còn là niềm vui chia sẻ, là tình thương vô lượng.