Người Có Hậu – Sống Nghĩ Về Tương Lai Mới Là Người Có Phúc

Bạn có bao giờ tự hỏi: Vì sao có người suốt đời chỉ nghĩ đến lợi ích trước mắt, sống nông cạn, gây ghét bỏ? Và vì sao có người lúc nào cũng bình thản, luôn nghĩ đến tương lai, được mọi người quý mến? Câu trả lời có thể nằm ở khái niệm “có hậu” mà ông bà ta thường nhắc đến.

Người có hậu là người biết sống nghĩ đến mai sau

Trong bài giảng mùa Phật Đản tại chùa Kim Sơn, Thầy Thích Chân Quang đã giải thích rằng “hậu” không chỉ là sâu, là dày, mà còn là phía sau, ở đằng sau, ở mai sau. Người có hậu là người khi sống, khi cư xử, khi làm việc đều nghĩ đến những năm tháng phía trước. Thầy nói:

“Nên cái người nào mà khi sống, khi cư xử, khi làm việc hay nghĩ đến ở mai sau thì đó là người có hậu. Ta gọi là người sống có hậu, người hay nghĩ đến mai sau.”

Còn người chỉ lo giải quyết chuyện trước mắt, sống vội vàng, thì thường dễ gây thị phi, xung đột. Chính vì vậy, giữa hai người, người biết nghĩ xa thường phải chấp nhận thiệt thòi, vất vả hơn trong hiện tại, nhưng lại có một tương lai an lành.

Kìm nén một cơn giận để giữ tình làng nghĩa xóm

Ai trong chúng ta cũng từng gặp cảnh hàng xóm có gà chạy sang bới vườn rau, hoặc bị ai đó nói lời khó nghe. Phản ứng tự nhiên là chửi lại, gây lộn. Nhưng người có hậu sẽ nghĩ: hàng xóm còn ăn đời ở kiếp với nhau, ta có cần họ khi trộm cắp, tai nạn, hiếu hỷ không? Thầy Chân Quang khuyên:

“Cho nên cái người mà biết nghĩ tới mai sau là nghĩ điều đó để con gà nó bới mức mấy cái clip mà đâu phải chủ con gà nó xúi… Lúc tắt lửa tối đèn có nhau thì cái tình nghĩa thôn làng nó quan trọng hơn là cái cơn tức, cái sân si mất mát một chút.”

Kìm cơn giận lại, không phải là yếu đuối, mà là chiến đấu với bản thân để sống tốt hơn cho tương lai. Đó là đạo đức, là trí tuệ của người có hậu.

Người có hậu còn biết dùng quả báo làm lợi cho chúng sinh

Có một cô bán đồng nát ở Sài Gòn nhặt được 5 triệu yên Nhật trong cái loa. Cô đã giao nộp cho nhà nước. Khi được nhận lại số tiền đổi ra khoảng một tỷ đồng, điều đầu tiên cô nghĩ đến là chia cho những người bạn đồng nát cơ khổ. Thầy Chân Quang nhận xét:

“Bà này có thiện tâm nên bây giờ mới được cái lộc trời cho. Khi có tiền nhiều, thầy nghĩ tới những bạn bè cũng cơ khổ, đồng cảnh ngộ mình, cũng đi buôn đồng nát rất là khổ.”

Nhưng Thầy cũng lưu ý một lỗi dễ mắc: khi làm việc thiện, đừng nên bám vào quả báo cho mình. Ví dụ, khi trang trí tượng Phật, một số người nghĩ đến việc kiếp sau sẽ đẹp. Đó là tâm tham. Muốn tránh mất đạo đức, ta hãy nghĩ xa hơn: nếu có giàu sang, sắc đẹp, ta sẽ dùng để giúp đỡ mọi người, để tiếp tục tạo phước. Người có hậu là người biết nối tiếp ý thiện từ quả báo này sang việc lành khác.

Sự khác nhau giữa phàm phu và Bồ Tát chỉ là ranh giới mong manh

Thầy Chân Quang đưa ra một định nghĩa rất gần gũi: Tôi thường hỏi các bạn: “Tu chừng nào làm Bồ Tát?” Câu trả lời của Thầy:

“Tới khi nào mà bạn nghĩ được cái điều tốt đẹp cho mai sau, cho bạn, cho bao nhiêu con người cho cuộc đời. Lúc đó bạn bắt đầu là Bồ Tát.”

Nếu ta làm việc thiện mà chỉ nghĩ đến quả báo cho mình, ta vẫn còn là phàm phu. Nhưng khi ta biết dùng quả báo đó để độ người, để tiếp tục tạo công đức, thì ta đang đi trên con đường Bồ Tát. Người phàm phu hay tham, hay giận, hay tranh chấp; người Bồ Tát thì nhẫn nhục, kìm hãm và nghĩ đến tương lai xa.

Câu chuyện về sự nhẫn nhục của một vị trụ trì

Thầy đã kể một câu chuyện rất thực tế: Hai huynh đệ trong một ngôi chùa, khi thầy qua đời, người sư đệ muốn giành quyền trụ trì nên đi nói xấu sư huynh với Phật tử, chính quyền, giáo hội. Ông sư huynh đau đớn nhưng đã chọn im lặng. Vì sao? Vì ông ấy nghĩ: nếu mình cũng cãi lại, người ta sẽ bảo trong đạo không có người chân tu; đạo Phật mất niềm tin. Thế là ông kín đáo chịu đựng, luôn khen sư đệ, khiến ai cũng khâm phục. Thầy kết luận:

“Người phàm phu và Bồ Tát chính là chỗ này – nghĩ tới đại cuộc xa xôi hơn. Và đó là Bồ Tát, đó là người có hậu.”

Chính nhờ sự nhẫn nhịn đó, cộng đồng vẫn giữ được lòng tin nơi Phật pháp, và ông sư huynh trở thành một bậc chân tu đáng kính.

Thực hành sống có hậu mỗi ngày

Bài giảng của Thầy khiến mỗi người tự soi lại lòng mình. Hãy bắt đầu từ việc rất nhỏ: trước khi nói lời khó, trước khi tức giận, trước khi nghĩ đến lợi ích cá nhân, hãy tự hỏi: “Nếu nghĩ đến tương lai, mình sẽ làm gì?”. Thầy nhắn nhủ:

“Cứ như vậy mà tu. Thì qua hết cái kiếp này, chắc chắn kiếp sau ta bước lên một cuộc đời mới cao quý hơn rất nhiều.”

Người có hậu là người sống không chỉ cho riêng mình hôm nay, mà còn cho cả muôn đời sau. Hãy gieo duyên lành, nhẫn nhục và vị tha để chính mình trở thành một vị Bồ Tát – một người có hậu lớn nhất – ngay từ những hành động nhỏ nhất.