Ngồi thiền đau chân: Nghiệp đang được trả, nhưng vì sao bạn vẫn muốn bỏ cuộc?

Bạn có từng ngồi thiền đến mức đau chân muốn... xả hết? Một cảm giác vừa bực bội, vừa chán nản: "Tại sao cuộc đời tôi đang hạnh phúc mà tôi lại vào đây chịu đau?" Nếu có, thì bạn là người bình thường. Nhưng Thầy Thích Chân Quang lại thấy trong cơn đau đó, một món nợ đang được trả dần, và một chuỗi nhân duyên đang diễn ra từng bước một. Hãy cùng nhìn lại.

Cơn đau chân: Món nợ nghiệp đang trả dần

Thầy Chân Quang từng nói: "Khi ta ngồi thiền thì thường người ta bị đau chân thì cái đau chân là nó biểu hiện của cái nghiệp ta." Cơn đau không phải là sự trừng phạt, mà là một dịp để nghiệp được trả. Đau càng nhiều, nghiệp càng vơi. Nếu chúng ta cứ ngồi cho đến khi hết đau, hết vọng tưởng, thì khi già, khi bệnh, khi chết, chúng ta sẽ ra đi trong an lành.

Khi mình ngồi cứ ngồi mãi cho đến khi bắt đầu hết đau bớt vọng tưởng tức là nghiệp mình nhẹ dần nhẹ dần thì điều đó nó bảo đảm một điều... lúc khi mình già mình yếu, mình chết chết trong an lành không có bệnh tật đau đớn.

Thầy khẳng định: "Sư phụ chỉ bảo đảm một điều, chết an lành. Nếu đi đúng đường sư phụ dạy." Vậy thì còn chần chừ gì mà không kiên trì?

Tình cảm là gì? Là hành động của tâm

Bạn có bao giờ tự hỏi: "Tình cảm là gì?" Nhà thơ Xuân Diệu cũng không định nghĩa được. Tình cảm giống như trọng lực, như hố đen trong vũ trụ - chúng ta biết nó có nhưng không thể nắm bắt. Thế nhưng Phật dạy rất rõ ràng: tình cảm là hành động của tâm, nên nó thuộc về hành ấm.

Tình cảm là một cái hành động của tâm. Tình cảm yêu thương, thù hận là một hành động của tâm. Cho nên nó thuộc về hành ấm.

Hiểu được điều này, ta bắt đầu thấy mình không còn bị cuốn theo những cơn thương ghét bất chợt. Tình cảm có thể được quan sát, được chế tác.

Cảm giác và tình cảm: Sợi tóc Phật chẻ đôi

Phật cực kỳ tinh tế khi tách rời cảm giác (thọ) và tình cảm (ái). Cảm giác là niềm vui, nỗi khổ; tình cảm là thương, ghét. Điều kỳ diệu là: ta có thể dừng lại trước khi tình cảm khởi lên. Thầy Chân Quang giải thích:

Từ cái lời khen ta phát sinh cái thọ tức là cảm giác. Cái thọ này là sự sung sướng. Từ cái sự sung sướng này ta mới phát sinh ra một tình cảm là ta ưa thích... thích luôn cái người mở lời khen ta.

Trong thiền định, khi chân đau, đó là xúc (tiếp xúc). Nếu tâm thanh tịnh, cơn đau hiện ra nhưng không khởi lên khó chịu. Vậy là "đau nhưng không khó chịu" – một trạng thái mà người tu có thể đạt đến.

Đau nhưng không khó chịu. Cái cảm giác bị tiêu diệt, bị khống chế.

Nếu để tâm bị cuốn, ta sẽ ghét ngồi thiền, rồi kéo chân ra – đó là thủ, là tạo nghiệp mới. Nhưng nếu quan sát, ta thấy cơn đau chỉ là một sự kiện, ta không vẽ thêm nỗi khổ cho kiếp sau.

Lời khen và cái miệng chê bai

Ứng dụng trong đời sống: Thầy nhắc chúng ta nên khen ngợi, vì lời khen không mất tiền mà lại có cảm tình. Ngược lại, chê bai là tạo nghiệp xấu.

Người nào mở miệng cứ chê bay chê bay mình gây cho người khác sự bức xúc khó chịu mình cũng tạo nghiệp là sau này mình dễ bị tạo nghiệp vấp chuyện này vấp chuyện kia mà cứ bị người ta thù ghét.

Thầy ví cái miệng hay chê là "một cái búa" mà Đức Phật nói: người sinh ra với cái búa trong miệng, gặp đâu cũng đập. Hãy chọn nụ cười và lời khen.

Ngồi thiền không chỉ là ngồi cho hết đau. Ngồi thiền là quan sát để thấy rõ mỗi cảm giác, mỗi tình cảm đang đi qua. Khi bạn nhận ra chân đau chỉ là một xúc chạm, bạn sẽ không còn vẽ thêm nỗi khổ cho đời mình. Hãy kiên trì, và bạn sẽ có một cái chết an lành – một ngày tốt lành nhất mà không ai có thể mua được.