Nghĩ Mình Không Cần Thầy: Bạn Là Bồ Tát Hay Kẻ Đại Dại?

Có bao giờ bạn nghe ai đó nói: “Tu là quay về nơi mình, không cần thầy, không cần đi đây đi đó”? Nhiều người chủ trương xoay vào nội tâm là đủ. Nhưng thử hỏi: tâm mình có sẵn kho báu, nhưng sao vẫn không ai tìm thấy? Hãy cùng lắng nghe TT. Thích Chân Quang chỉ ra điều cần thiết mà người học đạo thường bỏ quên.

Vì sao không ai có thể tu mà không cần thầy?

Trong gia đình, nhờ cha mẹ dạy gia giáo; khi đi học, nhờ thầy cô truyền kiến thức. Vào đạo cũng vậy, ai cũng cần có thầy. Có người nói họ tự tu không cần ai chỉ dạy, nhưng TT. Thích Chân Quang phân tích:

“Nếu một người nói họ có thể học đạo không cần nhờ thầy, thì nếu họ không phải là Bồ Tát siêu phàm, chắc chắn họ là người kiêu mạn.”

Vì sao? Vì mọi trí tuệ, mọi sự hiểu biết đều có nền tảng từ những người đi trước. Ngay cả khi bạn tự khám phá một đạo lý, đó là do nhờ ảnh hưởng của thầy từ kiếp trước hay chư Phật gia hộ. Tự cho mình không cần thầy chỉ là cái bẫy của lòng kiêu mạn.

Tự thấy lỗi mình: Khó hơn vượt núi

Chúng ta thường dễ dàng nhận ra lỗi của người khác. Nhưng lỗi của bản thân thì như có màn che. Có người tham lam cỡ nào cũng không thấy, thấy người khác tham chút xíu là chê liền. Vì vậy, muốn sửa lỗi phải nhờ người khác chỉ. Tuy nhiên, người đời chỉ trích nhiều khi làm mình phản kháng, còn vị thầy với lòng từ bi sẽ nhẹ nhàng nhắc nhở.

“Với vị thầy của mình, vị thầy mà mình biết vị này thương yêu mình cũng như thương yêu mọi người thì rầy với lỗi mình mình nhận nó được.”

Khi thầy nhắc khéo, ta dễ dàng nhận ra và sửa đổi. Còn nếu là người đời nói toạc ra, ta chỉ thấy bực tức, thậm chí còn phản kháng và giữ nguyên lỗi.

Những lỗi vi tế mà chỉ thầy mới nhìn ra

Khi hành thiền, đôi khi ta đạt được trạng thái tâm rỗng lặng rồi tưởng mình đã chứng, buông bỏ luôn pháp môn tu tập. Lỗi vi tế này rất khó nhận ra. TT. Thích Chân Quang dạy:

“Con đừng có khờ dại mà an trụ trong cái rỗng rang đó. Dù mình có được định cỡ nào vẫn phải giữ chặt cái pháp môn của mình.”

Lại có người cho rằng tượng Phật chỉ là xi măng, Phật tánh bình đẳng nên không cần lạy. Đây là tà kiến và kiêu mạn lớn. Thầy dạy rằng:

“Nếu con thành kính con đảnh lễ cái tượng thì bằng như con đảnh lễ Phật lúc Phật còn tại thế, công đức vô lượng.”

Những lỗi như vậy nếu không có thầy, cả đời người tu dễ đi lạc mà không biết.

Tiêu chuẩn của vị thầy đích thực

Làm sao để nhận diện một bậc thầy chân chính? TT. Thích Chân Quang gợi ý năm tiêu chuẩn cơ bản:

• Không chia rẽ pháp môn: Vị thầy dù tu pháp nào vẫn tôn trọng các pháp môn khác.
• Có lòng từ bi: Thương người, thương vật, không phân biệt giàu nghèo.
• Biết thúc liễm: Sống đơn giản, không hưởng thụ xa hoa.
• Có đạo đức: Không tham, không dễ nổi sân, có sự vị tha.
• Có trí tuệ và biện tài: Giảng giải rõ ràng, phương tiện thiện xảo.
• Tinh tấn tu hành: Thực hành thường xuyên, có công phu.

Nếu gặp được thầy đủ tiêu chuẩn ấy, con đường tu của bạn thật sự an toàn.

Tình thầy trò – sợi dây thiêng liêng

Thầy trò trong đạo Phật là mối quan hệ thiêng liêng, nhưng nhiều người xem nhẹ, đi chùa vài lần rồi biến mất. Khi đã xin quy y, bạn nên xem thầy như cha mẹ. Điều này không phải quá đáng, vì nhờ đó bạn mới học được nhiều điều quý báu. TT. Thích Chân Quang tâm tình:

“Tôi làm thầy rồi tôi biết với những người đệ tử của mình mình thương yêu nhưng mà im lặng không nói.”

Khi nghĩ thầy thương mình, bạn dễ dàng nghe lời chỉ dạy. Lâu lâu lên chùa, xưng pháp danh để thầy nhớ. Sợi dây thầy trò bền chặt sẽ tiếp sức cho bạn trên đường tu.

Cuộc đời tu hành như đi trong sương mù. Có một vị thầy soi đường, bạn sẽ không sợ lạc. Hãy thành tâm cầu nguyện để chư Phật đưa bạn đến gặp bậc minh sư. Và một khi đã gặp, hãy quý kính như cha mẹ, để mỗi bước đi đều có người dẫn dắt về bến giác.