Hai câu chuyện cuối cùng của một vị vua bá chủ thế giới

Có một ông vua trăm trận trăm thắng, chinh phục bao nhiêu nước, khiến vạn quốc thần phục. Ông bước lên đỉnh cao quyền lực, tay trong tay là một giang sơn rộng lớn. Nhưng rồi ông tự hỏi: cái gì còn cao hơn tất cả những gì mình đang có?

Đỉnh cao quyền lực và khao khát chinh phục vô hình

Đó là khi ông đã có tất cả về vật chất và uy quyền. Ông bắt đầu cảm thấy trống rỗng. Vị vua đang đứng trên đỉnh cao của quyền lực, nhưng lại muốn chinh phục một thứ không thể nhìn thấy: triết lý, đạo lý, minh triết của nhân gian. Ông ban lệnh tỏa khắp thế gian, đi vào hang cùng ngõ hẻm, tìm những vị triết gia ẩn tu, những bậc giáo sư lỗi lạc. Họ ghi chép lại từng lời vàng ý ngọc trên thẻ tre. Cuộc hành trình kéo dài suốt mười năm.

Mười năm sưu tầm, ba lần tổng hợp, và hai câu chuyện tối thượng

Khi những thẻ tre chứa đầy đạo lý được đem về, chúng chất thành một ngọn núi. Vị vua già yếu và bệnh tật. Ông than dài: "Chừng nào trẫm mới đọc hết số thẻ tre này? Trẫm chưa đọc được một phần nhỏ là trẫm đã chết rồi." Ba lần rút gọn, lần cuối cùng chỉ còn hai tấm thẻ. Khi vị quan đọc lên tấm thẻ đầu tiên: "Tất cả thế gian là vô thường." Ông vua tắt thở ngay lập tức. Còn tấm thẻ thứ hai, ông chưa kịp nghe: "Tất cả đều do nghiệp duyên nhân quả chi phối."

"Tất cả thế gian là vô thường... Tất cả đều do nghiệp duyên nhân quả chi phối."

Chúng ta hạnh phúc hơn ông vua trong cái ngay lúc này

Chúng ta là những người con Phật. Ngay từ khi bước chân vào cửa chùa, chúng ta đã được nghe hai câu minh triết ấy. Nhưng nhiều lúc ta xem thường, nghe xong rồi quên. Thầy Thích Chân Quang từng nhắc:

"Ta hạnh phúc hơn vua rất nhiều mà ta không biết. Nhiều khi ta xem thường và không ứng dụng được vào trong cuộc đời tu tập của mình."

Bắt đầu từ chính thân mình: Quán vô thường trong thiền tập

Hãy bắt đầu từ điều giản dị nhất: ngồi thiền. Ngồi đúng tư thế kiết già, thân thẳng, mềm mại. Quán chiếu rằng thân này vô thường, ngày nào sẽ già, sẽ chết, sẽ tan thành bụi. Nhưng vô thường không chỉ ở thân. Trong cái thân vô thường ấy, ta còn thấy hơi thở vào, hơi thở ra, sinh diệt từng khoảnh khắc.

• Quán thân vô thường: thấy rõ thân này sẽ già, chết, tan thành bụi.
• Theo dõi hơi thở vào ra, biết nhưng không điều khiển.
• Nhận ra mọi cảm giác vui buồn đều vô thường, đừng để chúng dẫn dắt tạo nghiệp.

Phật dạy: "Hơi thở vào dài, ta biết hơi thở vào dài. Hơi thở ra ngắn, ta biết hơi thở ra ngắn." Chỉ cần biết, đừng điều khiển. Vì khi ta cố điều khiển hơi thở, cái "tôi" liền lớn lên. Khi ta chỉ biết, tâm ta thanh tịnh và trí tuệ từ từ khai mở.

Những cảm xúc thoáng qua và nghiệp lực dài lâu

Rồi ta nhận ra chính những cảm giác vui buồn, sướng khổ nơi thân đã dắt ta đi trong vòng luân hồi. Một cơn giận nhỏ có thể khiến ta thốt ra lời độc địa, rồi trả cái nghiệp ấy nhiều kiếp sau. Một cuộc vui chóng tàn có thể khiến ta sa vào lưới tội lỗi. Cảm giác ấy chỉ là vô thường, tạm bợ, nhưng hành động mà nó thúc đẩy lại tạo ra nghiệp quả dài đằng đẵng. Đó chính là minh triết thứ hai: tất cả đều do nghiệp duyên nhân quả chi phối.

Như vậy, không cần phải mất cả cuộc đời để tìm kiếm, ta đã có sẵn trong tay hai minh triết tối thượng. Hãy thực hành để thấy như thật, đúng như thật. Hãy bắt đầu từ hơi thở, từ thân này, để nhận ra rằng sự bình an tột độ không nằm ở bên ngoài, mà nằm ở chính cái nhìn thấy như thật. Bây giờ, bạn có muốn ngồi lại và quán chiếu một chút không?