Điều tốt được lan truyền, điều tốt sẽ bền vững

Có một người cha đến tâm sự với tôi rằng: “Con là cư sĩ, con có mấy đứa con gái. Nhìn chúng, con chỉ cầu cho chúng được đi tu. Vì nếu chúng lấy chồng, không biết sẽ gặp phải người chồng như thế nào. Nếu gặp được người có đạo đức thì đỡ lắm, nếu gặp phải kẻ không ra gì thì con đau khổ lắm.”

Nghe câu chuyện, tôi chợt nhớ đến một nguyên tắc rất sâu sắc: khi ta sống với người có đạo đức, ta hạnh phúc; khi sống với người không có đạo đức, ta đau khổ. Vậy thì điều gì quyết định? Phải chăng ta chỉ cần một vài người tốt quanh mình là đủ? Hay ta mong muốn cả xã hội đều tốt đẹp?

Điều tốt được lan truyền, điều tốt sẽ bền vững

Thầy Thích Chân Quang dạy rằng:

“Điều tốt được lan rộng thì điều tốt đó sẽ kéo dài. Đây là nguyên tắc.”

Điều tốt không tự nhiên sinh ra và tồn tại. Muốn nó bền vững, chúng ta phải làm cho nó lan rộng. Khi một điều tốt được nhiều người thực hiện, nó trở thành văn hóa, thành nếp sống truyền đời. Một lối sống chỉ có một trăm người theo, chưa thể gọi là văn hóa. Nhưng khi rất nhiều người trong cộng đồng cùng sống tử tế với nhau, qua nhiều thế hệ, nó mới trở thành văn hóa.

Văn hóa thanh lịch và trách nhiệm của chúng ta

Ở Hà Nội, có câu ca dao: “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An.” Người Tràng An nổi tiếng thanh lịch, quý phái vì nơi đây từng là kinh đô, nơi tụ hội của tầng lớp trí thức, kẻ sĩ, quan tướng. Họ mang đến nếp sống đàng hoàng, lễ nghĩa, và điều đó trở thành bản sắc văn hóa.

Nhưng thanh lịch không phải tự nhiên mà có. Nó là kết quả của một truyền thống lâu đời, được nuôi dưỡng bởi tầng lớp trí thức. Muốn giữ được nét đẹp đó, chúng ta phải truyền tiếp cho thế hệ sau. Nếu không ai gìn giữ, điều tốt đẹp sẽ phai nhạt. Vì vậy, mỗi người dân thủ đô hôm nay đều có trách nhiệm tiếp nối nét văn hóa ấy.

Tái sinh và nhân quả của việc lan truyền điều tốt

Trong Phật pháp, chúng ta tin rằng chết chưa phải là hết. Sau khi chết, tái sinh lại cõi này thường ở gần nơi ta chết. Chính vì vậy, môi trường xã hội mà ta sinh ra trong kiếp sau phụ thuộc vào những gì ta đã xây dựng ở đời này. Nếu ta truyền bá điều tốt cho ít người, ta sẽ sinh lại vào một cộng đồng tử tế, được hạnh phúc, an vui. Nếu ta truyền bá điều tốt cho nhiều người, công đức có thể đưa ta lên cõi trời.

“Ta muốn cho cái điều tốt được kéo dài rất lâu thì ta phải làm cho điều tốt đó lan rộng. Như vậy mà muốn cho điều tốt đó lan rộng thì chính chúng ta là những người truyền bá chứ không phải đợi ai cả.”

Giác ngộ về rác – tình yêu của người trí tuệ

Một trong những điều tốt đẹp cần được lan truyền chính là sự giác ngộ về rác. Thầy Chân Quang mạnh mẽ chỉ ra:

“Chỉ những người ngu và người kém đạo đức mới nhìn cái mảnh rác mà vương vải trên đường khinh bỉ coi thường. Còn những người có trí tuệ, có đạo đức nhìn một mảnh rác vươn vải trên đường với tất cả nỗi niềm trăng trở của mình.”

Rác không chỉ là thứ bẩn thỉu. Rác là sản phẩm của tiêu dùng, là dấu vết của đời sống con người. Khi ta yêu rác, ta yêu môi trường, yêu đất nước, yêu cả những con người sẽ sống sau ta. Ông bà ta dạy: ăn cơm rớt một hạt cơm, phải nhặt lên ăn lại. Một hạt cơm nhỏ như vậy còn chứa đựng mồ hôi, nước mắt của bao nhiêu người, huống gì cả một túi rác, một mảnh bao ny-lon?

Nếu mỗi người đều ý thức về rác, đường phố sẽ sạch đẹp, không cần luật pháp trừng phạt. Có một câu chuyện vui về cô gái chỉ chịu kết hôn khi khu phố của chàng trai tuyệt đối không còn một cộng rác. Đó là sự giác ngộ cao về rác. Nếu chúng ta lan truyền tinh thần ấy, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn rất nhiều.

Lời kết

Mỗi người chúng ta hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: yêu rác, không xả rác bừa bãi, tiết kiệm, và lan truyền tư duy tốt đẹp ấy đến với mọi người. Khi điều tốt được lan rộng, nó sẽ bền vững. Và chính ta sẽ là người được hưởng hạnh phúc trong kiếp này và kiếp sau. Hãy nhớ lời Thầy: “Điều tốt được lan truyền, điều tốt sẽ bền vững.”