Đất nước xinh đẹp: Bắt đầu từ một túi rác trước cửa nhà

Khi bước ra đường, điều gì khiến bạn khó chịu nhất? Một túi rác để ngay trước cửa nhà? Hay những mảnh giấy vứt bừa bãi trên vỉa hè? Có bao giờ bạn tự hỏi: vì sao cùng một quê hương, có nơi đẹp như tranh, có nơi lại bừa bộn? TT. Thích Chân Quang trong buổi thuyết giảng 'Một Đất Nước Xinh Đẹp' đã chỉ ra rằng câu trả lời nằm ở chính tâm thức của mỗi con người.

Túi rác trước cửa nhà – bộ mặt của một nền văn minh

Thầy mở đầu bằng một câu hỏi đơn giản: “Ta thích đất nước mình xinh đẹp hay là bừa bộn, bê bối, xấu xí, dơ bẩn?” Ai cũng muốn đẹp, nhưng thực tế, đất nước ta đã xinh đẹp chưa? Chưa, bởi có rất nhiều người thiếu ý thức. Một trong những biểu hiện dễ thấy nhất là mỗi gia đình đều mang một túi rác đặt trước cửa nhà, chờ xe rác đi qua. Thầy nhận xét: “Đất nước ta đẹp hay xấu? Mỗi nhà đều có một túi rác trước nhà. Xấu không?”. Điều này tưởng chừng nhỏ, nhưng lại là bộ mặt của đường phố, của quốc gia. Người nước ngoài nhìn vào sẽ không biết bên trong ta sống ra sao, nhưng ít nhất họ thấy một đất nước mà mỗi nhà trước cửa là một túi rác. Thầy khẳng định: “Cái ý thức của chính con người để giữ gìn cái quê hương mình xinh đẹp, sạch đẹp thực sự chính là cái đạo đức tu hành.”

Không chỉ Việt Nam, ở Nhật Bản, người ta cũng có những câu chuyện cho thấy ý thức cao. Sau cơn sóng thần, một bé trai 9 tuổi xếp hàng nhận cứu trợ. Nhân viên phát bánh thấy em nhỏ nên đưa trước, nhưng em đã cám ơn rồi đặt bánh lên giỏ lại, quay về xếp hàng như mọi người. Em không muốn được ưu tiên trong lúc ai cũng khổ. Thầy Thích Chân Quang nhận xét:

“Không cần ưu tiên, không muốn được ưu tiên hơn người khác, còn ta cứ thích được ưu tiên hơn người khác và đất nước mình chậm phát triển.”

Chỉ một chi tiết nhỏ như vậy, ta thấy được mức độ văn minh của một dân tộc.

Tâm sạch thì cảnh sạch – đẳng cấp của con người

Thầy dẫn chứng một câu chuyện: hai người cùng bước vào sân chùa, cùng nhìn thấy một chiếc khăn giấy vứt giữa sân. Một người bỏ qua, đi vào chùa thắp hương. Người kia cúi xuống nhặt lên. Ai là người có ý thức hơn? Ai là người có đẳng cấp cao hơn? Thầy cho rằng người nhặt rác mới xứng đáng là người biết tu. Thầy còn nhắc lại lời trong bản kinh Phát Bồ Đề Tâm: Bồ Tát là người hết sức sạch sẽ. Điều đó trái ngược với quan niệm của nhiều người cho rằng tu hành thì không cần ngoại hình. Nhưng chính sự sạch sẽ bên ngoài phản ánh tâm hồn bên trong.

“Nếu tâm ta sạch tự nhiên, ta không chấp nhận ở bên ngoài mình bẩn. Còn cái người nào mà thản nhiên vô tư với cái bẩn của bên ngoài thì tâm người đó vẫn còn bẩn.”

Đây là một công thức của tâm. Nếu ta đi trên đường thấy rác mà lòng bất động, thấy nhà ai để túi rác trước cửa mà vẫn vô tư, thấy quán ăn vứt giấy bừa bãi mà nghĩ “bình thường”, thì ta thuộc đẳng cấp của rác. Ngược lại, nếu ta khó chịu, phản ứng muốn nhặt lên, ta thuộc đẳng cấp con người tiến bộ. Sự sạch sẽ hay dơ bẩn của tâm ta được đo bằng phản ứng trước môi trường xung quanh. Đó là một thước đo tế nhị mà đôi khi ta không để ý.

Phòng vệ sinh – tấm gương phản chiếu phúc phần

Thầy kể một câu chuyện: một sinh viên học giỏi, năm nào cũng thủ khoa, nhưng bước vào phòng trọ thì toàn mì gói, đũa chén ngổ ngang, quần áo treo tùm lum, nhà vệ sinh bước vào là buông ra. Thầy nhận xét: “Tâm hồn của người này đầy rác”. Học giỏi nhưng tâm hồn bừa bãi thì không xài được. Đạo đức và cách sống bẩn, lộn xộn bao giờ cũng liên quan đến nhau.

Thầy chia sẻ bí quyết để đánh giá một con người: hãy xin phép đến thăm nhà và giả vờ vào nhà vệ sinh. Nếu nhà vệ sinh sạch sẽ đến mức có thể nằm ngủ được, người đó có tâm sạch, có trí tuệ, là một đối tác đáng tin cậy. Ngược lại, nếu bẩn, thì nên tránh xa. Thầy nói:

“Cái mà cái sạch cái đẹp của khung cảnh nó nói lên ý thức đẳng cấp của một con người. Và cứ bước vào một đất nước nhìn đất nước đó xanh sạch đẹp thì ta hiểu đất nước đó sẽ là một cường quốc.”

Điều đó đúng với từng cha con, từng gia đình. Một cá nhân sống bừa bộn, bẩn thỉu, cũng nói lên phúc phần của họ ở mức nào. Những người có phúc lớn thường tái sinh từ cõi cao, mang theo sự gọn gàng, sạch sẽ.

Mỗi người là một đại sứ của quê hương

Thầy nhấn mạnh: khi khoác bộ quần áo lên người, ta đang mang danh dự đất nước. Chúng ta ai cũng nhỏ bé so với cả quốc gia, nhưng cái tâm thì phải lớn như đất nước. Đừng nghĩ rằng chỉ có những người có chức quyền mới làm nên sự thay đổi. Thầy dẫn chứng: một cán bộ huyện làm việc tận tụy nhưng chỉ nghĩ đến lương bổng, nuôi gia đình, thì trách nhiệm lớn nhưng đạo đức nhỏ. Trong khi một người quét đường đêm, cầm cây chổi, nghĩ rằng mình quét cho sạch quê hương để người nước ngoài không khó chịu, người đó nhỏ bé nhưng trái tim lớn.

“Khi ta khoác lên người một bộ quần áo để đi ra đường thì hãy nhớ là danh dự đất nước nằm trong đó. Ta không còn là của mình nữa mà ta là đại diện cho cả đất nước này.”

Mỗi người chúng ta đều có thể làm đẹp đất nước bằng cách giữ gìn bản thân, môi trường xung quanh. Một nụ cười lịch sự, một cái nhặt rác, một sân chùa sạch sẽ, một con đường không túi rác – tất cả đều là hình ảnh của một nước Việt Nam đáng tự hào.

Xây dựng đất nước xinh đẹp bắt đầu từ hôm nay

Thầy kết thúc với một lời nhắn đầy cảm hứng:

“Mỗi con người chúng ta quá nhỏ bé so với cả đất nước này. Nhưng tâm ta phải lớn bằng như một đất nước này. Và khi tâm ta lớn như một đất nước này thì mỗi một việc làm của chúng ta đều mang theo quê hương ở trong đó.”

Vậy ngay hôm nay, bạn có thể làm gì? Đừng để túi rác trước cửa nhà. Hãy cắt cỏ trước sân, dọn dẹp bàn làm việc, giữ vệ sinh phòng tắm. Hãy nhắc nhở người thân, hàng xóm cùng thực hiện. Những điều nhỏ bé ấy không chỉ làm đẹp đất nước mà còn là phương pháp tu tập đưa ta đến sự thanh tịnh tâm hồn. Một đất nước xinh đẹp bắt đầu từ một tâm hồn xinh đẹp. Và không gì là quá bắt đầu cho tất cả.