24 tháng 8, 2026
Cổng chùa rộng mở – Vì sao ít người bước vào?
Cổng chùa rộng mở nhưng ít người bước vào. Bài viết phân tích nguyên nhân từ đạo tâm Phật tử, tâm nguyện người trụ trì và sự chuẩn bị của chùa, để mỗi người thấy rõ con đường trở về hạnh phúc đích thực.
Thầy kể một chuyện: Một anh cán bộ công an ở Huế gọi điện khoe rằng thành phố tổ chức xe hoa mừng lễ Phật Đản có tới hai ngàn người tham dự. Thầy ngậm ngùi: 'Quá ít!' Trong khi ngay tại thung lũng chùa Tường Quang, mười mấy ngàn người vẫn thấy không chật. Vì sao cánh cổng chùa rộng mở mà ít người bước vào? Cổng chùa luôn mở, nhưng cánh cửa tâm hồn thì chưa chắc đã mở.
Cổng chùa rộng mở – nhưng phía sau là gì?
Chúng ta thường nói 'cổng chùa rộng mở' để nói về lòng từ bi của Phật, sự bao dung của chùa. Chùa đón nhận tất cả, từ người hạnh phúc đến kẻ đau khổ, từ người giàu đến người nghèo. Nhưng có một sự thật: cổng chùa rộng mở mà ít người bước vào. Tại sao? Vì con người bị đánh lừa bởi hình tướng bên ngoài. Cánh cổng chùa phía trước làm người ta thấy buồn bã, tĩnh mịch, không hấp dẫn. Nhưng phía sau cánh cổng đó là niềm phúc lạc vô biên. Ngược lại, những nơi vui chơi sập sình ánh đèn rực rỡ lại cuốn hút, nhưng đằng sau là khổ đau, sa đọa.
Cổng chùa thì rộng mở, ai cũng có thể đến tu tìm cho mình, gieo trồng cho mình một cái cội phúc ở đó. Nhưng mà lại rất ít người đến đó.
Con người cần có con mắt trí tuệ để nhìn xuyên qua hình tướng. Như chuyện yêu đương: thấy nhan sắc khôi ngô mà mê, nhưng khi đến với nhau lại bao nhiêu phiền phức. Đạo Phật dạy rằng ái dục là khổ đau, cuộc đời là vô thường. Nếu không có trí tuệ, ta cứ chạy theo hào nhoáng bên ngoài mà bỏ lỡ sự thanh thản bên trong.
Trách Phật tử hay trách người trụ trì?
Khi cổng chùa mở mà vắng người, người ta thường trách Phật tử đạo tâm yếu. Đúng, nhiều người biết đạo Phật nhưng chỉ dừng ở mức bàn luận nơi quán cà phê, chưa đủ mạnh để hợp đoàn cùng tu học. Nhưng trách sâu hơn, người trụ trì cũng phải chịu trách nhiệm. Vì ngôi chùa được hình thành từ tâm nguyện của người khai sơn. Nếu tâm nguyện ban đầu là ẩn tu, xây chùa trên non cao heo hút thì chùa sẽ vắng. Đa số những vị khai sơn đều muốn một nơi thanh tịnh ít tiếp độ, nhưng đó là một ý niệm cần phải xoay chuyển.
Cái ý niệm ban đầu của người khai sơn sẽ thành cái vận mệnh của ngôi chùa lâu dài về sau.
Vì vậy, người trụ trì ngày đêm phải khởi lại ý niệm rằng chùa là nơi chúng sinh được đến tu học.
Giờ là khi mà cái người mà cất chùa hoặc bây giờ là người trụ trì chùa thì ngày đêm phải khởi lại một cái ý niệm mới là chùa để là nơi mà nhiều người được đến để tu học.
Không phải chùa muốn đông để khoe, mà là bổn phận của người tu đối với chúng sinh.
Ba điều kiện để cổng chùa thực sự rộng mở
Muốn cho cổng chùa rộng mở mà có nhiều người bước vào, người trụ trì cần xây dựng ba yếu tố sau:
- Đạo hạnh của tăng ni: Phật tử đến chùa cần nhìn thấy sự tu hành chân thật của tăng ni để sinh niềm tin.
tăng ni trong chùa phải là người có đạo hạnh, có đạo lực để cho người Phật tử họ đến rồi họ mến, họ tin yêu là tự nơi cái thân giáo, cái sự tu hành.
- Khả năng hướng dẫn tu hành: Lời nói rất quan trọng, vì chư Phật cũng dùng lời nói để khai mở tâm người. Tăng ni cần có khả năng hướng dẫn đạo lý, giải đáp khúc mắc cho Phật tử.
tăng ni trong chùa có khả năng hướng dẫn sự tu hành cho Phật tử.
- Cơ sở vật chất đầy đủ: Chùa cần có nhà vệ sinh sạch sẽ, chỗ ngồi thiền, nơi nghỉ trưa. Cổng chùa rộng mở nhưng nhà vệ sinh chùa cũng phải rộng rãi, đừng chật hẹp. Người ta đến chùa từ sáng đến chiều mà bất tiện thì không thể ở lại được.
Cổng chùa thì rộng mở nhưng mà nhà vệ sinh chùa thì cũng hãy rộng rãi, đừng chật hẹp.
Sức hút từ những lời nói chân thành
Khi còn nhỏ, thầy đọc kinh trong chùa, có ông thầy ghé qua hỏi: 'Con đọc kinh gì? Có hiểu không?' Rồi ông thầy nói vài câu về kinh Pháp Hoa, khuyên thầy kiên trì thâm nhập. Những lời nói sơ sơ ấy đã nuôi dưỡng đạo tâm của thầy suốt cả đời. Chúng ta không cần nói nhiều, chỉ cần nói với lòng từ bi, với trí tuệ, một câu thôi có thể thay đổi một cuộc đời.
chính những lời nói của ông thầy cũng sơ sơ chả gì nhiều mà nuôi dưỡng đạo tâm mình suốt cả đời.
Người trụ trì hãy tập trung dạy đạo lý, đừng chỉ chiều chuộng Phật tử để lấy cảm tình. Chiều chuộng chỉ làm hư người, còn dạy đạo lý mới bền vững.
Kết
Cổng chùa rộng mở, nhưng cánh cửa tâm hồn cần được mở ra mỗi ngày. Hãy bước qua cánh cổng ấy, không để hình tướng bên ngoài đánh lừa. Và nếu bạn là người trụ trì, hãy làm cho chùa của bạn trở thành một nơi đầy ấm áp, đầy đủ tiện nghi, và tràn ngập lời pháp. Khi đó, chúng sinh sẽ tìm đến như nước tìm về nguồn. Chẳng phải cổng chùa rộng mở, mà chính trái tim từ bi mới là cánh cửa không bao giờ đóng.