24 tháng 8, 2026
Cổng Chùa Rộng Mở Mà Sao Ít Người Bước Vào?
Bài giảng của TT. Thích Chân Quang lý giải vì sao cửa chùa rộng mở nhưng ít người đến, đồng thời chỉ ra trách nhiệm của người trụ trì và Phật tử trong việc xây dựng đạo tràng hưng thịnh.
Có người thường nói: cổng chùa rộng mở mà sao ít người bước vào? Ngay tại thành phố Huế – mảnh đất Phật giáo gốc – một buổi lễ Phật đản chỉ có 2000 người tham dự diễu hành. Con số ấy quá ít so với đạo tâm của dân chúng. Nhưng đứng trước cổng chùa, không phải ai cũng đủ duyên để bước vào. Vì sao vậy? Hãy nghe TT. Thích Chân Quang giảng giải trong bài thuyết giảng Cổng Chùa Rộng Mở.
Cổng chùa rộng mở – vì sao ít người bước vào?
Thầy khởi đầu bằng câu hỏi: Tại sao cổng chùa rộng mở mà người đến không đông? Thầy so sánh: địa ngục thì quanh co nhưng người ta chen nhau vào, bởi phía trước là hào nhoáng, hưởng thụ; còn cổng chùa thì lặng lẽ với mái cong, bóng cây, nhưng phía sau là cả một niềm phúc lạc vô biên. Chỉ có con mắt trí tuệ mới nhìn thấu.
Cổng chùa thì rộng mở, ai cũng có thể đến tu tìm cho mình, gieo trồng cho mình một cội phúc ở đó. Nhưng mà lại rất ít người đến đó.
Vì sao vậy? Vì đạo tâm của con người chưa đủ mạnh. Nhiều người biết đạo qua sách vở, qua câu chuyện, nhưng để gắn bó với chùa, thường xuyên tụng kinh, lễ bái, tu học thì rất ít. Đạo Phật thì ai cũng biết, nhưng phát tâm gắn bó với chùa thì con số ít dần.
Lỗi đầu tiên thuộc về tâm nguyện của người khai sơn
Thầy chỉ ra rằng nguyên nhân sâu xa nằm ở tâm nguyện của người xây chùa. Hầu hết những vị khai sơn đều muốn tìm nơi thanh tịnh để ẩn tu, ít tiếp độ chúng sinh. Cái ý niệm ban đầu đó trở thành vận mệnh của ngôi chùa, khiến nó dù rộng mở cũng trở nên vắng bóng người.
Hồi xưa lúc mà thầy lên núi cũng vậy. Lên nhìn thấy rừng núi rồi cái thấy cái thung lũng nói lên đây ở chắc trên đời này không còn ai biết tới mình nữa. Về đây là chắc chôn cuộc đời để trong hươu ngạnh được rồi.
Để đổi thay, người trụ trì phải phát nguyện mạnh mẽ:
Mỗi khi lễ Phật cũng vậy. Lúc nào cũng phát nguyện cái ngôi chùa của mình tức là nơi mà chúng sinh sẽ đến đông để tìm được cái nguồn phúc lạc trong đạo lý.
Điều gì tạo nên sức hút của một ngôi chùa?
Một ngôi chùa muốn đón Phật tử, ngoài đạo hạnh và lời giảng dạy, cơ sở vật chất cũng rất quan trọng. Thầy đặc biệt nhấn mạnh đến nhà vệ sinh – điều tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng quyết định việc người ở lại hay ra về. Trong thời đại văn minh, con người rất khắt khe về điều này. Một người Phật tử muốn ở lại chùa từ sáng đến chiều cần có chỗ ngồi thiền, nơi nghỉ trưa, thư viện, và cả nhà vệ sinh sạch sẽ.
Cổng chùa thì rộng mở nhưng mà nhà vệ sinh chùa thì cũng hãy rộng rãi, đừng chặt hẹp.
Ngoài ra, tăng ni phải có đạo hạnh để làm gương, và có khả năng dùng lời nói để hướng dẫn tu hành. Phật tử đến hỏi đạo lý, được trả lời khúc mết, sẽ thấy ấm lòng và gắn bó lâu dài.
Đừng chiều lòng Phật tử – hãy dạy đạo lý chân chính
Nhiều trụ trì muốn chùa đông người nên chiều lòng, lấy cảm tình Phật tử. Nhưng đó là con đường không bền. Thầy nhấn mạnh:
Còn cái cách mà người trụ trì chiều lòng lấy cảm tình của khách là điều liệu không nên. Người trụ trì chỉ tập trung dạy tu nên sẽ bền cho người ta đạo lý rồi buộc người ta tu rồi sẽ bền.
Tâm trụ trì phải bừng bừng đạo lý, thì người đến gần mới được cuốn vào quỹ đạo tu hành. Nếu lòng mình thiếu lực tu, tâm sẽ lạc theo chuyện thế gian, thiền môn mất thanh tịnh. Dạy đạo lý là con đường chân chính nhất, bền vững nhất.
Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: đặt mình vào vị trí người Phật tử khi bước vào chùa, để mọi điều kiện đều thoải mái cho sự tu học. Chỉ cần một người đến mà cảm thấy an lạc, chùa sẽ thành công, và đạo tâm sẽ lan tỏa. Cổng chùa luôn rộng mở, nhưng chúng ta cần tự mình bước qua để tìm thấy nguồn phúc lạc vô biên phía sau.