Chuyện Luân Hồi: Bài Toán Khó Của Kiếp Người Và Lời Giải Cho Một Kiếp Sống Trọn Vẹn

Bạn có bao giờ tự hỏi: Tại sao mình sinh ra trong gia đình này, gặp những con người này, trải qua những chuyện này? Có phải tất cả đều là ngẫu nhiên? TT. Thích Chân Quang mở đầu bài giảng bằng một câu chuyện rất đời: một người cha trước khi nhắm mắt gọi đứa con trai đến, bảo nó đào dưới giường lấy ba hũ vàng. Nhưng rồi ông nói thêm: cha còn hai căn nhà khác, năm bà vợ, năm đứa con, và một món nợ 3000 cây vàng cho xã hội đen. Người con nghe xong muốn xây xẩm.

Câu chuyện ấy giống hệt cuộc đời của chúng ta: khi cất tiếng khóc chào đời, ta đứng trước một bài toán mà không hề có lời giải sẵn. Bài toán của một kiếp người. Và cách ta giải nó sẽ quyết định ta đi về đâu sau khi nhắm mắt.

Mỗi kiếp người là một bài toán khó

Khi đầu thai vào kiếp này, chúng ta mang theo nghiệp, tội và phước của kiếp trước. Nghiệp ấy đặt ta vào những hoàn cảnh thuận lợi hay khó khăn, sung sướng hay khổ đau. Ta không biết mình đứng ở đâu, nên vui hay nên buồn, nên nhận hay nên từ chối. Như TT. Thích Chân Quang nói:

“Mỗi người chúng ta khi đầu thai sinh vào kiếp này là chúng ta đứng trước một bài toán để phải giải. Một kiếp người là một bài toán khó, và ta không biết sống làm sao cho đúng.”

Đúng vậy, ta vừa sinh ra đã phải đối mặt với những mối quan hệ, những cơ hội, những thử thách. Tất cả đều là những ẩn số. Có người thì may mắn, có người thì khổ đau. Nhưng bài toán nào cũng cần phải giải, không ai trốn được.

Ba cách giải – và bạn đang chọn cách nào?

Trong câu chuyện người cha để lại gia tài, TT. Thích Chân Quang đưa ra ba cách xử lý. Cách thứ nhất: đào ba hũ vàng, bỏ chạy, mặc kèo ai lo cho ai. Cách thứ hai: đứng lại, tính toán, trả nợ, chia tài sản cho tất cả những người con, dù lời ít thiệt nhiều. Cách thứ ba: xây xẩm mặt mày, vô chùa xuất gia, bỏ hết.

Hầu hết chúng ta đang ở trong cách thứ hai: đối diện với cuộc đời, cố gắng xử lý, làm màu cho tròn. Nhưng có ai giải được trọn vẹn? Thầy cũng thẳng thắn chỉ ra rằng không cách nào hoàn hảo cả. Được cái này, mất cái kia. Nhưng nếu ta biết sống theo Phật pháp, ta có thể chọn cách thứ ba một cách tích cực: xuất gia không phải để trốn, mà để buông bỏ, để tu tập và làm gương cho đời.

Đối diện cuộc đời mà mờ mịt vô cùng

Khi ta chọn cách thứ hai, ta phải đối mặt với tương lai mù mịt. Ví dụ như vừa lớn lên, gặp một người, rung động, yêu, cưới – ai biết đâu là đúng? Hay ai đó rủ mình đầu tư, bỏ 300 triệu vào nhà máy đường – liệu có lời hay mất trắng? Không ai có thể trả lời cho ta lúc đó. TT. Thích Chân Quang nói:

“Khi ta sống trên cuộc đời này, đối diện với tương lai, đối diện với những cơ hội, thật sự ta không biết, mờ mịt.”

Vì mờ mịt nên ta tìm đến thầy bói. Cầu xin một câu khấn, một lá số. Nhưng đó chỉ là một sự trốn tránh tạm thời. Bài toán vẫn ở đó, không ai giải thay mình được. Chỉ khi nào ta có đạo lý soi sáng, ta mới biết nên làm gì, nên tránh gì.

Làm sao để bài toán được chấm 10 điểm?

Nếu ai mà giải được bài toán cuộc đời một cách toàn vẹn, không sai một chút nào, thì người đó được 10 điểm. Và người 10 điểm sẽ ra sao? TT. Thích Chân Quang nói:

“Nếu người nào giải bài toán đó 10 điểm, tức là làm gì cũng đúng hết, suy nghĩ gì cũng đúng, nói gì cũng đúng, xử lý gì cũng đúng… thì người đó được 10 điểm. Mà người 10 điểm thì sao? Chết lên cõi trời và có thể kiếp đó chứng thánh luôn.”

Nghe thì hấp dẫn, nhưng mấy ai được 10 điểm? Thầy hỏi vui: “Hồi nhỏ đi học, làm toán được mấy điểm?” Cụ học trò ngồi dưới trả lời: “Bảy điểm!” – tức là trên trung bình. Đời sống cũng vậy, không phải ai cũng làm đúng hết. Chúng ta thường xuyên sai lầm trong suy nghĩ, lời nói và hành động. Đó là lý do khi chết, ta không biết mình sẽ đi về đâu.

Sau khi chết – phần lớn là quỷ đói

Đến phần quan trọng nhất của bài giảng: khi đời sống kết thúc, ta bước sang một cõi khác. TT. Thích Chân Quang nhấn mạnh:

“Hơn 90% người ta bước vào cõi ngạ quỷ. Hơn 90% chết đều trở thành quỷ đói. Quỷ đói là ta chưa có chỗ đầu thai, không phải xuống địa ngục, không phải lên cõi trời, không phải đọa súc sinh, chưa có chỗ đi đầu thai, tất cả đều là quỷ đói.”

Vì sao vậy? Vì lúc sống, ngày nào ta cũng ăn ba bữa, thậm chí sáu bữa. Nhưng khi chết, nếu không có con cháu cúng dường, thì một năm chỉ được cúng một lần vào ngày giỗ. Cảm giác đói kéo dài, khủng khiếp. Và thế là ta thành ma đói, lay chân, đập cửa, xin ăn. Nhưng người trần không hiểu, lại đuổi tà đuổi ma.

Thực hành để đổi vận mệnh

Bài giảng không dừng lại ở cảnh báo, mà đưa ra phương cách: hãy tinh tấn thực hành Phật pháp. Mỗi khi nổi giận, hãy hỏi: “Cái giận này có đúng với đạo lý không?”. Mỗi khi thèm muốn, hãy hỏi: “Điều này có đem lại lợi ích cho mình và người khác không?”. Như vậy, ta sẽ từ từ làm đúng, bớt sai lầm. Và nếu làm đúng đến cuối đời, ta có thể giải được bài toán một cách trọn vẹn, không còn sợ hãi khi đối mặt với cõi chết.

TT. Thích Chân Quang cũng nhắc rằng: “Chết ở Việt Nam sướng hơn ở Mỹ” – vì người Việt có tục cúng cơm cho người mất. Điều đó cho thấy việc cúng dường cho người quá vãng rất quan trọng. Nhưng tốt hơn hết, hãy tự tích phước, tự tu tập ngay khi còn sống, để không rơi vào cõi đói khổ.

Bây giờ là lúc ta ngồi đây, ta vẫn còn thời gian. Từ hôm nay đến cuối đời, hãy bước đi mà không để lại gai góc, mà gieo rắc hoa thơm. Đừng để một kiếp người quý giá trôi qua vô nghĩa. Hãy quyết tâm sống đúng Phật pháp, đồng thời hướng dẫn người thân của mình cũng làm như vậy. Đó là cách duy nhất để chúng ta đạt được 10 điểm trong bài toán luân hồi.