Biến lý tưởng thành hiện thực: Đừng để Phật giáo chỉ còn trong kinh kệ

Bạn có bao giờ tự hỏi: Vì sao một tôn giáo với lý tưởng cao đẹp nhất - “nguyện cho tất cả chúng sinh đồng thành Phật đạo” - lại đang dần mất đi những tín đồ của mình? Thượng tọa Thích Chân Quang đã đặt ra vấn đề này trong bài giảng “Biến lý tưởng thành hiện thực”, và câu trả lời khiến nhiều người phải giật mình.

Lý tưởng cao đẹp nhất thế gian

Không một tôn giáo nào trên thế giới có lý tưởng vĩ đại và bao la như đạo Phật. Khi một vị xuất gia vừa mở mắt dậy, đã nghĩ đến chúng sinh; khi rửa tay, khi nâng bát, khi tụng kinh - tất cả đều gieo vào lòng người tu những ước mơ cao viễn. Thượng tọa chia sẻ:

“Mới mở mắt ra thôi, mới thức giấc thôi là đã nghĩ đến chúng sinh, cầu cho chúng sinh được tất cả những trí giác mà chiếu khắp cả mười phương.”

Chính những lời kinh, bài kệ, ước nguyện ấy đã chôn sâu vào tâm thức mỗi người đệ tử Phật, để dù có trôi qua bao nhiêu kiếp, hạt giống giác ngộ vẫn nằm đó. Nhưng Thượng tọa cũng chỉ ra một nghịch lý buồn: càng tự mãn với lý tưởng ấy, đạo Phật càng lùi xa.

Khi lý tưởng trở thành ảo tưởng

Nghe tưởng chừng đạo Phật sẽ sớm giáo hóa cả địa cầu, nhưng thực tế đau lòng: mỗi năm thế giới mất 4% tín đồ Phật giáo, và đến năm 2050, Phật giáo có thể chỉ còn trong viện bảo tàng. Vì sao? Vì người tu chỉ tự mãn với những câu chú, lời nguyện cao siêu mà không làm gì để hiện thực hóa.

“Ta cứ tụng thì cứ tụng, tín đồ đạo Phật mất dần mất dần. Vì sao? Vì ta không biến cái lý tưởng thành hiện thực được. Ta không làm cái gì để cho cái điều ta mơ ước, ta tụng niệm đó trở thành sự thật.”

Thượng tọa nhấn mạnh: sau khi gấp kinh lại, đừng đi ngủ, mà hãy làm việc. Nếu không, lý tưởng trở thành ảo tưởng, và người tu dù mang áo cà sa cũng có thể phải trả nợ đàn na tín thí.

Cần làm gì để biến lý tưởng thành hiện thực?

Phải bắt đầu bằng những hành động cụ thể. Thượng tọa kể về việc một thầy tổ chức khóa học hè dạy đạo đức cho học sinh - hàng trăm em nhỏ về chùa học, cha mẹ đưa con đến rất đông. Nhờ vậy, Phật giáo có một bộ mặt mới, gần gũi, hiện đại và phù hợp với giới trẻ.

Không chỉ vậy, mỗi người tu cần trở thành “người bạn không mời của chúng sinh” như kinh Hoa Nghiêm dạy. Gõ cửa từng nhà, độ những người xung quanh chùa, cả những người chưa từng mời thầy về nhà. Thượng tọa nói:

“Đạo không phải là cái bàn thờ. Đạo không phải là cái mái chùa. Đạo không phải là cái sân chùa. Đạo không phải là cái tấm cà sa này mà đạo là gì? Đạo là cái tâm hồn của tất cả chúng sinh được khai mở.”

Và hãy biết cách tiếp cận khéo léo: khi mở cửa, người ta hỏi thầy tìm ai, thầy có thể trả lời “Tôi đi tìm một người biết suy nghĩ” rồi từ từ gợi mở, để lại chút tò mò và vương vấn.

Bắt đầu từ việc nhỏ nhất

Không cần phải làm gì lớn lao. Hãy bắt đầu với đứa bé hàng xóm hái trộm trái cây trong chùa, đừng đuổi đánh mà hãy cho nó ăn, để nó nợ chùa một miếng tình thương. Hoặc một đứa trẻ tò mò đứng trước cổng chùa, hãy kêu lại hỏi chuyện, độ chúng từ những điều gần gũi nhất. Thượng tọa ví: “Chùa ta ít người tới, chắc chắn rằng ta mắc cái lỗi là ta đã tự mãn nơi lý tưởng của đạo Phật mà không chịu biến cái lý tưởng đó trở thành hiện thực.”

Lời kêu gọi

Đừng để lý tưởng Phật giáo chỉ nằm trong kinh kệ, trong những buổi tụng niệm rồi lui về đi ngủ. Mỗi sớm mai thức dậy, hãy tự hỏi: hôm nay tôi đã làm được điều gì để ước nguyện “đồng thành Phật đạo” trở nên thật hơn? Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ, từ những người bên cạnh, và dần dần bạn sẽ thấy mình không chỉ đang tu cho mình mà còn cho cả chúng sinh. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.