Bạn vừa nhìn thấy người bất hạnh? Bạn được 'xếp loại' ngay lập tức

Có một câu chuyện xảy ra ở Huế suốt hơn 40 năm trước: Hai anh em bị mẹ kế hành hạ, nửa đêm bỏ nhà đi, sảy chân rơi xuống vực. Một người lái xe nghe tiếng khóc, nhìn xuống, nhưng rồi sợ hãi và bỏ đi. Hai ngày sau, người ta tìm thấy xác hai đứa bé. Người lái xe kia đã hối hận suốt cả cuộc đời, không đêm nào ngủ ngon.

Bạn thấy đấy, sự bất hạnh luôn hiện diện quanh ta. Nhưng hơn hết, bài học từ câu chuyện ấy là: khi đứng trước một người đang khốn khổ, chúng ta không có nhiều thời gian. Như Thầy Thích Chân Quang đã dạy trong buổi thuyết giảng "Làm Sao Để Giải Bớt Tội" – mỗi lần nhìn thấy người bất hạnh, bài toán đạo đức được đặt ra, và ta bị xếp loại ngay lập tức.

Một thế giới bất toàn và sự nương tựa

Chúng ta sống trong một thế giới không hoàn hảo. Những đứa trẻ sinh ra đã thiếu tay, thiếu chân, hoặc bị bỏ rơi. Người già cô đơn, không ai chăm sóc. Nhưng có một điều kỳ diệu: xã hội loài người vận hành trên sự nương tựa lẫn nhau. Nếu tách một người ra khỏi cộng đồng dù khỏe mạnh cũng không đủ ăn, đủ mặc. Vì thế, những mảnh đời bất hạnh không phải là câu chuyện của riêng ai, mà là bài toán cho tất cả chúng ta.

Trách nhiệm của ai?

Khi thấy một người tàn tật, có ai tự hỏi: Đây là lỗi của ai? Trách nhiệm thuộc về ai? Theo Thầy Chân Quang, nếu ta không nhìn thấy trách nhiệm của mình trong những mảnh đời bất hạnh ấy, thì ta chưa đủ trí tuệ và đạo đức. Bởi vì mỗi chúng ta là một phần của xã hội, và sự bất hạnh của một người chạm đến lương tâm của tất cả.

"Nếu ta không nhìn thấy những mảnh đời bất hạnh trên cuộc đời này có trách nhiệm của ta trong đó thì ta vẫn là một người chưa có đạo đức."

Giúp người bất hạnh: Bớt tội chứ không chỉ thêm phúc

Nhiều người thường cúng dường ở các ngôi chùa để thêm phúc. Nhưng có một cách quan trọng hơn: giúp đỡ những người bất hạnh. Khi ta giúp họ, ta không nhất thiết được thêm phúc như cúng dường một bậc thánh, nhưng ta bớt được tội trong đời mình. Thầy Chân Quang giải thích:

"Nếu một người bà đã biết tới chữ phúc thì phải biết tới chữ gì? Tội. ... Chính chỗ này chính là ta tới được những cái nơi mà có những người cực kỳ bất hạnh. mà ta giúp được họ thì ta không thêm được phúc giống như ta cúng một bậc thánh đâu. Nhưng mà tự nhiên ta bớt cái tội trong đời mình."

Thầy còn ví dụ về một người sắp gặp tai nạn, phải nằm viện một tháng tốn mười triệu đồng. Nhưng trước đó họ đi giúp người bất hạnh vài triệu đồng, và khi tai nạn xảy ra, kẻ cướp giật trượt tay, họ thoát nạn. Thay vì mất mười triệu, họ chỉ mất năm triệu – đó là bớt tội.

Bài toán không có thời gian suy nghĩ

Điều đáng sợ là bài toán về đạo đức này không giống như bài thi. Trong phòng thi, ta có tiếng đồng hồ để suy nghĩ. Nhưng khi ta chạm mặt người bất hạnh, chỉ trong tích tắc, tâm ta khởi lên một trong ba trạng thái: thương xót, sợ hãi, hoặc lạnh lùng. Và ngay lúc đó, ta được xếp loại.

"Và nhớ bài toán này không cho ta suy nghĩ... Không cho ta một giây suy nghĩ, vừa nhìn thấy tức tắc xếp loại ta liền."

Nếu trái tim bạn mở ra và thương xót, bạn đã đạt điểm mười. Nếu bạn sợ hãi và tránh xa, bạn được điểm không. Nếu bạn thờ ơ, bạn phải ở lại để giải lại. Vì vậy, hãy tập mở lòng mỗi khi thấy người bất hạnh. Không cần giúp ngay, chỉ cần lòng thương đã đủ để bớt tội.

Đừng để trái tim chai lì

Những người làm công tác từ thiện lâu năm cần nhớ: lòng thương ban đầu có thể mất dần nếu không biết giữ gìn. Thầy Chân Quang so sánh với bác sĩ: người vào trường y vì thương bệnh nhân, nhưng sau nhiều năm đối diện nỗi đau, trái tim trở nên băng giá. Vì vậy, hãy luôn hồi tưởng rằng khi giúp đỡ người bất hạnh, ta đang đại diện cho lương tâm của dân tộc, và là ân nhân của chính mình.

"Thấy họ bất hạnh, tưởng họ là người đứng bên ngoài cuộc đời của mình rồi, tưởng họ đứng ngoài xã hội này rồi, nhưng không, chính họ là ân nhân của ta đó."

Bạn thân mến, thế giới này bất toàn, nhưng chính điều đó cho chúng ta cơ hội để bớt tội và nuôi dưỡng tình thương. Hãy để một góc nhỏ trong tim dành cho những người kém may mắn. Mỗi lần bạn nhìn thấy họ, hãy khởi lên lòng từ bi. Đó là cách đơn giản nhất để bớt tội, và để tâm hồn bạn được bình an, nhẹ nhàng.