Điều Gì Thiện, Điều Gì Ác? 3 Tiêu Chuẩn Vàng Để Không Bao Giờ Sai Đường

Chúng ta sống trên đời, ngày nào cũng phải lựa chọn: nên làm điều này hay điều kia? Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi: liệu mình có đang chọn đúng không? Có những việc tưởng chừng tốt mà lại gây hại, có những việc tưởng chừng nhỏ nhặt mà lại tạo nghiệp lớn. Vậy đâu là ranh giới giữa thiện và ác? Làm sao để không bao giờ đi sai đường?

Vì sao chúng ta thường nhầm lẫn giữa thiện và ác?

Khi làm một việc gì đó, chúng ta thường có xu hướng tự biện minh cho mình. Người nghiện rượu thì nói: “Sống trên đời chẳng được bao lâu, cứ hưởng thụ đi đã.” Kẻ trộm cắp thì viện cớ: “Tôi nghèo quá, không có cách nào khác.” Ngay cả những kẻ khủng bố cũng có lý do để bảo vệ hành động của mình. Nhưng biện minh không làm cho việc xấu trở thành tốt. Nó chỉ khiến ta mù quáng, tiếp tục gieo nhân xấu mà không hay biết.

“Trên đời này ai cũng muốn là người tốt, ai cũng muốn làm những điều tốt, nhưng không phải ai cũng biết được điều tốt để làm.” – TT. Thích Chân Quang

Tiêu chuẩn thứ nhất: Đặt mình vào vị trí người khác

Trước khi nói hay làm điều gì với ai, hãy thử tưởng tượng nếu mình là họ, mình sẽ cảm thấy thế nào? Ví dụ, khi bạn lấy miếng đất tốt nhất vì nghĩ mình là con trưởng có quyền thờ cúng, hãy đặt mình vào vị trí đứa em bị dồn vào miếng đất xấu. Bạn có thấy nó khổ không? Nếu có, thì việc làm đó là sai. Cũng vậy, khi bạn đào đường để đặt ống nước, nếu lấp lại không phẳng, mỗi xe đi qua bị dằn một cái, hãy nghĩ đến cảm giác của họ. Đó là tội, và quả báo sẽ đến.

“Khi ta làm điều sai, con người đầu óc lanh lợi đó, thông minh đó, gian ngoan đó đã tự đưa ra một chiêu bài, một lý luận để bảo vệ cho việc làm sai trái của mình.” – TT. Thích Chân Quang

Tiêu chuẩn thứ hai: Lường xa hậu quả

Mỗi hành động đều có kết quả. Nếu bạn giúp người nghèo khó, bạn sẽ nhận được sự giúp đỡ khi cần. Nhưng nếu bạn cho tiền người ta để đi đánh bài, bạn đang tiếp tay cho điều xấu. Hậu quả là bạn sẽ mất tiền, không còn giàu có nữa. Hãy nhìn xa hơn, đừng chỉ thấy trước mắt. Việc bạn uống nửa chai nước rồi bỏ đi, hay xịt nước rửa xe thoải mái, tưởng chừng vô hại, nhưng đó là phung phí tài nguyên. Quả báo là bạn sẽ sinh vào nơi thiếu nước, như sa mạc. Hãy biết đủ, đừng lãng phí.

“Ta cứ nhìn cái quả báo đó mà biết rằng mình đúng hay sai, thiện hay ác, chứ đừng tưởng là cái gì của tôi, tôi muốn xài gì thì xài.” – TT. Thích Chân Quang

Tiêu chuẩn thứ ba: Nhìn vào nhân quả

Nhân quả không phải là mê tín, mà là quy luật tự nhiên: gieo gì gặt nấy. Khi bạn làm việc tốt, như góp công xây chùa, giúp người hoạn nạn, bạn sẽ nhận phước báo: nhà cửa khang trang, cuộc sống an vui. Ngược lại, nếu bạn gây tổn thương cho người khác, bạn sẽ nhận lại sự tổn thương. Hãy tự hỏi: việc mình làm sẽ đưa mình đến đâu? Nếu nó dẫn đến khổ đau cho mình và người, thì đó là ác.

“Việc nhận thức được điều gì trên đời này là tốt, điều gì là xấu, là cái nhận thức ban đầu rất quan trọng đối với con người nói chung và nhất là đối với người bắt đầu đi vào đạo nói riêng.” – TT. Thích Chân Quang

Áp dụng vào đời sống hằng ngày

Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: uống nước hết ly, không lãng phí điện nước, trước khi nói một câu hãy nghĩ đến người nghe. Khi gặp người mới đến chùa, thay vì mắng họ ngu dốt, hãy nhẹ nhàng hướng dẫn. Mỗi hành động nhỏ đều tạo nên nghiệp. Nếu chúng ta tỉnh thức, chúng ta sẽ tránh được vô số khổ đau cho mình và cho người.

Cuộc sống là một chuỗi những lựa chọn. Đừng để sự lười biếng hay thói quen khiến bạn đi vào con đường tối tăm. Hãy dùng trí tuệ và lòng từ bi để soi đường. Khi bạn biết phân biệt thiện ác, bạn sẽ sống an nhiên, hạnh phúc và lan tỏa yêu thương đến mọi người. Hãy bắt đầu ngay hôm nay, từ những điều nhỏ nhất.